II CSKP 457/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. wniosła o ochronę swojego znaku towarowego B. w związku z importem równoległym leku przez pozwaną F. sp. z o.o. Pozwana zamierzała przepakować lek sprowadzany z Litwy (zawierający 50 tabletek) do opakowań zawierających 30 tabletek i użyć znaku towarowego B. Sąd Okręgowy uznał to za naruszenie, wskazując, że choć przepakowanie jest dopuszczalne przy spełnieniu przesłanek BMS (Bristol-Myers Squibb), to użycie znaku towarowego nie było obiektywnie konieczne. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo, argumentując, że art. 21a ust. 9 Prawa farmaceutycznego przyznaje importerowi uprawnienie do używania nazwy stosowanej w Polsce, a użycie znaku było niezbędne dla efektywnego dostępu do rynku, zapobiegając podziałowi rynku UE. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Uznał, że art. 21a ust. 9 Prawa farmaceutycznego ma charakter publicznoprawny i nie stanowi podstawy do naruszenia praw prywatnych, w tym praw do znaku towarowego. Podkreślił, że interpretacja „dostępu do rynku” przez Sąd Apelacyjny była błędna, utożsamiając go z „dostępem do pozycji rynkowej”, co nie jest zgodne z orzecznictwem TSUE (np. wyrok Boehringer II). Sąd Najwyższy stwierdził, że samo przepakowanie było konieczne, ale użycie znaku towarowego nie było, a brak sprzeciwu powódki w odpowiedzi na notyfikację nie pozbawiał jej roszczeń, jeśli naruszenie było bezprawne. Sąd Najwyższy wskazał, że praktyka rynkowa nie wyłącza bezprawności naruszenia, a prawo ochronne na znak towarowy nie może służyć gwarantowaniu utrzymania różnic cenowych między państwami członkowskimi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'dostępu do rynku' w kontekście importu równoległego leków i ochrony znaków towarowych, a także relacja między prawem krajowym (Prawo farmaceutyczne) a prawem UE (TFUE) w zakresie importu równoległego.
Dotyczy specyficznej sytuacji importu równoległego leków i ochrony znaków towarowych, ale zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy użycie przez importera równoległego znaku towarowego producenta w nowym opakowaniu leku jest dopuszczalne, gdy jest ono obiektywnie konieczne dla zapewnienia efektywnego dostępu do rynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, użycie znaku towarowego nie jest dopuszczalne, jeśli nie jest obiektywnie konieczne dla dostępu do rynku, a jedynie służy osiągnięciu większych korzyści ekonomicznych przez importera.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że interpretacja 'dostępu do rynku' przez Sąd Apelacyjny była błędna. 'Dostęp do rynku' nie oznacza 'dostępu do pozycji rynkowej' wypracowanej przez producenta. Prawo ochronne na znak towarowy nie może być wykorzystywane do sztucznego podziału rynku UE ani do czerpania korzyści z renomy konkurenta bez uzasadnionej konieczności.
Czy art. 21a ust. 9 Prawa farmaceutycznego stanowi autonomiczną podstawę prawną dla użycia przez importera równoległego znaku towarowego innego podmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten ma charakter publicznoprawny i reguluje dopuszczalność nazw leków z punktu widzenia prawa administracyjnego, nie stanowiąc podstawy do naruszenia praw prywatnych, w tym praw do znaku towarowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 21a ust. 9 Prawa farmaceutycznego określa jedynie administracyjny obowiązek zastosowania nazwy mieszczącej się w określonych kategoriach, a nie uprawnienie importera do używania znaków towarowych innych podmiotów. Konieczność realizacji obowiązku administracyjnoprawnego nie wpływa na skuteczność ochrony praw ze znaku towarowego.
Czy brak sprzeciwu uprawnionego do znaku towarowego w odpowiedzi na notyfikację o zamiarze przepakowania i użycia znaku towarowego pozbawia go roszczeń w przypadku bezprawnego naruszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak sprzeciwu w tym kontekście nie pozbawia uprawnionego roszczeń, jeśli użycie znaku towarowego okaże się bezprawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że notyfikacja ma na celu ochronę uprawnionego, a brak sprzeciwu nie przesądza o legalności działań importera. Roszczenia ochronne nie są uzależnione od wcześniejszego zawiadomienia naruszyciela o zamiarze podjęcia obrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. | spółka | powódka |
| F. sp. z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
p.w.p. art. 296 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo własności przemysłowej
Określa bezprawność naruszenia znaku towarowego.
pr.farm. art. 21a § ust. 9 pkt 1
Ustawa Prawo farmaceutyczne
Reguluje nazwy produktów leczniczych importowanych równolegle, stwarzając możliwość używania nazwy stosowanej na terytorium RP.
Pomocnicze
p.w.p. art. 155 § ust. 3
Ustawa Prawo własności przemysłowej
Dotyczy sprzeciwu wobec przepakowania w kontekście wyczerpania prawa.
TFUE art. 34
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy zakazu ilościowych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi.
TFUE art. 36
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dopuszcza ograniczenia w handlu w celu ochrony własności przemysłowej, ale nie jako środek arbitralnej dyskryminacji lub ukrytych ograniczeń w handlu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Użycie znaku towarowego B. przez pozwaną nie było obiektywnie konieczne dla dostępu do polskiego rynku. • Art. 21a ust. 9 Prawa farmaceutycznego nie stanowi podstawy do naruszenia praw do znaku towarowego. • Interpretacja 'dostępu do rynku' przez Sąd Apelacyjny była błędna. • Brak sprzeciwu powódki w odpowiedzi na notyfikację nie pozbawiał jej roszczeń.
Odrzucone argumenty
Użycie znaku towarowego B. przez pozwaną było obiektywnie konieczne dla zapewnienia efektywnego dostępu do rynku. • Art. 21a ust. 9 Prawa farmaceutycznego przyznaje importerowi równoległemu uprawnienie do używania nazwy stosowanej w Polsce. • Sprzeciw powódki dotyczył tylko przepakowania, a nie użycia znaku towarowego. • Działania powódki miały na celu podział rynku. • Dochodzenie roszczeń przez powódkę stanowiło nadużycie prawa podmiotowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny uległ, jak się zdaje, wspomnianemu błędowi, gdyż „brak dostępu do rynku” w znaczeniu niemożności korzystania z popytu związanego z istniejącą w Polsce pozycją znaku towarowego B., wypracowaną przez powódkę, utożsamił z „brakiem dostępu do rynku” jako jedną z przesłanek B., odnoszących się do niedozwolonego podziału rynków (ograniczeń w handlu) między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej. • „Dostęp do rynku” nie oznacza „dostępu do pozycji rynkowej”; jednolity rynek Państw Członkowskich Unii Europejskiej nie stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony znakowi towarowemu wykorzystywanemu przez producenta w państwie docelowym importu równoległego w sytuacji, w której podmiot naruszający prawa do tego znaku kieruje się chęcią osiągnięcia większego zysku. • Artykuł 21a ust. 9 pr.farm. nie stanowi autonomicznej podstawy prawnej użycia przez importera równoległego, w tym pozwaną, spornego znaku towarowego. • Ochrona znaków towarowych nie może prowadzić do sztucznego podziału rynku unijnego na rynki poszczególnych państw członkowskich, co jednak nie oznacza, że podmiot uprawniony z tytułu znaku towarowego ma obowiązek dopuszczania innych przedsiębiorców do nieodpłatnego korzystania z tego znaku tylko dlatego, że brak takiego dopuszczenia stawiałby innego przedsiębiorcę w gorszej pozycji rynkowej.
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Beata Janiszewska
sprawozdawca
Marcin Krajewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dostępu do rynku' w kontekście importu równoległego leków i ochrony znaków towarowych, a także relacja między prawem krajowym (Prawo farmaceutyczne) a prawem UE (TFUE) w zakresie importu równoległego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu równoległego leków i ochrony znaków towarowych, ale zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia importu równoległego leków, ochrony znaków towarowych i interpretacji przepisów UE, co jest istotne dla branży farmaceutycznej i prawników specjalizujących się w prawie własności intelektualnej.
“Czy importer leków może użyć znaku towarowego producenta? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię dla importu równoległego.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.