II CSKP 607/23

Sprawa dotyczyła roszczenia odszkodawczego powódki (A. S.A.) wobec pozwanej (D.M.) o zapłatę kwoty wynikającej z poręczenia kredytu udzielonego spółce R. sp. z o.o. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od pozwanej na rzecz powódki ponad 100 000 zł, opierając się na ustaleniach prawomocnego wyroku karnego, który skazał pozwaną za pomocnictwo do oszustwa na szkodę banku, a także orzekł wobec niej obowiązek naprawienia szkody na rzecz banku i powódki. Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwana odpowiada na podstawie art. 415 k.c., a związek przyczynowy między jej zachowaniem a szkodą powódki został wykazany. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd odwoławczy uznał, że pozwana została skazana za szkodę na rzecz banku, a nie powódki, i że brak było adekwatnego związku przyczynowego między zaniechaniami pozwanej (niezweryfikowanie dokumentów, brak oględzin pojazdów) a szkodą powódki, która wynikała z niespłacenia kredytu przez spółkę R. sp. z o.o. i bezskuteczności egzekucji. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd cywilny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa (art. 11 k.p.c.), w tym co do sprawców oszustwa, którzy działali również na szkodę powódki. Podkreślono, że pozwana została skazana za pomocnictwo, co uzasadnia jej odpowiedzialność na podstawie art. 422 k.c. (odpowiedzialność pomocnika), a odpowiedzialność ta, wraz z odpowiedzialnością sprawców, jest solidarna (art. 441 § 1 k.c.). Sąd Najwyższy zaznaczył, że dla odpowiedzialności pomocnika nie jest wymagany adekwatny związek przyczynowy między jego zachowaniem a szkodą, a jedynie rzeczywiste ułatwienie popełnienia czynu niedozwolonego i zamiar takiego ułatwienia.

Zagadnienia prawne (4)

Skład orzekający