II CSKP 2322/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odrzucenia pozwu z powodu wytoczenia go przeciwko spółce G. S.A., która została prawomocnie wykreślona z rejestru KRS przed wniesieniem pozwu, co skutkowało utratą zdolności sądowej. Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił pozew, a Sąd Apelacyjny we Wrocławiu utrzymał to postanowienie w mocy. Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 350 k.p.c. oraz art. 199 § 2 k.p.c. Twierdziła, że błąd w oznaczeniu pozwanego był oczywisty, naprawialny z urzędu, a wolą powoda było pozwanie spółki I. S.A., która przejęła majątek G. S.A. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie z orzeczeniem, błąd w oznaczeniu pozwanego, polegający na wskazaniu podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej zamiast jego następcy prawnego, nie mógł być naprawiony w trybie uzupełniania braków formalnych pozwu ani sprostowania błędów w orzeczeniu. Sąd podkreślił, że o tym, kto jest stroną pozwaną decyduje treść pozwu, a nie treść załączonych dokumentów czy domniemana wola powoda. Brak zdolności sądowej podmiotu, przeciwko któremu wytoczono powództwo, jest brakiem nieusuwalnym, prowadzącym do odrzucenia pozwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie, że błąd w oznaczeniu pozwanego, polegający na wskazaniu podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej, jest brakiem nieusuwalnym i nie może być naprawiony w trybie uzupełniania braków formalnych pozwu. Podkreślenie decydującej roli treści pozwu w określeniu strony pozwanej.
Dotyczy sytuacji, gdy pozew został wytoczony przeciwko podmiotowi, który nie posiada zdolności sądowej (np. został wykreślony z KRS).
Zagadnienia prawne (2)
Czy błąd w oznaczeniu pozwanego, polegający na wskazaniu spółki wykreślonej z rejestru zamiast jej następcy prawnego, może być naprawiony w trybie uzupełniania braków formalnych pozwu lub sprostowania oczywistych omyłek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki błąd nie może być naprawiony w trybie art. 130 § 1 k.p.c. ani art. 350 k.p.c., a zmiana podmiotowa powództwa w ten sposób jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że błąd w oznaczeniu pozwanego, polegający na wskazaniu podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej, jest brakiem nieusuwalnym. Nie można go naprawić w trybie uzupełniania braków formalnych pozwu ani sprostowania błędów w orzeczeniu. Oznaczenie pozwanego w pozwie jest decydujące, a jego zmiana w sposób prowadzący do wskazania innego podmiotu nie jest możliwa w ramach procedury uzupełniania braków formalnych.
Czy sąd jest zobowiązany do wezwania powoda do uzupełnienia braków dotyczących zdolności sądowej pozwanej, jeśli pozew został wytoczony przeciwko podmiotowi, który nigdy nie posiadał zdolności sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak zdolności sądowej jest nieusuwalny, sąd powinien odrzucić pozew bez wzywania do uzupełnienia braków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak zdolności sądowej pozwanego, który został wykreślony z KRS przed wniesieniem pozwu, jest brakiem nieusuwalnym. W takiej sytuacji sąd nie ma obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 199 § 2 k.p.c., a pozew podlega odrzuceniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| I. spółka akcyjna we W. | spółka | pozwana |
| G. spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 199 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący uzupełniania braków formalnych pisma procesowego. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma zastosowania do naprawy błędu w oznaczeniu pozwanego, gdy pozwany nie posiada zdolności sądowej.
k.p.c. art. 350 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący sprostowania błędów w orzeczeniu. Sąd Najwyższy uznał, że nie stanowi podstawy do korekty pism procesowych stron.
k.p.c. art. 199 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma zastosowania, gdy brak zdolności sądowej jest nieusuwalny.
k.p.c. art. 194 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące dopozwania, wskazujące na wykluczenie prostowania błędów w oznaczeniu strony pozwanej w trybie uzupełniania braków formalnych.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 126 § 1 pkt 2 k.p.c. - określenie, że o tym, kto jest stroną pozwaną decyduje treść pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozew został wytoczony przeciwko spółce, która nie posiadała zdolności sądowej. • Błąd w oznaczeniu pozwanego nie mógł być naprawiony w trybie uzupełniania braków formalnych ani sprostowania. • Oznaczenie pozwanego w pozwie jest decydujące i nie podlega wykładni woli powoda.
Odrzucone argumenty
Błąd w oznaczeniu pozwanego był oczywisty i naprawialny z urzędu. • Sąd powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych dotyczących zdolności sądowej pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
„całkowitym odrzuceniu niedokładności nie stanowiącej przeszkody do nadania pisma biegu i rozpoznaniu go we właściwym trybie” • „nie jest jasne, co autor skargi kasacyjnej miał na myśli pisząc o „całkowitym odrzuceniu niedokładności” czy oczekiwaniu rozpoznania pisma „we właściwym trybie” • „Przepis ten w żadnym przypadku nie stanowi podstawy dokonywania przez sąd korekty pism procesowych pochodzących od stron procesu.” • „Pozew zawierał bowiem wymagane elementy w zakresie oznaczenia pozwanego, tyle tylko, że nie był to ten podmiot, który powinien był być pozwany.” • „Z pewnością nie mogłoby ono polegać na wskazaniu jako pozwanego innego podmiotu (z nazwy, siedziby i nr KRS) niż podmiot pierwotnie określony w pozwie.” • „Usunięcie braku zdolności sądowej zakłada tożsamość podmiotową po stronie, która jest pozbawiona zdolności sądowej i nie może prowadzić do podmiotowej zmiany powództwa, polegającej na wstąpieniu do postępowania osoby mającej zdolność sądową w miejsce podmiotu, który takiej zdolności nie posiada.” • „O tym kto jest stroną pozwaną w sprawie decyduje treść pozwu (...) a nie treść załączonych do pozwu dokumentów czy wola powoda, która nie została wyrażona w treści pozwu.” • „Sąd nie może ustalać kto jest w sprawie pozwanym w drodze wykładni woli powoda.”
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Adam Doliwa
członek
Krzysztof Wesołowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie, że błąd w oznaczeniu pozwanego, polegający na wskazaniu podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej, jest brakiem nieusuwalnym i nie może być naprawiony w trybie uzupełniania braków formalnych pozwu. Podkreślenie decydującej roli treści pozwu w określeniu strony pozwanej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozew został wytoczony przeciwko podmiotowi, który nie posiada zdolności sądowej (np. został wykreślony z KRS).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne oznaczenie stron w pozwie i jakie mogą być konsekwencje błędów formalnych, nawet jeśli intencja powoda była jasna. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.
“Błąd w pozwie kosztował powódkę szansę na proces: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy nie można naprawić oznaczenia strony.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.