II CSKP 26/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który zasądził odszkodowanie na rzecz G. spółki akcyjnej w P. z tytułu szkody poniesionej wskutek opóźnień URE w wydawaniu świadectw pochodzenia z kogeneracji ("żółtych" certyfikatów). Sąd Okręgowy pierwotnie zasądził część dochodzonej kwoty, a Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu apelacji obu stron, zmienił wyrok, zasądzając dalszą kwotę i oddalając apelację pozwanego. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy opóźnienia URE w wydawaniu świadectw, które uniemożliwiły powodowi ich zbycie przed wygaśnięciem systemu wsparcia, rodzą odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. (odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej) czy art. 417¹ § 3 k.c. (odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wydanie albo zaniechanie wydania orzeczenia lub decyzji). Sąd Apelacyjny uznał, że świadectwa pochodzenia nie są decyzjami administracyjnymi, a zatem zastosowanie znajduje ogólny przepis art. 417 § 1 k.c. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że świadectwa te są zaświadczeniami w rozumieniu art. 217 k.p.a. i że odpowiedzialność z art. 417 § 1 k.c. nie wymaga uzyskania prejudykatu. Sąd Najwyższy oddalił również zarzuty dotyczące przyczynienia się powoda do szkody, uznając, że ocena sądu drugiej instancji mieści się w granicach sędziowskiego uznania i że powód mógł zasadnie oczekiwać na nowe rozwiązania prawne. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a pozwany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że świadectwa pochodzenia z kogeneracji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 417¹ § 3 k.c. i że odpowiedzialność za szkodę wynikłą z opóźnienia w ich wydaniu opiera się na art. 417 § 1 k.c., co nie wymaga prejudykatu. Potwierdzenie, że ocena przyczynienia się poszkodowanego do szkody mieści się w sędziowskim uznaniu.
Dotyczy specyficznego systemu wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych i opóźnień organu w wydawaniu świadectw pochodzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadectwo pochodzenia z kogeneracji wydawane przez Prezesa URE na podstawie Prawa energetycznego jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 417¹ § 3 k.c., czy też aktem administracyjnym innego rodzaju, podlegającym odpowiedzialności na zasadach ogólnych z art. 417 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadectwo pochodzenia z kogeneracji nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 417¹ § 3 k.c., lecz zaświadczeniem w rozumieniu art. 217 k.p.a. Zatem szkoda wyrządzona przez opóźnienie w jego wydaniu podlega ocenie na podstawie art. 417 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 417¹ § 3 k.c. dotyczy wyłącznie decyzji administracyjnych. Świadectwo pochodzenia z kogeneracji, zgodnie z art. 9L ust. 3 Prawa energetycznego, jest aktem administracyjnym innego rodzaju, do którego stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. o wydawaniu zaświadczeń. Jest to zaświadczenie potwierdzające fakt wytworzenia energii, a nie rozstrzygające o prawach lub obowiązkach w sposób władczy. W związku z tym, odpowiedzialność za szkodę wynikłą z opóźnienia w jego wydaniu opiera się na ogólnych zasadach z art. 417 § 1 k.c., a nie wymaga uzyskania prejudykatu.
Czy powód, który nie dokonał zmiany wniosków o wydanie "żółtych" certyfikatów na "fioletowe" certyfikaty, przyczynił się do powstania szkody w rozumieniu art. 362 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie przyczynił się do powstania szkody w stopniu uzasadniającym zmniejszenie odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena sądu drugiej instancji, iż powód nie przyczynił się do powstania szkody, mieści się w granicach sędziowskiego uznania. Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że powód mógł zasadnie oczekiwać na nowe rozwiązania prawne i nie można mu stawiać zarzutu, że nie dokonał korekty wniosków. Brak zmiany wniosków nie stanowił rażąco błędnej przesłanki w ocenie sądu.
Czy uchybienie Sądu Apelacyjnego w zakresie sporządzenia uzasadnienia dotyczącego przyczynienia się powoda do szkody stanowi podstawę kasacyjną?
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie to nie stanowiło podstawy kasacyjnej, ponieważ zaskarżony wyrok poddawał się kontroli kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uchybienie przepisom dotyczącym uzasadnienia orzeczenia może stanowić podstawę kasacyjną tylko wyjątkowo, gdy uniemożliwia kontrolę kasacyjną. W tej sprawie, mimo pewnych mankamentów, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego pozwoliło na kontrolę prawidłowości orzeczenia, a ocena przyczynienia się powoda miała charakter uniwersalny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. spółki akcyjnej w P. | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej.
pr.energ. art. 9L § 1
Ustawa - Prawo energetyczne
Reguluje wydawanie świadectw pochodzenia z kogeneracji.
pr.energ. art. 9L § 3
Ustawa - Prawo energetyczne
Nakłada na Prezesa URE obowiązek wydania świadectwa pochodzenia z kogeneracji w terminie 14 dni od otrzymania wniosku.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje przesłanki odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej polegającej na niezgodnym z prawem wydaniu albo zaniechaniu wydania orzeczenia, decyzji lub aktu normatywnego. Wymaga prejudykatu.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Dotyczy zmniejszenia obowiązku naprawienia szkody ze względu na przyczynienie się poszkodowanego.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Określa zakres odszkodowania.
k.c. art. 355 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny staranności przy prowadzeniu spraw.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje decyzję administracyjną.
k.p.a. art. 217
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wydawania zaświadczeń.
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie.
k.p.a. art. 37
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy ponaglenia.
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań stawianych uzasadnieniu orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 387 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań uzasadnienia orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Konstytucja RP art. 77 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadectwa pochodzenia z kogeneracji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 417¹ § 3 k.c., co uzasadnia odpowiedzialność na podstawie art. 417 § 1 k.c. • Opóźnienie w wydaniu świadectw pochodzenia z kogeneracji przez URE stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych, bez konieczności uzyskania prejudykatu. • Powód nie przyczynił się do powstania szkody w stopniu uzasadniającym zmniejszenie odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Świadectwa pochodzenia z kogeneracji powinny być traktowane jako decyzje administracyjne, a zatem zastosowanie powinien mieć art. 417¹ § 3 k.c., co wymagałoby prejudykatu. • Powód przyczynił się do powstania szkody poprzez brak modyfikacji wniosków o "żółte" certyfikaty na "fioletowe" certyfikaty. • Uchybienia w uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego dotyczące przyczynienia się powoda do szkody stanowiły podstawę kasacyjną.
Godne uwagi sformułowania
świadectwo pochodzenia z kogeneracji nie jest decyzją administracyjną • odpowiedzialność na podstawie ogólnego przepisu art. 417 § 1 k.c. • powód mógł zasadnie oczekiwać na nowe prawne rozwiązania • zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli kasacyjnej
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Krzysztof Grzesiowski
sprawozdawca
Maciej Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że świadectwa pochodzenia z kogeneracji nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 417¹ § 3 k.c. i że odpowiedzialność za szkodę wynikłą z opóźnienia w ich wydaniu opiera się na art. 417 § 1 k.c., co nie wymaga prejudykatu. Potwierdzenie, że ocena przyczynienia się poszkodowanego do szkody mieści się w sędziowskim uznaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego systemu wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych i opóźnień organu w wydawaniu świadectw pochodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za błędy urzędnicze, co jest zawsze interesujące dla szerokiego grona odbiorców. Wyjaśnia też zawiłości prawne dotyczące odszkodowań od państwa.
“Czy państwo zapłaci za błędy urzędników? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie energetycznych certyfikatów.”
Dane finansowe
WPS: 1 035 445,14 PLN
zasądzone przez Sąd Okręgowy: 825 554 PLN
zasądzone przez Sąd Apelacyjny: 209 891,14 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.