II CSKP 2358/22

Sąd NajwyższyWarszawa2026-03-31
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarbu państwaoznaczenie stronystatio fisciijednostka organizacyjnasąd najwyższypostępowanie kasacyjnekpc

Podsumowanie

Sąd Najwyższy sprostował oznaczenie strony skarżącej kasacyjnie i pozwanej w swoim wyroku, wskazując na prawidłowe oznaczenie Skarbu Państwa przez jego jednostkę organizacyjną, a nie organ.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Skarbu Państwa dotyczącą oznaczenia stron w postępowaniu. Stwierdzono, że w wyrokach sądów obu instancji oraz w pierwotnym wyroku Sądu Najwyższego, Skarb Państwa był oznaczany przez organ go reprezentujący, co jest nieprawidłowe. Prawidłowe oznaczenie powinno wskazywać na właściwą państwową jednostkę organizacyjną (statio fiscii), z której działalnością wiąże się spór. Sąd Najwyższy sprostował swój wyrok, aby prawidłowo oznaczyć Skarb Państwa jako stronę.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Skarbu Państwa dotyczącą sposobu oznaczenia stron w postępowaniu. W uzasadnieniu wskazano, że w wyrokach sądów obu instancji oraz w pierwotnym wyroku Sądu Najwyższego z 6 sierpnia 2025 r., Skarb Państwa był oznaczany przez organ go reprezentujący (np. Urząd w B.), co jest praktyką nieprawidłową. Prawidłowe oznaczenie Skarbu Państwa powinno wskazywać na właściwą państwową jednostkę organizacyjną (statio fiscii), z której działalnością wiąże się spór. Podkreślono, że egzekucja przeciwko Skarbowi Państwa prowadzona jest z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej, a organy kierujące tymi jednostkami nie posiadają własnych rachunków bankowych. Wskazano również, że województwo, choć związane z działalnością wojewody, jest odrębną osobą prawną (jednostką samorządu terytorialnego), a nie jednostką Skarbu Państwa. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 350 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398^21 k.p.c., sprostował swój wyrok z 6 sierpnia 2025 r. w zakresie oznaczenia strony skarżącej kasacyjnie i strony pozwanej, wskazując prawidłowo Skarb Państwa - Urząd w B.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Skarb Państwa powinien być oznaczany przez wskazanie właściwej państwowej jednostki organizacyjnej (statio fiscii), z której działalnością wiąże się spór, a nie przez oznaczenie organu go reprezentującego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że statio fiscii jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, a nie organem kierującym tą jednostką. Egzekucja przeciwko Skarbowi Państwa prowadzona jest z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej. Oznaczanie Skarbu Państwa przez organ jest nieprawidłowe, nawet jeśli organ ten reprezentuje Skarb Państwa w procesie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

sprostowanie wyroku

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Urząd w B.organ_państwowyskarżący kasacyjnie
Skarb Państwa - Urząd w B.organ_państwowypozwany
L.S.osoba_fizycznapowód

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 350

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistych omyłek w orzeczeniu.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego, w tym możliwości sprostowania orzeczenia SN.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego, w tym możliwości sprostowania orzeczenia SN.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1060 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika.

k.p.c. art. 189 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przyznający zdolność sądową organowi Państwa w niektórych sprawach cywilnych.

u.w.a.r.w. art. 13 § 1

Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie

Wskazuje na właściwy urząd wojewódzki jako jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa obsługującą wojewodę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe oznaczenie Skarbu Państwa powinno wskazywać na jego jednostkę organizacyjną (statio fiscii), a nie organ. Egzekucja przeciwko Skarbowi Państwa prowadzona jest z rachunku jednostki organizacyjnej. Województwo jest odrębną osobą prawną, a nie jednostką Skarbu Państwa.

Godne uwagi sformułowania

statio fiscii jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, nie jest nim organ kierujący jednostką Skarb Państwa był oznaczany przez dodanie nazwy państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się spór egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika Województwo nie jest jednostką Skarbu Państwa, lecz jest odrębną osobą prawną, jednostką samorządu terytorialnego

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe oznaczanie Skarbu Państwa jako strony w postępowaniach cywilnych oraz rozróżnienie między organem a jednostką organizacyjną Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których stroną jest Skarb Państwa reprezentowany przez organ państwowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia prawidłowego oznaczania Skarbu Państwa jako strony, co ma wpływ na postępowanie egzekucyjne.

Jak prawidłowo nazwać Skarb Państwa w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II CSKP 2358/22
POSTANOWIENIE
31 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
na posiedzeniu niejawnym 31 marca 2026 r. w Warszawie
‎
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Urzędu w B.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 18 października 2021 r., I ACa 371/21,
‎
w sprawie z powództwa L.S.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi
w B.
‎
o zapłatę,
prostuje w wyroku z 6 sierpnia 2025 r. wymienienie strony skarżącej kasacyjnie na "Skarbu Państwa - Urzędu  w B." i strony pozwanej na "Skarbowi Państwa - Urzędowi  w B.".
(G.G.)
UZASADNIENIE
W wyrokach sądów obydwu instancji pozwany Skarb Państwa został oznaczony przez organ reprezentujący go w procesie. Tymczasem
statio fiscii
jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, nie jest nim organ kierujący jednostką. Od początku obowiązywania Kodeksu postępowania cywilnego z 1928 r.,
‎
a następnie z 1964 r., Skarb Państwa był oznaczany przez dodanie nazwy
państwowej jednostki organizacyjnej
, z której działalnością wiąże się spór. W latach 90-tych XX w. stopniowo rozszerzała się praktyka oznaczania Skarbu Państwa przez dodanie nazwy organu zamiast nazwy jednostki organizacyjnej, czyli
statio fiscii.
Jest to praktyka nieprawidłowa. Sposób oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie prawne przy zasądzeniu świadczenia pieniężnego od Skarbu Państwa, gdyż na podstawie art. 1060 § 2 k.p.c. egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika. Organy kierujące jednostkami Skarbu Państwa nie posiadają swoich rachunków bankowych, gdyż są one prowadzone dla państwowych jednostek organizacyjnych. Istnieją przepisy przyznające zdolność sądową organowi Państwa w niektórych sprawach cywilnych (np. art. 189
1
k.p.c.) i wówczas formalną stroną postępowania jest organ, a nie osoba prawna Skarb Państwa (oczywiście materialnoprawnie stroną jest Skarb Państwa, który np. ma obowiązek pokryć koszty zasądzone od organu).
Dlatego prawidłowym oznaczeniem Skarbu Państwa w sprawach, w których jest reprezentowany przez wojewodę, jest wskazanie jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa obsługującej wojewodę, czyli właściwego urzędu wojewódzkiego (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie). Wskazanie województwa jako
statio fiscii
w wyroku
‎
z 6 sierpnia 2025 r. było oczywistą omyłką. Województwo nie jest jednostką Skarbu Państwa, lecz jest odrębną osobą prawną, jednostką samorządu terytorialnego,
‎
a wojewoda ma w stosunku do organów województwa jedynie określone uprawnienia kontrolne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy sprostował swój wyrok z 6 sierpnia 2025 r. (art. 350 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.).
‎
(G.G.)
[SOP]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę