II CSKP 2416/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną M. B. i B. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który oddalił ich apelacje w sprawie o zapłatę przeciwko Bankowi S.A. w W. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz banku kwotę 34 672,94 CHF z odsetkami tytułem niespłaconej części wypowiedzianej pożyczki hipotecznej. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje pozwanych, uznając umowę za ważną i nieistotną kwestię kursów ustalanych przez bank. Pozwani zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego, w tym art. 65 § 1 k.c. przez błędną wykładnię umowy jako walutowej, a nie denominowanej, oraz art. 58 w zw. z art. 385¹ § 1 i 720 k.c. przez przyjęcie, że umowa jest ważna nawet po eliminacji niedozwolonych przeliczników. Sąd Najwyższy uznał, że umowa zawarta w 2008 r. nie może być uznana za umowę pożyczki denominowanej, gdyż dopuszczała spłatę w walucie obcej. Podkreślono, że możliwość spłaty bezpośrednio w walucie obcej wyłącza zastosowanie linii orzeczniczej dotyczącej nieważności umów denominowanych z powodu niemożności wykonywania umowy po eliminacji kursów. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęć umowy pożyczki walutowej i denominowanej, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa dotyczącego klauzul abuzywnych i możliwości spłaty w walucie obcej dla umów zawartych przed 2011 r.
Dotyczy umów pożyczek zawartych przed 26 sierpnia 2011 r., które dopuszczają spłatę w walucie obcej. Nie dotyczy umów, gdzie spłata w walucie obcej nie była możliwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa pożyczki zawarta przed 2011 r., denominowana do waluty obcej, która dopuszcza spłatę w tej walucie, może być uznana za nieważną z powodu jednostronnego ustalania kursów przeliczeniowych przez bank?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka nie może być uznana za nieważną z tego powodu, ponieważ możliwość spłaty bezpośrednio w walucie obcej wyłącza zastosowanie linii orzeczniczej dotyczącej nieważności umów denominowanych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że umowa pożyczki wyrażona w walucie obcej, zawarta przed 2011 r. i dopuszczająca spłatę bezpośrednio w tej walucie, nie jest umową pożyczki denominowanej w rozumieniu linii orzeczniczej prowadzącej do nieważności. Kluczowe jest, że możliwość spłaty w walucie obcej zapobiega niemożliwości wykonywania umowy po eliminacji kursów przeliczeniowych.
Czy umowa pożyczki hipotecznej z 2008 r., która przewiduje możliwość wypłaty i spłaty w walucie obcej (CHF), jest umową pożyczki walutowej czy denominowanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa ta nie może być uznana za umowę pożyczki denominowanej do franka szwajcarskiego, a jest umową walutową lub dopuszczającą spłatę w walucie obcej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że prawo biorących pożyczkę do żądania wypłaty i spłaty w wybranej walucie (CHF) przesądza o tym, że umowa nie jest pożyczką denominowaną. Nawet jeśli strony wskazały rachunek w złotych do spłaty, nie pozbawiało to pozwanych prawa do spłaty w CHF.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skarżący |
| B. B. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank S.A. w W. | spółka | powód |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni umowy. Sąd uznał, że Sąd Apelacyjny nie naruszył tego przepisu, błędnie interpretując umowę jako walutową, a nie denominowaną.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej. Zarzut nieważności umowy w związku z niedozwolonymi przelicznikami.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzul abuzywnych. Zarzut nieważności umowy w związku z niedozwolonymi przelicznikami.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy pożyczki. Zarzut nieważności umowy.
k.c. art. 358 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązań walutowych. Sąd analizuje różnicę między zobowiązaniem walutowym a denominowanym.
p.b. art. 69 § 3
Prawo bankowe
Dotyczy możliwości spłaty kredytu lub pożyczki złotowej denominowanych do waluty obcej bezpośrednio w tej walucie.
p.b. art. 75b § 4
Prawo bankowe
Dotyczy prawa spłaty kredytu lub pożyczki w walucie obcej.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 4
Dotyczy prawa spłaty kredytów i pożyczek zaciągniętych przed wejściem w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki zawarta w 2008 r. dopuszcza spłatę w walucie obcej (CHF), co wyłącza jej kwalifikację jako umowy pożyczki denominowanej w rozumieniu linii orzeczniczej prowadzącej do nieważności. • Możliwość spłaty bezpośrednio w walucie obcej zapobiega niemożliwości wykonywania umowy po eliminacji kursów przeliczeniowych, co jest podstawą nieważności umów denominowanych. • Nawet przy odmiennej wykładni, umowa byłaby ważna, gdyż nadal w mocy pozostałyby zapisy o możliwości jej wykonywania we frankach szwajcarskich.
Odrzucone argumenty
Umowa pożyczki była umową denominowaną do franka szwajcarskiego, a nie walutową. • Umowa jest nieważna, ponieważ kurs przeliczenia wypłaty lub spłaty dokonanej w złotych na walutę wyrażenia pożyczki był kształtowany jednostronnie przez bank. • Sąd Apelacyjny nie stwierdził jednoznacznie, czy strony łączyła umowa pożyczki walutowej, czy denominowanej.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób jest uznać umowę pożyczki wyrażoną w walucie obcej, zawartą przed 26 sierpnia 2011 r. i dopuszczającą spłatę bezpośrednio w tej walucie, za umowę pożyczki denominowanej. • Kredyty i pożyczki możliwe do spłacania bezpośrednio w walucie obcej nie były przedmiotem wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2021 r., a tym samym nie były przedmiotem uchwały z 25 kwietnia 2024 r. • Przesądza o tym sama treść umowy, tj. prawo biorących pożyczkę do żądania wypłaty pożyczki w wybranej przez nich walucie oraz dokonania jej spłaty w wybranej walucie.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
przewodniczący
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Piotr Telusiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć umowy pożyczki walutowej i denominowanej, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa dotyczącego klauzul abuzywnych i możliwości spłaty w walucie obcej dla umów zawartych przed 2011 r."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek zawartych przed 26 sierpnia 2011 r., które dopuszczają spłatę w walucie obcej. Nie dotyczy umów, gdzie spłata w walucie obcej nie była możliwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej i wciąż aktualnej kwestii interpretacji umów kredytowych/pożyczkowych w walutach obcych, zwłaszcza tych zawartych przed nowelizacją prawa bankowego. Wyjaśnia kluczowe różnice między umowami walutowymi a denominowanymi i ich konsekwencje prawne.
“Pożyczka we frankach z 2008 roku: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy umowa nie jest nieważna mimo klauzul walutowych.”
Dane finansowe
WPS: 34 672,94 CHF
niespłacona część pożyczki: 34 672,94 PLN
odsetki naliczone do wniesienia pozwu: 8203,27 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.