II CSKP 222/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B.W. wniosła o ustalenie nieważności aneksu nr 1 z 12 września 2008 r. do umowy kredytu inwestycyjnego z 8 lipca 2008 r., który przewidywał denominację kredytu w kwocie 240 000 zł na 116 420,08 CHF i spłatę rat według kursu sprzedaży banku. Ewentualnie domagała się zapłaty 178 277,89 zł. Sądy Okręgowy i Apelacyjny w Warszawie oddaliły powództwo. Sąd Apelacyjny uznał, że aneks jest ważny, gdyż nie narusza art. 58 § 1 k.c. ani art. 353[1] k.c. ani art. 69 pr.bank. Strony wspólnie ustaliły kwotę kredytu w CHF, a mechanizm ustalania kursów rat był powiązany z rynkiem, co jest dopuszczalne w relacjach między przedsiębiorcami. Ryzyko kursowe również było dopuszczalne i nie było jednostronne. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki. Podkreślono, że powódka jako przedsiębiorca nie jest konsumentem w rozumieniu art. 22[1] k.c., a przepisy dotyczące ochrony przedsiębiorców (art. 385[5] k.c.) weszły w życie po zawarciu umowy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania uznano za bezzasadne. Sąd Najwyższy potwierdził, że przedsiębiorca może umówić się na przewalutowanie kredytu po konkretnym kursie lub według tabeli kursowej banku, jeśli jest ona kształtowana zgodnie z kursami rynkowymi. Ryzyko kursowe działało w obie strony, a nieosiągnięcie zamierzonych celów nie świadczy o sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących statusu konsumenta i przedsiębiorcy w kontekście umów kredytowych, dopuszczalność ryzyka kursowego i jednostronnego ustalania kursów w relacjach między przedsiębiorcami.
Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed 1 stycznia 2021 r. w zakresie stosowania przepisów o ochronie przedsiębiorców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy aneks do umowy kredytu denominowanego we franku szwajcarskim, który przewiduje ustalanie rat według kursu sprzedaży banku, jest ważny w relacjach między przedsiębiorcami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, aneks jest ważny, jeśli mechanizm ustalania kursów jest powiązany z rynkiem i nie jest całkowicie dowolny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że mechanizm ustalania kursów rat był rynkowy i dopuszczalny w relacjach między przedsiębiorcami. Sąd Najwyższy potwierdził, że przedsiębiorca może umówić się na takie warunki, a ryzyko kursowe nie jest jednostronne.
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która zawiera umowę związaną z tą działalnością, ale nie będącą dla niej czynnością zawodową (np. stomatolog zawierający umowę finansową), powinna być traktowana jako konsument w rozumieniu art. 22[1] k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej w ramach swojej działalności gospodarczej nie jest traktowana jako konsument tylko dlatego, że czynność nie jest typowa dla przedmiotu tej działalności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 22[1] k.c. nie obejmuje sytuacji, gdy przedsiębiorca zawiera umowę związaną z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie jest to czynność typowa dla jego specjalizacji. Nowe przepisy (art. 385[5] k.c.) rozszerzające ochronę na takich przedsiębiorców weszły w życie po zawarciu spornej umowy.
Czy postanowienia aneksu do umowy kredytu, które obciążają kredytobiorcę całością ryzyka kursowego i nie gwarantują stałego obniżenia raty, są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ryzyko kursowe jest zjawiskiem normalnym w obrocie gospodarczym, a nieosiągnięcie zamierzonych celów nie świadczy o sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że pojęcie 'dobrych obyczajów' nie ma zastosowania do umów między przedsiębiorcami w kontekście art. 353[1] k.c. czy art. 58 § 1 i 2 k.c. Ryzyko kursowe działało w obie strony, a powódka jako przedsiębiorca powinna je kalkulować.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.W. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Sąd ocenił, że aneks nie narusza tych przepisów.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Sąd ocenił, że aneks nie narusza tej zasady swobody umów.
pr.bank. art. 69
Prawo bankowe
Sąd ocenił, że aneks nie narusza przepisów dotyczących umowy kredytu.
k.c. art. 22 § 1
Kodeks cywilny
Sąd rozważał, czy powódka jest konsumentem, ale uznał, że nie.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Sąd rozważał zastosowanie przepisów o klauzulach niedozwolonych, ale uznał, że nie mają one zastosowania do przedsiębiorcy.
Pomocnicze
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
k.c. art. 118 § zd. 1
Kodeks cywilny
Wskazano na przedawnienie roszczenia powódki.
k.c. art. 385 § 5
Kodeks cywilny
Przepis ten, wprowadzający ochronę dla przedsiębiorców w pewnych sytuacjach, nie miał zastosowania do umowy z 2008 r.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 65 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Sąd wskazał, że skarżąca nie zakwestionowała wykładni aneksu na podstawie tych przepisów.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Sąd wskazał, że skarżąca nie zakwestionowała ustalenia treści stosunku prawnego na podstawie tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aneks do umowy kredytu denominowanego we franku szwajcarskim jest ważny w relacjach między przedsiębiorcami, jeśli mechanizm ustalania kursów jest rynkowy. • Przedsiębiorca nie jest konsumentem w rozumieniu art. 22[1] k.c., nawet jeśli zawiera umowę niezwiązaną typowo z jego działalnością gospodarczą. • Ryzyko kursowe jest dopuszczalne w umowach między przedsiębiorcami i nie jest jednostronne. • Nieosiągnięcie zamierzonych celów przez przedsiębiorcę nie czyni umowy sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Aneks do umowy kredytu jest nieważny z powodu naruszenia art. 58 § 1 k.c. i art. 353[1] k.c. • Powódka powinna być traktowana jako konsumentka. • Bank jednostronnie i dowolnie ustalał kursy walut. • Aneks obciążał kredytobiorczynię całością ryzyka kursowego. • Aneks jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodów.
Godne uwagi sformułowania
osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej w ramach swojej działalności gospodarczej nie jest uznawana za występującą w roli konsumenta tylko dlatego, że dana czynność nie ma charakteru „typowego” dla przedmiotu tej działalności. • w obrocie gospodarczym, w ramach którego powódka dokonała czynności prawnej, wystąpienie ryzyka jest zjawiskiem normalnym i powinno być brane pod uwagę na etapie kalkulacji poprzedzających zawieranie umów z kontrahentami. • nieosiągnięcie celów zamierzonych przez stronę czynności prawnej [...] nie może być samo w sobie uznane za świadczące o sprzeczności dokonanej czynności z zasadami współżycia społecznego czy dobrymi obyczajami
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Beata Janiszewska
sprawozdawca
Marcin Krajewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu konsumenta i przedsiębiorcy w kontekście umów kredytowych, dopuszczalność ryzyka kursowego i jednostronnego ustalania kursów w relacjach między przedsiębiorcami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed 1 stycznia 2021 r. w zakresie stosowania przepisów o ochronie przedsiębiorców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i statusu przedsiębiorcy jako konsumenta, co jest nadal aktualne i budzi duże zainteresowanie.
“Przedsiębiorca to nie konsument? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie kredytu we frankach.”
Dane finansowe
WPS: 178 277,89 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.