II CSKP 620/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi, które oddaliło ich apelację w sprawie ustanowienia służebności przesyłu dla linii elektroenergetycznej 110 kV. Sąd Rejonowy pierwotnie ustanowił służebność na rzecz P. spółki akcyjnej w L. na działce wnioskodawców, określając jej zakres na pas techniczny o powierzchni 232 m² oraz drogę dojazdową o powierzchni 195 m², a także zasądził wynagrodzenie w kwocie 34 405 zł. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części oddalającej apelację wnioskodawców oraz w części dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnieniem było uznanie, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności powinno być ekwiwalentne i uwzględniać nie tylko pas techniczny, ale także ograniczenia wynikające ze strefy ochronnej oraz obniżenie wartości nieruchomości spowodowane trwałym posadowieniem urządzeń przesyłowych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w pozostałej części, dotyczącą oddalenia apelacji uczestnika, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na brak interesu prawnego skarżących w zaskarżeniu orzeczenia korzystnego dla nich. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna służy kontroli stosowania prawa, a nie ocenie ustaleń faktycznych i dowodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zakresu służebności przesyłu, zasady ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu, uwzględnianie strefy ochronnej i obniżenia wartości nieruchomości w wynagrodzeniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu dla linii elektroenergetycznej, ale zasady dotyczące wynagrodzenia mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest właściwy zakres terytorialny służebności przesyłu dla linii elektroenergetycznej, uwzględniając pas techniczny, pas technologiczny i strefę ochronną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres służebności przesyłu powinien być ograniczony do obszaru niezbędnego dla przedsiębiorcy do korzystania z urządzeń przesyłowych, co zazwyczaj odpowiada pasowi technicznemu, a nie szerszej strefie ochronnej czy pasowi technologicznemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że służebność przesyłu ma na celu zapewnienie przedsiębiorcy możliwości korzystania z urządzeń, a jej zakres powinien być proporcjonalny do tych potrzeb, nie obejmując obszarów związanych jedynie z oddziaływaniem linii (strefa ochronna), które nie wymagają bezpośredniej ingerencji przedsiębiorcy.
Jakie elementy należy uwzględnić przy ustalaniu wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być ekwiwalentne i uwzględniać wszystkie czynniki ograniczające właściciela, w tym ograniczenia wynikające ze strefy ochronnej, obniżenie wartości nieruchomości oraz niedogodności związane z posadowieniem urządzeń, nawet jeśli linia istniała przed nabyciem nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno kompensować właścicielowi wszelkie uszczerbki majątkowe wynikające z obciążenia nieruchomości, w tym utratę pożytków, ograniczenia w zagospodarowaniu, zmniejszenie wartości nieruchomości oraz uciążliwości związane ze strefą ochronną. Pominął argument sądu niższej instancji, że skoro linia istniała przed nabyciem, to nie ma podstaw do odszkodowania za obniżenie wartości.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 365 § 1 k.p.c. i art. 386 § 6 k.p.c. w kontekście ponownego rozpoznania sprawy?
Odpowiedź sądu
Zarzuty naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. i art. 386 § 6 k.p.c. okazały się bezzasadne. Art. 365 § 1 k.p.c. nie miał zastosowania, a ewentualne nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej przez sądy obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie przekreśla możliwości uznania wyroku za odpowiadający prawu przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 365 § 1 k.p.c. reguluje związanie sądu oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku przy ponownym rozpoznaniu sprawy, co jest przedmiotem art. 386 § 6 k.p.c. Ponadto, Sąd Najwyższy nie jest związany oceną prawną sądu drugiej instancji przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. spółka akcyjna w L. | spółka | uczestnik |
Przepisy (26)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 305² § § 2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń przesyłowych, dla których może być ustanowiona służebność przesyłu.
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 287
Kodeks cywilny
k.c. art. 288
Kodeks cywilny
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 288
Kodeks cywilny
k.c. art. 520 § § 2 i 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398¹³ § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno uwzględniać strefę ochronną i obniżenie wartości nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zakres służebności powinien odpowiadać pasowi technologicznemu. • Sąd Okręgowy naruszył przepisy proceduralne dotyczące kontroli dowodów i oceny apelacji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. • Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno być ekwiwalentne, ustalane każdorazowo indywidualnie i dostosowane do okoliczności istotnych w danej sprawie. • Powierzchnia nieruchomości zajęta pod służebność powinna zabezpieczać potrzeby eksploatowania urządzeń przez przedsiębiorcę przesyłowego, czego nie należy identyfikować z przesłankami decydującymi o wyznaczeniu strefy ochronnej.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
członek
Monika Koba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu służebności przesyłu, zasady ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu, uwzględnianie strefy ochronnej i obniżenia wartości nieruchomości w wynagrodzeniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu dla linii elektroenergetycznej, ale zasady dotyczące wynagrodzenia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową, wyjaśniając zasady ustalania wynagrodzenia i zakresu służebności.
“Jakie elementy wynagrodzenia za służebność przesyłu uwzględnia Sąd Najwyższy? Pas techniczny to nie wszystko!”
Dane finansowe
wynagrodzenie: 34 405 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.