II CSKP 649/22Wadliwy skład sądu najwyższego konstytucją
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie z powództwa M.K. przeciwko Gminie Miasto S. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. W trakcie postępowania Sąd Najwyższy stwierdził, że skład orzekający w tej sprawie jest nieprawidłowy. Powodem tej sytuacji jest niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym z przepisami Konstytucji RP (art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1) oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Przepis ten dotyczy delegowania sędziego do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego bez jego zgody, co Sąd Najwyższy uznał za naruszające zasady niezawisłości sędziowskiej, nieprzenoszalności sędziów oraz prawo do sądu. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej, aby ten wystąpił do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie sędziego Bohdana Bieńka do rozpoznania tej konkretnej sprawy za jego zgodą. Sędzia Bieniek, mimo pierwotnego braku zgody, wyraził ją w trakcie posiedzenia, jednakże Sąd uznał, że sama zgoda nie jest wystarczająca do uznania składu sądu za prawidłowo ukonstytuowany na podstawie wadliwego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja konstytucyjności przepisów dotyczących organizacji Sądu Najwyższego, prawa do sądu, niezawisłości i nieprzenoszalności sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania sędziów w Sądzie Najwyższym na podstawie art. 35 § 3 uSN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, w zakresie w jakim pozwala na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, jest zgodny z Konstytucją RP i EKPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC.
Uzasadnienie
Wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej, zasadę nieprzenoszalności sędziów, godność urzędu oraz prawo do sądu, ponieważ ingeruje w stabilność zawodową sędziego i może stanowić środek nacisku.
Jak należy interpretować obowiązek podejmowania czynności w sprawach przydzielonych po upływie okresu wyznaczenia, o którym mowa w art. 35 § 3 zdanie trzecie ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek ten odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.
Uzasadnienie
Taka wykładnia jest konieczna dla zachowania gwarancji konstytucyjnych (art. 180 Konstytucji RP) i ograniczenia ingerencji w niezawisłość i nieprzenoszalność sędziego. Odmienna interpretacja prowadziłaby do niezgodności przepisu z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miasto S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
uSN art. 35 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis jest niezgodny z Konstytucją RP i EKPC w zakresie, w jakim pozwala na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody. Obowiązek kontynuowania czynności po upływie okresu wyznaczenia dotyczy tylko sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej poprzez wyznaczenie do orzekania w innej izbie bez zgody.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady nieprzenoszalności sędziów poprzez wyznaczenie do orzekania w innej izbie bez zgody.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady poprawnej legislacji z uwagi na deficyt treści normatywnej i niejasność art. 35 § 3 uSN.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady godności urzędu w zakresie warunków pracy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do sądu poprzez obniżenie standardu kompetencyjnego sądu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany w przypadku przekazywania spraw między izbami Sądu Najwyższego.
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 22b § § 2 zdanie trzecie
Stosowana w kwestiach nieuregulowanych w uSN w odniesieniu do prezesów izb SN.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym jest niezgodny z Konstytucją RP i EKPC w zakresie delegowania sędziego do innej izby bez jego zgody. • Wyznaczenie sędziego do innej izby bez zgody narusza zasady niezawisłości, nieprzenoszalności sędziów oraz prawo do sądu. • Obowiązek kontynuowania czynności po upływie okresu wyznaczenia dotyczy tylko sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.
Godne uwagi sformułowania
skład Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym [...] z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności • Wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego bez jego zgody prowadzi do naruszenia zasady niezawisłości sędziów (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), zasady nieprzenoszalności sędziów (art. 180 ust. 2 Konstytucji RP) oraz godności urzędu w zakresie warunków pracy (art. 178 ust. 2 Konstytucji RP). • Wyznaczenie takie skutkuje istotną zmianą zakresu obowiązków, a także modyfikacją zakresu jurysdykcji sprawowanej przez sędziego Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjności przepisów dotyczących organizacji Sądu Najwyższego, prawa do sądu, niezawisłości i nieprzenoszalności sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania sędziów w Sądzie Najwyższym na podstawie art. 35 § 3 uSN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych sądownictwa, w tym konstytucyjności przepisów regulujących organizację Sądu Najwyższego i praw sędziowskich, co ma szerokie znaczenie dla praworządności.
“Sąd Najwyższy: Delegowanie sędziego bez jego zgody jest niekonstytucyjne!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.