II CSKP 597/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Skarbu Państwa (GDDKiA) o zapłatę odsetek ustawowych od Towarzystwa Ubezpieczeń S.A., po tym jak zapłacono należność główną z gwarancji ubezpieczeniowej. Powód domagał się kwoty 737 329,92 zł jako skapitalizowanych odsetek. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając pierwsze wezwanie do zapłaty za nieskuteczne z powodu braku potwierdzenia bankowego i niewłaściwego doręczenia. Drugie wezwanie, choć formalnie poprawne, miało być wstrzymane przez orzeczenie sądu włoskiego z 26 czerwca 2019 r. o zabezpieczeniu, które obowiązywało do 3 października 2019 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego były zasadne. Sąd Najwyższy podkreślił, że umowa gwarancji przewidywała prawo polskie i właściwość sądów polskich. Orzeczenie sądu włoskiego o zabezpieczeniu miało jedynie skutek procesowy na terytorium Włoch i nie wpływało na polskie prawo materialne, które nie przewiduje możliwości wstrzymania wymagalności roszczenia odsetkowego z powodu postanowienia o zabezpieczeniu. W związku z tym, strona pozwana pozostawała w opóźnieniu od 25 lipca 2019 r., a powód miał prawo do odsetek. Sąd Najwyższy nie uwzględnił zarzutu dotyczącego nieskuteczności pierwszego wezwania do zapłaty, uznając je za prawidłowo ocenione przez sądy niższych instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków orzeczeń o zabezpieczeniu wydanych w jednym państwie członkowskim UE dla roszczeń podlegających prawu innego państwa członkowskiego, zwłaszcza w kontekście prawa właściwego i jurysdykcji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa gwarancji zawierała klauzulę wyboru prawa i jurysdykcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy orzeczenie sądu zagranicznego o zabezpieczeniu wstrzymuje bieg wymagalności polskiego roszczenia odsetkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie sądu zagranicznego o zabezpieczeniu ma jedynie skutek procesowy na terytorium tego państwa i nie wpływa na materialnoprawną wymagalność polskiego roszczenia odsetkowego, które nie może być wstrzymane na gruncie polskiego prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że umowa gwarancji podlegała prawu polskiemu i jurysdykcji sądów polskich. Orzeczenie sądu włoskiego o zabezpieczeniu miało skutek jedynie procesowy na terytorium Włoch i nie mogło wpływać na polskie prawo materialne, które nie przewiduje możliwości pozbawienia wierzyciela odsetek za opóźnienie na skutek postanowienia o zabezpieczeniu.
Czy pierwsze wezwanie do zapłaty z gwarancji ubezpieczeniowej było skuteczne, mimo braku potwierdzenia bankowego i niewłaściwego doręczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, pierwsze wezwanie do zapłaty nie było skuteczne, ponieważ naruszało wymogi formalne określone w umowie gwarancji, w szczególności brakowało potwierdzenia przez bank beneficjenta, że podpisy złożone pod żądaniem zapłaty pochodzą od osób uprawnionych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądów niższych instancji, że ze względu na nieakcesoryjny charakter zobowiązania z gwarancji ubezpieczeniowej, interpretacja postanowień regulujących wymogi formalne wypłaty świadczenia powinna być ścisła. Pierwsze wezwanie do zapłaty naruszało umowę gwarancji.
Jaki jest zakres jurysdykcji sądów państw członkowskich UE w sprawach cywilnych i handlowych na podstawie Rozporządzenia nr 1215/2012?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sądy państwa członkowskiego, które zostało wybrane przez strony w umowie, mają jurysdykcję wyłączną. Wnioski o środki tymczasowe mogą być wnoszone do sądów państwa członkowskiego właściwego do orzekania co do istoty sprawy, ale ich skutki są ograniczone do terytorium tego państwa, jeśli nie orzeczono inaczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo TSUE, wyjaśnił, że klauzula wyboru sądu właściwego przyznaje wybranemu sądowi jurysdykcję do zarządzenia środków tymczasowych. Jednakże, jeśli środki te zostały zarządzone przez sąd nieposiadający jurysdykcji do orzekania co do istoty sprawy, ich działanie jest ograniczone do terytorium danego państwa członkowskiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie | organ_państwowy | powód |
| Towarzystwo Ubezpieczeń spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| I. w P. | spółka | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Interpretacja postanowień umowy gwarancji powinna być ścisła ze względu na nieakcesoryjny charakter zobowiązania.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 354 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 491 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
k.c. art. 636
Kodeks cywilny
k.c. art. 656 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 243 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
§ 1
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.
u.dz.ubez.i.reasekur. art. 4 § ust. 7 pkt 1
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Jednostronne zobowiązanie ubezpieczyciela - gwaranta do spełnienia określonego świadczenia pieniężnego na rzecz beneficjenta gwarancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie sądu włoskiego o zabezpieczeniu miało jedynie skutek procesowy na terytorium Włoch i nie wpływało na polskie prawo materialne. • Polskie prawo cywilne nie przewiduje wstrzymania wymagalności roszczenia odsetkowego na skutek postanowienia o zabezpieczeniu. • Pierwsze wezwanie do zapłaty było nieskuteczne z powodu naruszenia wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Pierwsze wezwanie do zapłaty z 12 czerwca 2019 r. było skuteczne. • Orzeczenie sądu w Rzymie z 26 czerwca 2019 r. ustanowiło skuteczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środki zabezpieczające. • Strona pozwana nie pozostawała w opóźnieniu w spełnieniu żądania zapłaty z 11 lipca 2019 r. z uwagi na obowiązywanie środków zabezpieczających.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie Sądu w Rzymie z dnia 26 czerwca 2019 r. w przedmiocie środków zabezpieczających wywołało skutki prawne jedynie na terytorium Republiki Włoskiej i wyłącznie o charakterze procesowym • polskie prawo cywilne materialne nie przewiduje instytucji wstrzymania stanu wymagalności roszczenia pieniężnego względnie wstrzymania biegu roszczenia odsetkowego od świadczenia pieniężnego wierzyciela na skutek postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia • interpretacja postanowień regulujących wymogi formalne wypłaty świadczenia na rzecz beneficjenta powinna być ścisła
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
członek
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków orzeczeń o zabezpieczeniu wydanych w jednym państwie członkowskim UE dla roszczeń podlegających prawu innego państwa członkowskiego, zwłaszcza w kontekście prawa właściwego i jurysdykcji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa gwarancji zawierała klauzulę wyboru prawa i jurysdykcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji jurysdykcji i prawa właściwego w kontekście orzeczeń o zabezpieczeniu wydanych w UE, co ma istotne znaczenie praktyczne dla obrotu gospodarczego i transgranicznego.
“Czy zagraniczne zabezpieczenie może zablokować polskie odsetki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 33 724 990,23 PLN
skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie: 737 329,92 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.