Orzeczenie · 2023-01-26

II CSKP 480/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-01-26
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
hipotekafundusz sekurytyzacyjnydłużnik rzeczowyciężar dowoduwierzytelnośćkredytpostępowanie kasacyjnenieruchomości

Powód, P. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W., dochodził zapłaty 1 680 000 zł od pozwanych Ł. L. i Z. L., dłużników rzeczowych, z tytułu hipoteki umownej obciążającej ich nieruchomości. Hipoteka ta zabezpieczała kredyt denominowany w CHF, udzielony pierwotnym dłużnikom przez Bank S.A. w W. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo, wskazując, że powód nie udowodnił wysokości dochodzonej wierzytelności, mimo wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że hipoteka kaucyjna nie korzysta z domniemania co do wysokości wierzytelności, a powód nie przedstawił dowodów na historię spłat kredytu. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację powoda, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy w wyroku z 26 stycznia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną powoda. Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących uzasadnienia wyroku, ani przepisów prawa materialnego dotyczących rozkładu ciężaru dowodu. Sąd podkreślił, że powód, jako następca prawny wierzyciela, miał obowiązek wykazać wysokość dochodzonej wierzytelności, w tym historię spłat kredytu, czego nie uczynił. Dłużnicy rzeczowi, nie będący kredytobiorcami, nie mieli obowiązku wykazywania spłat, gdyż nie dysponowali odpowiednią wiedzą ani dokumentacją.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę od dłużników rzeczowych zabezpieczonych hipoteką, zwłaszcza gdy wierzytelność została nabyta przez fundusz sekurytyzacyjny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji hipoteki kaucyjnej i odpowiedzialności dłużników rzeczowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wpis hipoteki kaucyjnej do księgi wieczystej stanowi dowód istnienia wierzytelności nie tylko co do zasady, ale również co do jej wysokości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wpis hipoteki kaucyjnej do księgi wieczystej świadczy jedynie o przysługującej wierzytelności i jej zabezpieczeniu do określonej kwoty, ale nie przesądza o jej faktycznej wysokości.

Uzasadnienie

Hipoteka kaucyjna, w przeciwieństwie do hipoteki zwykłej, nie zabezpiecza wierzytelności o konkretnie określonej wysokości, lecz wskazuje maksymalną kwotę, do której wierzyciel może uzyskać zaspokojenie. W związku z tym nie korzysta z domniemania co do wysokości wierzytelności.

Na kim spoczywa ciężar udowodnienia wysokości spłaconego kredytu w przypadku dochodzenia roszczenia przez fundusz sekurytyzacyjny od dłużników rzeczowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar udowodnienia wysokości spłaconego kredytu spoczywa na powodzie (funduszu sekurytyzacyjnym), który nabył wierzytelność, a nie na dłużnikach rzeczowych, którzy nie byli kredytobiorcami i nie dysponują wiedzą ani dokumentacją dotyczącą spłat.

Uzasadnienie

Powód, dochodząc zapłaty od dłużników rzeczowych, musi wykazać wysokość wierzytelności, w tym historię spłat kredytu. Dłużnicy rzeczowi nie mają obowiązku wykazywania spłat, gdyż nie są stronami umowy kredytowej i nie posiadają niezbędnych dowodów. Dokumentacja dotycząca spłat znajdowała się u pierwotnego wierzyciela (banku), a następnie została przekazana powodowi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Ł. L. i Z. L.

Strony

NazwaTypRola
P. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W.instytucjapowód
Ł. L.osoba_fizycznapozwany
Z. L.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

u.k.w.h. art. 65 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

pr. bank. art. 69 § 1

Prawo bankowe

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wadliwości uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 387 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wadliwości uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie wykazał wysokości dochodzonej wierzytelności. • Dłużnicy rzeczowi nie mają obowiązku wykazywania spłat kredytu udzielonego dłużnikom osobistym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 387 § 2 k.p.c. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku przyczyn, dla których nie było możliwości uwzględnienia roszczenia powoda w części. • Naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 65 ust. 1 u.k.w.h. w zw. z art. 69 ust. 1 pr. bank. poprzez błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym rozłożeniem ciężaru dowodu na stronach postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Powód nie wykazał, w jakiej części udzielony przez Bank dłużnikom osobistym kredyt nie został przez nich spłacony. • Z podglądem tym nie można się zgodzić. • Pozwani ci nie mają bowiem wiedzy w tym zakresie ani nie dysponują dowodami pozwalającymi na dokonanie takich ustaleń.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący

Ewa Stefańska

sprawozdawca

Krzysztof Wesołowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę od dłużników rzeczowych zabezpieczonych hipoteką, zwłaszcza gdy wierzytelność została nabyta przez fundusz sekurytyzacyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji hipoteki kaucyjnej i odpowiedzialności dłużników rzeczowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę od dłużników rzeczowych, co jest częstym problemem w praktyce, szczególnie w kontekście funduszy sekurytyzacyjnych.

Fundusz sekurytyzacyjny przegrywa w Sądzie Najwyższym – kluczowy wyrok w sprawie dowodzenia wysokości długu od dłużników rzeczowych.

Dane finansowe

WPS: 1 680 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst