II CSKP 346/22

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności nieruchomości położonej w W. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek, stwierdzając, że wnioskodawca od 1964 r. był samoistnym posiadaczem nieruchomości w złej wierze, dbał o nią, rozbudowywał i występował jako inwestor. Sąd Rejonowy wskazał, że posiadacz zależny może przekształcić swoje posiadanie w samoistne, jeśli zamanifestuje to w sposób widoczny dla otoczenia. Z uwagi na złą wiarę, termin zasiedzenia wynosił 30 lat. Sąd Rejonowy uwzględnił również zmiany w przepisach dotyczące zasiedzenia nieruchomości Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy oddalił apelacje Gminy W. i Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, uznając, że posiadanie wnioskodawcy miało cechy posiadania samoistnego od 1964 r., mimo początkowego tytułu użytkowania. Podkreślono, że zmiana posiadania zależnego na samoistne jest dopuszczalna, ale wymaga jednoznacznego zamanifestowania na zewnątrz. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca traktował nieruchomość jako swoją, inwestował w nią i modernizował, a jego czynności nie różniły się od właścicielskich. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną Gminy W., uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, że Sąd Okręgowy nie ocenił w sposób dostateczny, czy posiadanie wnioskodawcy po wygaśnięciu prawa użytkowania rzeczywiście zmieniło charakter z zależnego na samoistne. Podkreślono, że samo fizyczne władztwo i utrzymywanie nieruchomości nie jest wystarczające; konieczna jest wola władania rzeczą jak właściciel. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, że wnioskodawca wielokrotnie zwracał się do właściciela o uregulowanie stanu prawnego posiadania, co mogło świadczyć o braku posiadania samoistnego. Nie oceniono również jego deklaracji o przekazaniu części nieruchomości ani reakcji na działania właściciela. Z tego względu Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 172 k.c. za uzasadniony i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający