Orzeczenie · 2024-07-02

II CSKP 632/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-07-02
SNnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
nieruchomościlascudzoziemcyzezwolenienieważnośćplan zagospodarowania przestrzennegoewidencja gruntówSąd Najwyższyprawo rzeczowe

Sprawa dotyczyła wniosku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności nabycia przez spółkę nieruchomości rolnej, która zdaniem Ministra była lasem i wymagała zezwolenia na nabycie przez cudzoziemca. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, opierając się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i ewidencji gruntów, które nie klasyfikowały nieruchomości jako leśnej. Sąd Apelacyjny uznał, że sama roślinność leśna nie przesądza o charakterze nieruchomości, a kluczowe jest jej przeznaczenie do produkcji leśnej wynikające z planów lub ewidencji. Sąd Najwyższy, uchylając wyrok sądu apelacyjnego, podkreślił, że w przypadku nieruchomości o zwartej powierzchni pokrytej roślinnością leśną, decydujące znaczenie ma faktyczne wykorzystanie jej jako lasu w chwili nabycia, a nie tylko zapisy planu zagospodarowania przestrzennego czy ewidencji gruntów. Sąd wskazał, że dowody takie jak oględziny terenu czy pisma urzędowe mogą być wystarczające do ustalenia charakteru nieruchomości jako leśnej, nawet wbrew planom zagospodarowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie charakteru nieruchomości jako leśnej w kontekście przepisów o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, znaczenie faktycznego stanu rzeczy nad planami zagospodarowania i ewidencją gruntów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez cudzoziemca i definicji lasu w kontekście ustawy o lasach oraz ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, które według planu zagospodarowania przestrzennego i ewidencji gruntów nie jest lasem, ale faktycznie jest pokryte roślinnością leśną i potencjalnie może być wykorzystywane do produkcji leśnej, wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nieruchomość ma zwartą powierzchnię co najmniej 0,10 ha, jest pokryta roślinnością leśną i faktycznie jest wykorzystywana jako las w chwili nabycia, nawet jeśli plany zagospodarowania przestrzennego lub ewidencja gruntów klasyfikują ją inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że decydujące znaczenie ma faktyczny stan rzeczy w chwili dokonywania czynności prawnej, a nie tylko zapisy planów zagospodarowania przestrzennego czy ewidencji gruntów. Nieruchomość leśna to taka, która jest zwarta, pokryta roślinnością leśną i faktycznie wykorzystywana jako las. Kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej jest istotne głównie dla gruntów przejściowo pozbawionych roślinności leśnej.

Jakie znaczenie dla kwalifikacji nieruchomości jako leśnej mają miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz wpisy w ewidencji gruntów i budynków w kontekście ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Plany zagospodarowania przestrzennego i wpisy w ewidencji gruntów nie mają decydującego znaczenia dla ustalenia, czy nieruchomość jest lasem w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów leśnych i ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, jeśli faktyczny stan rzeczy (pokrycie roślinnością leśną i wykorzystanie jako las) jest inny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nawet jeśli nieruchomość jest przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne, może być faktycznie wykorzystywana jako las i wówczas nadal jest nieruchomością leśną. Podobnie wpisy w ewidencji gruntów nie są decydujące. Utrata charakteru leśnego następuje dopiero od chwili wyłączenia nieruchomości spod produkcji leśnej w trybie przewidzianym ustawą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Strony

NazwaTypRola
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracjiorgan_państwowypowód
"C." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany
A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany
L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapoprzednik prawny pozwanej

Przepisy (13)

Główne

u.n.n.c. art. 8 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

Nie jest wymagane zezwolenie dla obywateli państw EOG i Szwajcarii, z wyjątkiem nabycia nieruchomości rolnych i leśnych, przez 12 lat od przystąpienia Polski do UE.

u.n.n.c. art. 1 § ust. 1

Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca co do zasady wymaga zezwolenia.

u.n.n.c. art. 6 § ust. 1

Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wbrew przepisom ustawy jest nieważne.

u.o.l. art. 3 § pkt 1

Ustawa o lasach

Definicja lasu: grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej, stanowiący rezerwat przyrody, park narodowy lub wpisany do rejestru zabytków.

Pomocnicze

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 11 § ust. 1 i 4

Tryb wyłączenia nieruchomości spod produkcji leśnej.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § ust. 1

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, przestrzennego, wymiaru podatków itp.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 327 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 244 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczny stan rzeczy (pokrycie roślinnością leśną i wykorzystanie jako las) ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji nieruchomości jako leśnej, a nie tylko zapisy planów zagospodarowania przestrzennego czy ewidencji gruntów. • Dowody takie jak oględziny terenu i pisma urzędowe mogą być wystarczające do ustalenia charakteru nieruchomości jako leśnej.

Odrzucone argumenty

Przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne wyklucza jej kwalifikację jako lasu. • Zapisy w ewidencji gruntów i budynków są decydujące dla określenia charakteru nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

podstawowe znaczenie ma faktyczny stan rzeczy w chwili dokonywania czynności prawnej • nie można przypisać decydującego znaczenia dla określenia charakteru nieruchomości jako leśnej lub nie, ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego • Grunt bowiem o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, porośnięty roślinnością leśną i położony na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne, może mimo to być faktycznie wykorzystywany jako las i nie przestaje być wówczas nieruchomością leśną.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Doliwa

członek

Krzysztof Grzesiowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie charakteru nieruchomości jako leśnej w kontekście przepisów o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, znaczenie faktycznego stanu rzeczy nad planami zagospodarowania i ewidencją gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez cudzoziemca i definicji lasu w kontekście ustawy o lasach oraz ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego definicji lasu i znaczenia faktycznego stanu rzeczy nad formalnymi zapisami, co ma istotne implikacje praktyczne dla obrotu nieruchomościami.

Czy las na papierze to wciąż las? Sąd Najwyższy rozstrzyga o kluczowym znaczeniu faktycznego stanu rzeczy przy nabywaniu nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst