II CSKP 315/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej w postępowaniu egzekucyjnym, gdzie powód zarzucał komornikowi sądowemu i rzeczoznawcy majątkowemu nieprawidłowe oszacowanie jego nieruchomości, co doprowadziło do jej sprzedaży za zaniżoną cenę. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając kwotę 23.533,33 zł, uznając odpowiedzialność komornika i rzeczoznawcy za niedbalstwo i wadliwe sporządzenie operatu szacunkowego. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo w całości, głównie z powodu podniesionego przez pozwanych zarzutu przedawnienia roszczenia. Sąd drugiej instancji ustalił, że szkoda powstała w momencie przysądzenia własności nieruchomości, a termin przedawnienia rozpoczął bieg od daty doręczenia postanowienia o przysądzeniu własności. Sąd Apelacyjny uznał również, że kolejne wezwanie powoda do próby ugodowej z 2013 r. nie przerwało biegu przedawnienia, ponieważ nie było ono rzeczywistym celem dochodzenia roszczenia, a powód nie stawił się na wyznaczone posiedzenie. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację Sądu Apelacyjnego co do przedawnienia i uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przerwy biegu przedawnienia przez wezwanie do próby ugodowej, zwłaszcza w kontekście wielokrotnych wezwań i braku rzeczywistej woli zawarcia ugody.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie powód uniemożliwiał oględziny nieruchomości i nie stawił się na posiedzenie ugodowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kolejne wezwanie do próby ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie jest to rzeczywisty cel dochodzenia roszczenia, a jedynie próba wywołania skutku prawnego, zwłaszcza gdy wcześniejsze próby zawarcia ugody zakończyły się niepowodzeniem, a powód nie stawił się na wyznaczone posiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć art. 123 § 1 pkt 1 k.c. nie ogranicza liczby przerw biegu przedawnienia przez wezwania do próby ugodowej, to kluczowe jest ustalenie, czy czynność ta była bezpośrednio podjęta w celu dochodzenia roszczenia. W tej sprawie, biorąc pod uwagę wcześniejsze nieudane próby ugody i nieobecność powoda na posiedzeniu, uznano, że cel ten nie został osiągnięty.
Czy wadliwe oszacowanie nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego i komornika sądowego, prowadzące do sprzedaży za zaniżoną cenę, stanowi podstawę do zasądzenia odszkodowania?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zostanie wykazane bezprawne i zawinione działanie lub zaniechanie, które pozostaje w związku przyczynowym ze szkodą.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał odpowiedzialność komornika i rzeczoznawcy za niedbalstwo w ustaleniu wartości nieruchomości. Sąd Apelacyjny nie podzielił tego stanowiska co do rzeczoznawcy, uznając jego działania za zgodne z zleceniem i dostępnymi informacjami, a także co do komornika, wskazując na możliwość przyczynienia się powoda do szkody. Ostatecznie jednak rozstrzygnięcie oparte zostało na przedawnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. następca prawny Z. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Olsztynie | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Przepis określający czynności przerywające bieg przedawnienia, w tym wezwanie do próby ugodowej.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Przepis określający termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
u.k.s.e. art. 23 § ust. 1
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Podstawa odpowiedzialności komornika sądowego.
u.k.s.e. art. 23 § ust. 3
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania komornika.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej rzeczoznawcy majątkowego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowany w kontekście zarzutu nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakazu orzekania ponad żądanie strony w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 232 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości przedstawiania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 328 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu kognicji sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 814
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zarządzenia otwarcia nieruchomości.
k.p.c. art. 947 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy opisu i oszacowania nieruchomości.
k.p.c. art. 948
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy opisu i oszacowania nieruchomości.
k.p.c. art. 825 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.g.n. art. 175 § § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wyceny nieruchomości.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie udzielania pomocy lub asystowania komornikowi przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych
Dotyczy możliwości uzyskania asysty Policji lub Straży Granicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody. • Kolejne wezwanie do próby ugodowej nie przerwało biegu przedawnienia, gdyż nie było rzeczywistym celem dochodzenia roszczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny (m.in. art. 378 § 1 k.p.c., art. 232 § 1 k.p.c., art. 381 k.p.c.). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 123 § 1 pkt 1 k.c., art. 415 k.c.). • Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Celem postępowania apelacyjnego jest nie tylko kontrola zaskarżonego orzeczenia, lecz również ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji. • Z treści art. 123 § 1 pkt 1 k.c. nie wynika, aby wskazana w tym przepisie czynność podejmowana przed sądem w celu dochodzenia roszczenia mogła spowodować przerwę biegu przedawnienia tylko raz. • Za tym stanowiskiem przemawia także uwzględnienie okoliczności dotyczących złożenia przez powoda ponownie wniosku o przeprowadzenia posiedzenia pojednawczego. • Dostrzegając naruszenie przez powoda w tym zakresie zasad współżycia społecznego, Sąd Apelacyjny za zasadniczą podstawę oddalenia powództwa uznał jednak podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwy biegu przedawnienia przez wezwanie do próby ugodowej, zwłaszcza w kontekście wielokrotnych wezwań i braku rzeczywistej woli zawarcia ugody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie powód uniemożliwiał oględziny nieruchomości i nie stawił się na posiedzenie ugodowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne aspekty postępowania, takie jak przedawnienie, nawet w sytuacji, gdy pierwotnie sąd pierwszej instancji dopatrzył się podstaw do zasądzenia odszkodowania. Pokazuje też złożoność interpretacji przepisów o przerywaniu biegu przedawnienia.
“Czy próba ugody może być pułapką na własne roszczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy przedawnienie nie zostaje przerwane.”
Dane finansowe
WPS: 106 913 PLN
odszkodowanie: 23 533,33 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.