II CSKP 2217/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną M.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu zasądzający od pozwanych solidarnie na rzecz powódki F. spółki z o.o. kwotę ponad 6 milionów złotych z odsetkami, tytułem wierzytelności wynikającej z umowy kredytu inwestycyjnego. Pozwany zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 120 § 1 k.c. poprzez błędne ustalenie początku biegu przedawnienia roszczenia, oraz art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez uznanie, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerwał bieg przedawnienia. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące przedawnienia, podkreślił, że bieg terminu przedawnienia roszczenia majątkowego rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku umowy kredytu, roszczenie o zwrot całej kwoty kredytu staje się wymagalne najwcześniej z chwilą wypowiedzenia umowy przez bank. Sąd uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił, iż bieg przedawnienia rozpoczął się wraz ze skutecznym wypowiedzeniem umowy kredytu przez Bank, a nie wcześniej. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził utrwalony pogląd orzecznictwa, że wniesienie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia, pod warunkiem, że wniosek ten zawiera precyzyjne określenie wierzytelności, dłużników oraz podstawę faktyczną roszczenia. Sąd odrzucił również zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), uznając, że powódka dążyła do zaspokojenia swojego roszczenia. Zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 233 k.p.c.) został uznany za niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących początku biegu przedawnienia roszczeń z umów kredytowych oraz skuteczności przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy kredytu i późniejszego zawezwania do próby ugodowej.
Zagadnienia prawne (3)
Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę całej kwoty kredytu w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę całej kwoty kredytu rozpoczyna się od dnia skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu przez bank.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 120 § 1 k.c. dotyczy istniejącego roszczenia, a wypowiedzenie umowy kredytu jest czynnością kształtującą, która dopiero powoduje powstanie roszczenia o zapłatę całości niespłaconego kredytu. Wcześniejsze terminy płatności rat mają odrębny bieg przedawnienia.
Czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniesienie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, który zawiera precyzyjne określenie wierzytelności, dłużników oraz podstawę faktyczną roszczenia, przerywa bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził utrwalony pogląd orzecznictwa, że zawezwanie do próby ugodowej jest czynnością podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, co skutkuje przerwaniem biegu przedawnienia.
Czy skorzystanie z wniosku o zawezwanie do próby ugodowej wyłącznie w celu przerwania biegu przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd ustali, że strona dążyła do zaspokojenia swojego roszczenia, nie można tego ocenić jako nadużycie prawa podmiotowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ustalił, że powódka dążyła do zaspokojenia roszczenia, co Sąd Najwyższy uznał za prawidłowe stanowisko, odrzucając zarzut nadużycia prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.W. | osoba_fizyczna | skarżący |
| F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. | spółka | powódka |
| M.W.1 | osoba_fizyczna | pozwana |
| B.W. | osoba_fizyczna | poręczyciel |
| Bank Spółdzielczy w P. | instytucja | pierwotny wierzyciel |
| Z. S.A. w W. | spółka | pośredniczący wierzyciel |
| adwokat P.P. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Przepis ten dotyczy istniejącego roszczenia, a nie czynności kształtującej prawo.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na upływ terminu przedawnienia przeciwko osobie, przeciwko której podniesiono zarzut wniesienia pozwu albo czynności wszczętej w celu dochodzenia albo ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
k.p.c. art. 398 § 3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1, 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 9, § 10 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 9 i § 4 ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Początek biegu przedawnienia roszczenia z umowy kredytowej następuje z chwilą wypowiedzenia umowy. • Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerywa bieg przedawnienia. • Dążenie do zaspokojenia roszczenia poprzez zawezwanie do próby ugodowej nie stanowi nadużycia prawa.
Odrzucone argumenty
Bieg przedawnienia roszczenia rozpoczął się wcześniej niż z chwilą wypowiedzenia umowy kredytu. • Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie przerwał biegu przedawnienia. • Skorzystanie z wniosku o zawezwanie do próby ugodowej stanowi nadużycie prawa podmiotowego.
Godne uwagi sformułowania
dopóki roszczenie majątkowe nie powstanie, dopóty nie rozpocznie się bieg jego przedawnienia • skorzystanie przez bank z uprawnienia kształtującego (wypowiedzenia umowy kredytu) w ogóle nie jest objęte hipotezą art. 120 § 1 k.c., ponieważ od wypowiedzenia umowy uzależnione jest dopiero powstanie roszczenia, które wcześniej nie istnieje • wystąpienie z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej wyłącznie w celu uzyskania przerwy biegu przedawnienia stanowi sprzeczne z dobrymi obyczajami nadużycie prawa procesowego
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Krzysztof Grzesiowski
sprawozdawca
Krzysztof Wesołowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących początku biegu przedawnienia roszczeń z umów kredytowych oraz skuteczności przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy kredytu i późniejszego zawezwania do próby ugodowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii przedawnienia w sprawach o zapłatę, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Wyjaśnienie Sądu Najwyższego dotyczące początku biegu przedawnienia i skuteczności zawezwania do próby ugodowej ma dużą wartość praktyczną.
“Czy Twoje roszczenie jest przedawnione? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy liczy się termin i jak go przerwać!”
Dane finansowe
WPS: 6 174 029,55 PLN
kwota główna z umowy kredytowej: 6 174 029,55 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 12 500 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.