II CSKP 670/24Abuzywnosc klauzul kredytu hipotecznego bank s a
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powoda Ł.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który oddalił powództwo o zapłatę i ustalenie przeciwko Bankowi S.A. w W. w sprawie dotyczącej umowy kredytu hipotecznego. Powód zarzucił abuzywność klauzul przeliczeniowych i indeksacyjnych. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, uznając część klauzul za abuzywne, ale Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo w całości. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym przepisów dotyczących klauzul abuzywnych (art. 385¹ k.c.) oraz dyrektywy 93/13/EWG, uznał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił ważność i skutki umowy. Wskazał, że klauzule indeksacyjne i dotyczące ryzyka kursowego w umowach kredytów frankowych często są abuzywne, ponieważ nie są jednoznaczne, nie informują konsumenta o ryzyku i naruszają jego interesy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że niedozwolone postanowienia umowne są bezskuteczne od początku, a umowa może pozostać w mocy jedynie w określonych, korzystnych dla konsumenta sytuacjach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych/denominowanych do walut obcych, w szczególności w kontekście ryzyka kursowego i obowiązków informacyjnych banków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umów kredytów frankowych i może wymagać dostosowania do innych typów umów lub specyfiki danego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego, określające sposób przeliczenia kwoty kredytu i rat na walutę obcą, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule indeksacyjne i dotyczące ryzyka kursowego w umowach kredytów powiązanych z walutą obcą, które nie są jednoznaczne, nie informują konsumenta o ryzyku i naruszają jego interesy, mogą być uznane za abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że klauzule te często nie spełniają wymogu jasności i zrozumiałości, nie pozwalają konsumentowi oszacować konsekwencji ekonomicznych i przerzucają nieograniczone ryzyko kursowe na konsumenta, co narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta.
Jakie są skutki stwierdzenia abuzywności klauzuli umownej w umowie kredytu konsumenckiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niedozwolone postanowienie umowne jest od początku bezskuteczne na korzyść konsumenta, a umowa w pozostałej części wiąże strony, chyba że jej dalsze obowiązywanie jest niemożliwe lub sprzeczne z interesem konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skutek bezskuteczności jest ex tunc, a sąd nie może modyfikować treści abuzywnego postanowienia ani zastępować go przepisem dyspozytywnym, chyba że usunięcie klauzuli prowadziłoby do nieważności umowy w sposób niekorzystny dla konsumenta.
Czy wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku przez sąd drugiej instancji może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, samo niezamieszczenie lub lakoniczne uwzględnienie pewnych elementów w uzasadnieniu nie świadczy o wadliwości, jeśli wyrok spełnia ustawowe wymogi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wyroku jest jedynie materializacją decyzji sądu i jego lakoniczność nie oznacza, że sąd nie uwzględnił danego elementu w procesie decyzyjnym, o ile podstawa prawna i faktyczna zostały wskazane i omówione.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny, polegające na przyjęciu prawidłowości przedkontraktowych obowiązków informacyjnych banku, pominięciu, że wszystkie postanowienia indeksacyjne tworzą jedno postanowienie, pominięciu niedozwolonego charakteru klauzuli indeksacyjnej oraz postanowienia o spreadzie walutowym.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny, polegające na przyjęciu, że umowa wiąże powoda w całości pomimo konieczności pominięcia niedozwolonego postanowienia.
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny, polegające na błędnej wykładni postanowień umowy kredytu i mechanizmu indeksacji.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
W zw. z art. 410 § 1 k.c. Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny, polegające na pominięciu skutków niezwiązania powoda treścią niedozwolonych postanowień.
k.p.c. art. 327¹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Naruszenie przepisów postępowania, polegające na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 3
Ustawa Prawo bankowe
Nowelizacja z 2011 r. nie wyeliminowała abuzywności klauzul indeksacyjnych, a jedynie umożliwiła spłatę w walucie obcej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 385¹ k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie klauzul indeksacyjnych za nieabuzywne. • Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 327¹ § 1 pkt 2 k.p.c. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które nie spełniły wymogów skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
pisemne uzasadnienie orzeczenia sądowego stanowi jedynie materializację przyczyn decyzji podjętej przez sąd po rozpoznaniu sprawy • klauzule zastrzeżone w umowie kredytu powiązanego z walutą obcą kształtujące mechanizm indeksacji/denominacji określają główne świadczenie kredytobiorcy • wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem nakazuje, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu • postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych • o ile w momencie udzielania tzw. kredytów frankowych ryzyko po stronie banku (o ile w ogóle istniało) było ograniczone, to ryzyko po stronie kredytobiorcy takiego ograniczenia nie miało • niedozwolone postanowienie umowne (art. 385¹ § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta • działania sądu w razie stwierdzenia klauzuli abuzywnej mają mieć charakter sankcyjny, co oznacza osiągnięcie skutku zniechęcającego profesjonalnych kontrahentów
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
członek
Tomasz Szanciło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych/denominowanych do walut obcych, w szczególności w kontekście ryzyka kursowego i obowiązków informacyjnych banków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umów kredytów frankowych i może wymagać dostosowania do innych typów umów lub specyfiki danego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Sąd Najwyższy: Klauzule w kredytach frankowych często są abuzywne. Co to oznacza dla Twojego kredytu?”
Dane finansowe
WPS: 90 813,47 PLN
zapłata: 90 813,47 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.