II CSKP 329/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, radca prawny, zawarł umowę zlecenia ze spadkobiercami (w tym z pozwanym M. L.) w celu odzyskania nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Umowa przewidywała wynagrodzenie prowizyjne (success fee) w wysokości 10% wartości odzyskanych nieruchomości lub ich ekwiwalentu. Po wielu latach działań prawnych i administracyjnych, część nieruchomości została odzyskana, a następnie pozwany uzyskał odszkodowanie od Skarbu Państwa. Powód domagał się zapłaty prowizji, jednak pozwany wypowiedział umowę z powodu utraty zaufania i zawyżonych żądań. Sąd pierwszej instancji uznał roszczenie powoda za bezzasadne, wskazując na brak osiągnięcia pełnego rezultatu i nieważne przyczyny wypowiedzenia umowy przez pozwanego. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powoda kwotę 84 860,59 zł, uznając, że część nieruchomości została odzyskana dzięki działaniom powoda, a umowa zlecenia jest umową starannego działania, a nie rezultatu. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że wypowiedzenie umowy przez pozwanego było uzasadnione. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego, potwierdzając, że wypowiedzenie umowy z ważnych powodów wyklucza roszczenie o odszkodowanie, a w przypadku wynagrodzenia za sukces, które nastąpiło po wypowiedzeniu umowy, powód mógłby dochodzić jedynie części wynagrodzenia odpowiadającego dotychczasowym czynnościom, o ile umowa nie stanowi inaczej. Sąd Najwyższy podkreślił znaczenie wzajemnego zaufania w umowie zlecenia i uznał, że działania powoda doprowadziły do utraty tego zaufania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 746 § 1 k.c. w kontekście umów zlecenia z wynagrodzeniem typu 'success fee', znaczenie wzajemnego zaufania w relacji radca prawny-klient, skutki wypowiedzenia umowy zlecenia z ważnych powodów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy zlecenia z wynagrodzeniem za sukces, gdzie rezultat nastąpił po wypowiedzeniu umowy. Interpretacja art. 746 § 1 k.c. może być różna w zależności od konkretnych postanowień umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wypowiedzenie umowy zlecenia przez dającego zlecenie nastąpiło z ważnych powodów, a w konsekwencji, czy przyjmującemu zlecenie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za sukces osiągnięty po wypowiedzeniu umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedzenie umowy zlecenia przez pozwanego było uzasadnione ważnymi przyczynami (utrata zaufania, zawyżone żądania, wystąpienie na drogę sądową), co wyklucza roszczenie o odszkodowanie. Powodowi nie przysługuje wynagrodzenie za sukces osiągnięty po wypowiedzeniu umowy, chyba że umowa stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że umowa zlecenia opiera się na wzajemnym zaufaniu. Działania powoda, takie jak zawyżone żądania finansowe i wystąpienie na drogę sądową przeciwko zleceniodawcom, doprowadziły do utraty zaufania, co stanowiło ważną przyczynę wypowiedzenia umowy przez pozwanego. W przypadku wynagrodzenia za sukces, które nastąpiło po wypowiedzeniu umowy, powód mógłby dochodzić jedynie części wynagrodzenia odpowiadającego dotychczasowym czynnościom, o ile umowa nie stanowi inaczej.
Czy umowa zlecenia z wynagrodzeniem typu 'success fee' jest umową rezultatu, czy starannego działania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa zlecenia jest umową starannego działania, a nie rezultatu. Nawet jeśli wynagrodzenie jest uzależnione od rezultatu (success fee), kluczowe jest wykazanie należytej staranności w działaniach.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że umowa zlecenia jest umową starannego działania. Nawet jeśli wynagrodzenie jest uzależnione od rezultatu, nieistotny jest sam efekt, ale staranność w wykonywaniu umowy. W przypadku wynagrodzenia za sukces, które nastąpiło po wypowiedzeniu umowy, istotne jest, czy czynności podjęte przez przyjmującego zlecenie przed wypowiedzeniem przyczyniły się do osiągnięcia tego rezultatu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. A. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 746 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten reguluje skutki wypowiedzenia umowy zlecenia. W przypadku wypowiedzenia z ważnych powodów, przyjmującemu zlecenie przysługuje wynagrodzenie odpowiadające dotychczasowym czynnościom. W przypadku wypowiedzenia bez ważnych powodów, przyjmującemu zlecenie przysługuje odszkodowanie.
Pomocnicze
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, pozwalająca na ustalenie wynagrodzenia prowizyjnego (success fee).
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania kasacyjnego.
Kodeks Etyki Radcy Prawnego art. 45
Przepis podkreślający wagę wzajemnego zaufania między radcą prawnym a klientem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy zlecenia przez pozwanego nastąpiło z ważnych powodów (utrata zaufania, zawyżone żądania, wystąpienie na drogę sądową). • Powodowi nie przysługuje wynagrodzenie za sukces osiągnięty po wypowiedzeniu umowy, gdyż umowa nie stanowi inaczej. • Działania powoda doprowadziły do utraty zaufania ze strony zleceniodawców.
Odrzucone argumenty
Powód dochodził wynagrodzenia za sukces, który nastąpił po wypowiedzeniu umowy, a umowa nie wyłączała zastosowania art. 746 § 1 k.c. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował art. 746 § 1 k.c. w kontekście wynagrodzenia typu 'success fee'.
Godne uwagi sformułowania
Umowa zlecenia jest umową starannego działania, a nie umową rezultatu. • Dla należytego wykonywania tej umowy kwestią zasadniczą było wzajemne zaufanie pomiędzy jej stronami. • Powód swoimi działaniami doprowadził do konfliktu ze zleceniodawcami na drodze procesów cywilnych, sam zaprzepaścił możliwość doprowadzenia umowy zlecenia do końca.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Koba
członek
Paweł Grzegorczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 746 § 1 k.c. w kontekście umów zlecenia z wynagrodzeniem typu 'success fee', znaczenie wzajemnego zaufania w relacji radca prawny-klient, skutki wypowiedzenia umowy zlecenia z ważnych powodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy zlecenia z wynagrodzeniem za sukces, gdzie rezultat nastąpił po wypowiedzeniu umowy. Interpretacja art. 746 § 1 k.c. może być różna w zależności od konkretnych postanowień umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń w umowach zlecenia, zwłaszcza tych z wynagrodzeniem za sukces, oraz podkreśla znaczenie zaufania w relacji prawnik-klient. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego w kontekście długotrwałych sporów.
“Radca prawny walczył o prowizję za sukces, ale stracił zaufanie klienta – co orzekł Sąd Najwyższy?”
Dane finansowe
WPS: 845 714,29 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 4067 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.