II CSKP 2319/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego, w której wnioskodawca K.K. zawarł ugodę z uczestniczką A.K. Sąd Rejonowy w Sochaczewie umorzył postępowanie na podstawie tej ugody. Wnioskodawca następnie próbował uchylić się od skutków ugody, twierdząc, że zawarł ją pod wpływem błędu i że była ona sprzeczna z zasadami współżycia społecznego oraz naruszała jego interesy. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił zażalenie wnioskodawcy, uznając, że nie wykazał on przesłanek do uchylenia się od skutków ugody zgodnie z art. 918 k.c., a ugoda była zgodna z prawem. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 385 w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. oraz art. 355 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) były niezasadne. Podkreślono, że art. 385 k.p.c. nie może być samodzielną podstawą zarzutu kasacyjnego, a zarzut naruszenia art. 355 k.p.c. nie może służyć rozstrzyganiu kwestii materialnoprawnych dotyczących ważności ugody. Sąd Najwyższy przypomniał również zasady dotyczące uchylania się od skutków ugody zawartej pod wpływem błędu (art. 918 k.c.), wskazując, że wnioskodawca nie wykazał wystąpienia błędu dotyczącego stanu faktycznego, który obie strony uważały za niewątpliwy. Wątek dotyczący rzekomo niewspółmiernej spłaty nie mógł być rozpatrywany w ramach skargi kasacyjnej, gdyż nie został powiązany z właściwymi podstawami kasacyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uchylania się od skutków ugody sądowej (art. 918 k.c.) oraz dopuszczalności zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej (art. 385 k.p.c., art. 355 k.p.c.).
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem majątku wspólnego i zawarciem ugody, ale zasady dotyczące wad oświadczeń woli i dopuszczalności zarzutów kasacyjnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można skutecznie uchylić się od skutków ugody sądowej zawartej w sprawie o podział majątku wspólnego, powołując się na błąd przy jej zawieraniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli błąd nie dotyczy stanu faktycznego, który obie strony uważały za niewątpliwy, zgodnie z art. 918 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 918 § 1 k.c. ogranicza możliwość uchylenia się od skutków ugody zawartej pod wpływem błędu tylko do sytuacji, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który obie strony uważały za niewątpliwy. Wnioskodawca nie wykazał wystąpienia takiego błędu, a jedynie kwestionował wysokość spłaty, co nie jest objęte zakresem tego przepisu.
Czy art. 385 k.p.c. może stanowić samodzielną podstawę zarzutu skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasadniczo nie, chyba że sąd drugiej instancji stwierdził zasadność apelacji, a mimo to ją oddalił, lub uznał ją za bezzasadną, a ją uwzględnił.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 385 k.p.c. jest przepisem kompetencyjnym dla sądu drugiej instancji i jego naruszenie w skardze kasacyjnej może być skuteczne tylko w określonych, specyficznych sytuacjach, które nie miały miejsca w tej sprawie.
Czy zarzut naruszenia art. 355 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. może służyć rozstrzyganiu kwestii materialnoprawnych dotyczących ważności ugody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ art. 355 k.p.c. ma wymiar formalny i obliguje sąd do umorzenia postępowania w przypadku zawarcia ugody, a ocena ważności ugody należy do sfery prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut naruszenia art. 355 k.p.c. jest chybiony, gdy służy kwestionowaniu samej mocy prawnej ugody, a nie proceduralnej zasadności jej uwzględnienia przez sąd niższej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 918 § § 1
Kodeks cywilny
Ogranicza możliwość uchylenia się od skutków ugody zawartej pod wpływem błędu do sytuacji, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który obie strony uważały za niewątpliwy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis kompetencyjny obligujący sąd do umorzenia postępowania m.in. w przypadku zawarcia ugody między stronami.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany w związku z art. 355 k.p.c. w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 203 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków zawarcia ugody w postępowaniu.
k.p.c. art. 223
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ugody sądowej.
k.c. art. 917
Kodeks cywilny
Definicja ugody.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów prawa procesowego.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów prawa materialnego.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do uchylenia się od skutków ugody na podstawie art. 918 k.c. • Art. 385 k.p.c. nie może być samodzielną podstawą zarzutu kasacyjnego. • Art. 355 k.p.c. nie służy do rozstrzygania kwestii materialnoprawnych dotyczących ważności ugody.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 385 w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. przez niedostateczne odniesienie się do zarzutów zażalenia. • Naruszenie art. 355 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez błędne umorzenie postępowania mimo ugody zawartej pod wpływem błędu. • Naruszenie art. 918 k.c. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie wykazał wadliwości oświadczenia woli.
Godne uwagi sformułowania
art. 385 k.p.c. – co do zasady – nie może stanowić samodzielnej podstawy dla skutecznego formułowania zarzutów skargi kasacyjnej • art. 918 § 1 k.c. modyfikacja przesłanek powoływania się przez strony ugody na złożenie oświadczenia woli pod wpływem błędu • negacja skuteczności prawnej ugody z 20 lipca 2021 r. jest przy tym wzmacniania wywodem, że ta była sprzeczna z prawem, godziła w zasady współżycia społecznego oraz służyła obejściu prawa, ale bez jednoczesnego sprecyzowania w toku postępowania przed Sądem Okręgowym oraz w ramach postępowania kasacyjnego tych przepisów i zasad, w oparciu o które wnioskodawca wywodzi tezę o nieważności bezwzględnej ugody
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Ewa Stefańska
sprawozdawca
Kamil Zaradkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania się od skutków ugody sądowej (art. 918 k.c.) oraz dopuszczalności zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej (art. 385 k.p.c., art. 355 k.p.c.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem majątku wspólnego i zawarciem ugody, ale zasady dotyczące wad oświadczeń woli i dopuszczalności zarzutów kasacyjnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej oraz materialnoprawne dotyczące ważności ugód sądowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy ugoda sądowa przestaje obowiązywać? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice uchylenia się od jej skutków.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.