II CSKP 649/22

Sąd NajwyższyWarszawa2025-12-12
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
Sąd Najwyższyskład orzekającyKonstytucja RPprawa człowiekaniezależność sądownictwadelegowanie sędziówpraworządność

Sąd Najwyższy stwierdził wadliwość składu orzekającego z powodu niezgodności przepisów o delegowaniu sędziów z Konstytucją RP i prawami człowieka, przedstawiając sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie jawnym rozpoznał skargę kasacyjną M.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie. W trakcie posiedzenia stwierdzono, że skład orzekający jest nieprawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka, w zakresie wyznaczania sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody. W związku z tym akta sprawy zostały przedstawione Prezesowi Sądu Najwyższego w celu wystąpienia o wyznaczenie sędziego do rozpoznania sprawy za jego zgodą.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną M.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że skład orzekający w tej sprawie nie jest prawidłowy. Powodem tej wadliwości jest niezgodność przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 35 § 3) dotyczących wyznaczania sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, z przepisami Konstytucji RP (art. 178 ust. 1 w zw. z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3, a także art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3) oraz z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej, z wnioskiem o wystąpienie do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie sędziego Bohdana Bieńka do rozpoznania tej sprawy za jego zgodą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z wymienionymi przepisami Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody narusza zasady ustrojowe państwa, niezależność sądownictwa, prawo do rzetelnego procesu oraz prawo do sądu, a także narusza konstytucyjne zasady dotyczące ustroju sądów i statusu sędziów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przedstawienie akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznaskarżący
Gmina Miasto S.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.SN art. 35 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis w zakresie wyznaczania sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody jest niezgodny z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka.

Konst. RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady niezależności sędziowskiej i niezawisłości sądów.

Konst. RP art. 180 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady, że sędzia może być przeniesiony lub delegowany do innej izby lub sądu tylko za jego zgodą.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego.

Konst. RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady proporcjonalności i zakazu nadmiernej ingerencji w prawa i wolności.

Konst. RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego.

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją RP i EKPC w zakresie delegowania sędziów bez ich zgody.

Godne uwagi sformułowania

skład Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (...) z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący

Bohdan Bieniek

sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości składu orzekającego Sądu Najwyższego z powodu naruszenia konstytucyjnych i konwencyjnych standardów dotyczących niezależności sądownictwa i prawa do rzetelnego procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji składu Sądu Najwyższego i przepisów o jego organizacji, ale może być podstawą do kwestionowania innych orzeczeń wydanych przez wadliwie obsadzone składy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością, niezależnością sądownictwa i zgodnością prawa krajowego z Konstytucją RP oraz prawem międzynarodowym, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym.

Sąd Najwyższy: Skład orzekający wadliwy! Konstytucja i prawa człowieka ważniejsze niż ustawa o SN.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II CSKP 649/22
POSTANOWIENIE
12 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk (przewodniczący)
‎
SSN Bohdan Bieniek (sprawozdawca)
‎
SSN Marta Romańska
na posiedzeniu niejawnym 12 grudnia 2025 r. w Warszawie
‎
na skutek skargi kasacyjnej M.K.
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
‎
z 18 grudnia 2019 r., II Ca 1499/18,
‎
w sprawie z powództwa M.K.
‎
przeciwko Gminie Miasto S.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
1. stwierdza, że w związku z upływem okresu, na który wyznaczono SSN Bohdana Bieńka do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego bez jego zgody, skład Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622)
‎
– w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody – z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1
‎
w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem
‎
nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.);
2. przedstawia akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem wystąpienia do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
‎
z wnioskiem o wyznaczenie SSN Bohdana Bieńka do rozpoznania sprawy II CSKP 649/22 za jego zgodą.
Bohdan Bieniek              Paweł Grzegorczyk           Marta Romańska
(R.N.)
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI