Orzeczenie · 2023-04-20

II CSKP 344/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-04-20
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
wypadek komunikacyjnyzadośćuczynieniekrzywdaodpowiedzialność ubezpieczycielaocena dowodówSąd Najwyższyart. 445 k.c.zadośćuczynienie po wypadkuobrażenia ciałakoszty procesu

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku wypadku komunikacyjnego. Powódka, pasażerka, doznała ciężkich obrażeń ciała. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając wypłaconą przez ubezpieczyciela kwotę 120 000 zł za odpowiednią. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, oddalając apelację powódki. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 445 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu, polegające na niedostatecznej ocenie odpowiedniości przyznanej kwoty zadośćuczynienia. W szczególności Sąd Apelacyjny pominął analizę cierpień fizycznych i psychicznych powódki z jej perspektywy, nie uwzględnił w pełni młodego wieku powódki w chwili wypadku oraz nieodwracalnych negatywnych następstw wypadku, takich jak trwałe urazy ortopedyczne, dysfunkcja kończyny górnej, deformacja kości udowej, czy powikłania okulistyczne i blizny. Sąd Najwyższy podkreślił, że kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia, takie jak wiek poszkodowanego, czas trwania cierpień, rokowania na przyszłość, czy wpływ zdarzenia na życie osobiste i zawodowe, powinny być indywidualnie analizowane. Sąd Apelacyjny zbyt ogólnie odwołał się do stopy życiowej społeczeństwa i ukształtowanej linii orzeczniczej, nie wyjaśniając wystarczająco, dlaczego przyznana kwota była adekwatna do doznanej krzywdy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po wypadkach, zwłaszcza w kontekście młodego wieku poszkodowanego, trwałych następstw urazów i konieczności indywidualnej oceny wszystkich okoliczności krzywdy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wytyczne dotyczące oceny krzywdy i wysokości zadośćuczynienia mają szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kwota zadośćuczynienia przyznana poszkodowanemu za doznaną krzywdę jest odpowiednia w rozumieniu art. 445 § 1 k.c., uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym cierpienia fizyczne i psychiczne, wiek poszkodowanego oraz trwałe następstwa wypadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwota przyznana przez Sąd Apelacyjny była rażąco zaniżona z powodu nieuwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności krzywdy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 445 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla prawidłowego określenia wysokości zadośćuczynienia. Pominął analizę cierpień fizycznych i psychicznych z perspektywy powódki, jej młodego wieku oraz nieodwracalnych negatywnych następstw wypadku. Odwołanie do stopy życiowej i linii orzeczniczej było zbyt ogólne.

Jakie kryteria powinien brać pod uwagę sąd przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę, w szczególności w kontekście trwałych następstw wypadku i młodego wieku poszkodowanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd powinien uwzględnić całokształt okoliczności sprawy, w tym wiek poszkodowanego, czas trwania cierpień, rokowania na przyszłość, wpływ zdarzenia na życie osobiste i zawodowe, a także trwałe następstwa wypadku, które będą towarzyszyć poszkodowanemu przez resztę życia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy uwzględnić indywidualne okoliczności sprawy, takie jak wiek poszkodowanego, charakter i intensywność cierpień, trwałe następstwa urazów, wpływ wypadku na jakość życia oraz rokowania na przyszłość. Kryteria te mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego ustalenia rozmiaru krzywdy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowódka
A. S.A. w W.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy uwzględnić całokształt okoliczności sprawy, w tym cierpienia fizyczne i psychiczne, wiek poszkodowanego, czas trwania cierpień, rokowania na przyszłość oraz trwałe następstwa wypadku. Kryteria te powinny być analizowane indywidualnie dla każdego przypadku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddalił apelację jako bezzasadną.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna zarzutu naruszenia prawa materialnego.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

k.c. art. 444 § 1

Kodeks cywilny

Uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia jako podstawa odpowiedzialności za szkodę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 445 § 1 k.c. przez Sąd Apelacyjny polegające na niedostatecznej ocenie odpowiedniości kwoty zadośćuczynienia. • Nieuwzględnienie przez Sąd Apelacyjny wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla prawidłowego określenia wysokości zadośćuczynienia, w tym cierpień fizycznych i psychicznych powódki, jej młodego wieku oraz trwałych następstw wypadku. • Zbyt ogólne odwołanie się przez Sąd Apelacyjny do kryterium stopy życiowej społeczeństwa i ukształtowanej linii orzeczniczej.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Apelacyjnego o prawidłowości ustaleń faktycznych i oceny prawnej materiału dowodowego. • Argumenty Sądu Apelacyjnego o tym, że przyznana kwota 120 000 zł była adekwatna do doznanej krzywdy i czasu trwania cierpień.

Godne uwagi sformułowania

kwota 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia przy uwzględnieniu unormowania w art. 445 § 1 k.c. była odpowiednia. • leczenie zakończyło się z wynikiem ogólnym dobrym. • przyznana kwota zadośćuczynienia 120 000 zł jest kwotą adekwatną do doznanej krzywdy i czasu trwania cierpień powódki, a dalsze żądanie kwoty 230 000 zł uznał za wygórowane. • źródłem naruszenia art. 445 § 1 k.c. było nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla prawidłowego określenia wysokości zadośćuczynienia. • nie uwzględnił także młodego wieku powódki w chwili wypadku oraz nieodwracalnych negatywnych następstw w jej stanie zdrowia. • powódka przez następnych kilkadziesiąt lat życia, będzie oszpecona opisanymi wyżej bliznami, co jest szczególnie dolegliwe dla niej jako młodej w chwili wypadku kobiety. • Odwołanie się do tych kryteriów, mających w myśl aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego, które podziela Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną, jedynie pomocnicze znaczenie przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wymagało bliższego wyjaśnienia.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Grzegorczyk

członek

Monika Koba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po wypadkach, zwłaszcza w kontekście młodego wieku poszkodowanego, trwałych następstw urazów i konieczności indywidualnej oceny wszystkich okoliczności krzywdy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wytyczne dotyczące oceny krzywdy i wysokości zadośćuczynienia mają szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne oceny sądów niższych instancji w kwestii wysokości zadośćuczynienia, podkreślając znaczenie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i trwałych skutków wypadku.

Czy 120 000 zł to za mało za trwałe blizny i cierpienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak liczyć zadośćuczynienie po wypadku.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 120 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst