II CSKP 640/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną małoletniego F.K. przeciwko P. spółce akcyjnej i Szpitalowi [...] Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w sprawie o zapłatę odszkodowania z tytułu błędu medycznego. Powód dochodził solidarnie kwot 1 500 000 zł, 70 000 zł oraz 5 000 zł miesięcznie, wskazując na przewlekłe niedotlenienie płodu i jego skutki w postaci mózgowego porażenia dziecięcego. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zasądził 100 000 zł, uznając zawinione naruszenie praw pacjenta, ale nie stwierdził bezpośredniego związku przyczynowego między opóźnieniem cesarskiego cięcia a głębokim uszkodzeniem płodu, wskazując jedynie na możliwość dodatkowego pogorszenia stanu. Sąd Apelacyjny w Gdańsku obniżył zasądzoną kwotę do 40 000 zł, podzielając stanowisko o braku adekwatnego związku przyczynowego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że Sądy niższych instancji wadliwie stwierdziły brak obiektywnego związku przyczynowego. Podkreślono, że nawet jeśli nie można było jednoznacznie ustalić zakresu wpływu błędu medycznego na stan zdrowia powoda, nie wyklucza to istnienia związku przyczynowego, zwłaszcza w kontekście art. 322 k.p.c. dotyczącego trudności w udowodnieniu wysokości żądania. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie związku przyczynowego w sprawach o błędy medyczne, zwłaszcza gdy istnieje wiele czynników wpływających na szkodę i trudności w udowodnieniu jej wysokości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji medycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opóźnienie w wykonaniu cesarskiego cięcia, przy współistniejącym przewlekłym niedotlenieniu płodu, stanowi podstawę do zasądzenia odszkodowania za skutki zdrowotne u dziecka, mimo braku możliwości jednoznacznego ustalenia stopnia wpływu błędu na ostateczny stan zdrowia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwe stwierdzenie o braku obiektywnego związku przyczynowego przez Sąd Apelacyjny jest błędne. Nawet jeśli nie można jednoznacznie ustalić zakresu wpływu błędu medycznego na stan zdrowia powoda, nie wyklucza to istnienia związku przyczynowego, a w takich sytuacjach można zastosować art. 322 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sądy niższych instancji błędnie wykluczyły istnienie związku przyczynowego, opierając się na niemożności jednoznacznego ustalenia wpływu błędu. Podkreślono, że nawet hipotetyczny i niepewny wpływ błędu medycznego na stan zdrowia powoda nie może prowadzić do jednoznacznego twierdzenia o braku związku przyczynowego, a w przypadku trudności w udowodnieniu wysokości żądania, sąd może zasądzić odpowiednią sumę według swojej oceny.
Jak należy ocenić związek przyczynowy w sprawach o błąd medyczny, gdy istnieje wiele czynników wpływających na stan zdrowia poszkodowanego, a ustalenie proporcji między nimi jest utrudnione lub niemożliwe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy stwierdził, że różnicowanie czynników wpływających na stan zdrowia powoda jest prawidłowe, ale nie może prowadzić do wykluczenia związku przyczynowego między błędem a szkodą. Jeśli ustalono, że błąd miał miejsce, a nie da się ustalić jego zakresu, nie oznacza to, że błąd nie był w związku przyczynowym ze szkodą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się złagodzone wymagania dowodowe w zakresie związku przyczynowego w sprawach o błędy medyczne, wymagając udowodnienia powiązania kauzalnego z odpowiednim, dostatecznie wysokim prawdopodobieństwem. Niemożność ustalenia zakresu wpływu błędu na stan zdrowia powoda wymusza poszukiwanie związku przyczynowego między błędem a szkodą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F.K. | osoba_fizyczna | powód |
| G.K. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda |
| P. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| Szpital [...] Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność deliktowa dotyczy tylko normalnych następstw działania lub zaniechania, które można zakwalifikować jako obiektywnie nieprawidłowe. Konieczność badania, czy związek przyczynowy jest związkiem normalnym, występuje tylko wówczas, gdy między badanymi zjawiskami w ogóle istnieje obiektywny związek przyczynowy.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli w sprawie o naprawienie szkody sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Ocena normalności (adekwatności) związku przyczynowego daje wynik pozytywny, jeżeli przy uwzględnieniu ocenianej przyczyny prawdopodobieństwo wystąpienia szkody zwiększa się.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że w przypadku wielu czynników wpływających negatywnie na stan zdrowia poszkodowanego i niemożności ustalenia proporcji między nimi, wyłączone jest istnienie związku przyczynowego między błędem medycznym a szkodą. • Nawet hipotetyczny i niepewny wpływ błędu medycznego na stan zdrowia powoda nie może prowadzić do jednoznacznego twierdzenia o braku związku przyczynowego.
Odrzucone argumenty
Pozwani wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej powoda.
Godne uwagi sformułowania
brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy urodzenie powoda o godz. 18:20, tj. natychmiast po wykonaniu pierwszego KTG wyeliminowałoby neurologiczne ciężkie skutki niedotlenienia. • można domniemywać, że istniały szanse na lepszy stan zdrowia, ale raczej różnica między stwierdzonym stanem, a domyślnym, tj. takim, jaki istniałby w sytuacji wcześniejszego wykonania cesarskiego cięcia, byłaby niewielka. • nie można z całą pewnością potwierdzić, aby opóźnione postępowanie personelu medycznego pozwanego szpitala było bezpośrednią przyczyną głębokiego uszkodzenia płodu czyli, że znacząco pogłębiło proces uszkodzenia mózgu płodu. • Zasadne jest jedynie uznanie, że opóźnienie mogło być dodatkowym, choć nie głównym czynnikiem pogarszającym stan płodu. • niepopełnienie tych błędów mogło wpłynąć w jakiś sposób na stan zdrowia powoda, jednak rozważanie tych kwestii ma tylko walor teoretyczny i hipotetyczny. • Wadliwe stwierdzenie o nieistnieniu obiektywnego związku przyczynowego sprawia, że można uwzględnić zarzut naruszenia prawa materialnego oparty na założeniu o wielości czynników wpływających negatywnie na stan zdrowia powoda. • Jeśli ustalono, że błąd miał miejsce, a nie da się ustalić jego zakresu, to nie oznacza to, że błąd nie był w związku przyczynowym ze szkodą.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
przewodniczący
Ireneusz Kunicki
członek
Piotr Telusiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie związku przyczynowego w sprawach o błędy medyczne, zwłaszcza gdy istnieje wiele czynników wpływających na szkodę i trudności w udowodnieniu jej wysokości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji medycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy błędu medycznego z tragicznymi skutkami dla dziecka, co budzi silne emocje i zainteresowanie. Kluczowe jest rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego dotyczące związku przyczynowego w takich przypadkach.
“Czy błąd medyczny szpitala przyczynił się do tragedii dziecka? Sąd Najwyższy analizuje związek przyczynowy.”
Dane finansowe
WPS: 1 575 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.