II CSKP 653/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną O. P., J. P. i K. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 15 listopada 2022 r., które sprostowało oczywistą niedokładność w komparycji postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z 30 grudnia 2020 r. (dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości) poprzez dodanie T. Ł. jako uczestnika, a następnie oddaliło apelację wnioskodawców. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej pkt 1 zaskarżonego postanowienia (sprostowanie) ze względu na niedopuszczalność skargi kasacyjnej na postanowienie o sprostowaniu, a w pozostałej części ją oddalił. Głównym zarzutem skargi było naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. (nieważność postępowania z powodu pozbawienia T. Ł. możliwości obrony praw) oraz przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy uznał, że niewzięcie przez zainteresowanego udziału w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania, a nawet jeśli by tak było, uchybienie to zostało sanowane w postępowaniu apelacyjnym, gdzie T. Ł. został wezwany jako uczestnik i brał aktywny udział. Ponadto, zarzuty dotyczące dowodów były chybione, ponieważ kontroli kasacyjnej podlega orzeczenie sądu drugiej instancji, a nie sądu pierwszej instancji, a skarżący nie wykazali istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił również, że samo ustalenie powierzchni działki nie było kluczowe dla rozgraniczenia, a granice prawne wyznaczają stan posiadania z 4 listopada 1971 r., a nie dane ewidencyjne czy przekonania stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że niewzięcie udziału przez zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje jego nieważności, a także kwestie dopuszczalności skargi kasacyjnej na postanowienie o sprostowaniu oraz znaczenie stanu posiadania dla rozgraniczenia nieruchomości.
Dotyczy specyfiki postępowań nieprocesowych i skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy niewzięcie przez zainteresowanego udziału w postępowaniu nieprocesowym skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niewzięcie przez zainteresowanego udziału w postępowaniu nieprocesowym nie skutkuje nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym art. 379 pkt 5 k.p.c. (nieważność postępowania) nie ma zastosowania w przypadku braku udziału zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym. Osoba zainteresowana, która nie była uczestnikiem, może żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 524 § 2 k.p.c.
Czy skarga kasacyjna może być oparta na naruszeniu przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, jeśli sąd drugiej instancji nie stwierdził nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale skarżący musi wykazać, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed sądem drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnia, że badanie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu kasacyjnym ma charakter pośredni i wymaga wykazania przez skarżącego, że sąd drugiej instancji naruszył art. 378 § 1 w zw. z art. 386 § 2 k.p.c. i że miało to istotny wpływ na wynik sprawy.
Czy skarga kasacyjna może dotyczyć postanowienia o sprostowaniu oczywistej niedokładności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w części dotyczącej postanowienia o sprostowaniu oczywistej niedokładności, które nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na art. 519 § 1 k.p.c. i orzecznictwo, zgodnie z którym postanowienie o sprostowaniu nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy i nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną, nawet jeśli zostało wydane łącznie z orzeczeniem co do istoty sprawy.
Czy ustalenie powierzchni działki jest kluczowe dla rozgraniczenia nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powierzchnia nieruchomości jest pochodną przebiegu jej granic, a nie odwrotnie. Kluczowy jest stan posiadania z 4 listopada 1971 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreśla, że w postępowaniu rozgraniczeniowym, zwłaszcza w kontekście ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, decydujący jest stan samoistnego posiadania na dzień 4 listopada 1971 r., który wyznacza granice prawne. Dane ewidencyjne dotyczące powierzchni nie są wiążące dla ustalenia przebiegu granic.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (21)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania nie zachodzi w przypadku braku udziału zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 519 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna od postanowienia o sprostowaniu oczywistej niedokładności.
u.w.g.r.
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Stan samoistnego posiadania na dzień 4 listopada 1971 r. wyznacza zakres własności nieruchomości nabywanej na podstawie ustawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 350 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 350 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 510 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, może wziąć w nim udział.
k.p.c. art. 510 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 524 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Osoba zainteresowana, niebędąca uczestnikiem, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie narusza jej prawa.
k.p.c. art. 162 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zgłoszenie zastrzeżenia do protokołu jest warunkiem powoływania się na uchybienia przepisom postępowania.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
k.c. art. 1 § ust. 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewzięcie przez zainteresowanego udziału w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania. • Uchybienie procesowe zostało sanowane w postępowaniu apelacyjnym. • Skarga kasacyjna nie może być oparta na naruszeniu przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji bez wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy przed sądem drugiej instancji. • Niezgłoszenie zastrzeżenia do protokołu uniemożliwia powoływanie się na uchybienia przepisom postępowania. • Postanowienie o sprostowaniu nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy i nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. • Powierzchnia działki jest pochodną przebiegu granic, a nie odwrotnie.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu nieuczestniczenia T. Ł. • Naruszenie przepisów postępowania dowodowego przez oddalenie wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
badanie w postępowaniu kasacyjnym nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji ma charakter wyłącznie pośredni • niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym, nie powoduje nieważności postępowania • powierzchnia jest pochodną tego, gdzie przebiega granica, a nie odwrotnie • postanowienie o sprostowaniu (...) nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy i wniesienie skargi kasacyjnej w tej części jest niedopuszczalne
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Mariusz Łodko
sprawozdawca
Marcin Trzebiatowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że niewzięcie udziału przez zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje jego nieważności, a także kwestie dopuszczalności skargi kasacyjnej na postanowienie o sprostowaniu oraz znaczenie stanu posiadania dla rozgraniczenia nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nieprocesowych i skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w kontekście skargi kasacyjnej oraz rozgraniczenia nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i nieruchomości.
“Sąd Najwyższy: Brak udziału w sprawie nie zawsze oznacza jej nieważność. Kluczowe zasady skargi kasacyjnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.