II CSKP 221/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła spór dotyczący zapłaty za roboty budowlane, w którym powodowie (podwykonawcy) domagali się od pozwanego (inwestora) zapłaty części wynagrodzenia. Kluczowym zagadnieniem prawnym była interpretacja postanowień umowy między generalnym wykonawcą a podwykonawcami, a konkretnie § 19 umowy, który dotyczył zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Sąd Okręgowy w W. zasądził na rzecz powodów kwotę ponad 1,17 mln zł, uznając m.in. zwrot 70% potrąconej kaucji gwarancyjnej za zasadny. Sąd Apelacyjny w W. zmienił ten wyrok, oddalając powództwo ponad kwotę 914 675,74 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że zatrzymana przez generalnego wykonawcę kwota 256 194,40 zł stanowiła kaucję gwarancyjną, a nie wynagrodzenie z odroczonym terminem płatności, co wyłączało solidarną odpowiedzialność inwestora. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargi kasacyjne obu stron, oddalił je. Sąd Najwyższy potwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował postanowienia umowy, uznając zatrzymane środki za kaucję gwarancyjną, a nie odroczone wynagrodzenie. Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena charakteru zabezpieczenia powinna być dokonywana in casu, analizując treść umowy i okoliczności jej zawarcia. Oddalono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestii dowodowych związanych z rozliczeniem z dalszymi podwykonawcami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja postanowień umownych dotyczących kaucji gwarancyjnej w umowach o roboty budowlane oraz odpowiedzialności inwestora.
Orzeczenie dotyczy specyficznych postanowień umownych i może wymagać analizy konkretnych zapisów w innych umowach.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest charakter prawny zatrzymanej przez generalnego wykonawcę części wynagrodzenia należnego podwykonawcy w umowie o roboty budowlane – czy jest to kaucja gwarancyjna, czy wynagrodzenie z odroczonym terminem płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zatrzymana część wynagrodzenia, jeśli umowa tak stanowi i wskazuje na cel utworzenia kaucji gwarancyjnej oraz zwrot lub zwolnienie zabezpieczenia, stanowi kaucję gwarancyjną, a nie wynagrodzenie z odroczonym terminem płatności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wykładni postanowień umowy, analizując § 19 umowy, który określał formę zabezpieczenia jako potrącenia z faktury VAT na cel utworzenia kaucji gwarancyjnej oraz przewidywał zwrot lub zwolnienie zabezpieczenia. Podkreślono, że taka forma zabezpieczenia jest traktowana równorzędnie z innymi formami zabezpieczenia, jak gwarancja bankowa, co wyklucza uznanie jej za zwykłe odroczone wynagrodzenie.
Czy inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, jeśli zatrzymana kwota stanowi kaucję gwarancyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Inwestor nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zwrot kaucji gwarancyjnej, która została zatrzymana przez generalnego wykonawcę.
Uzasadnienie
Rozróżnienie między kaucją gwarancyjną a zatrzymanym wynagrodzeniem ma kluczowe znaczenie dla odpowiedzialności inwestora. W przypadku kaucji gwarancyjnej, inwestor nie odpowiada solidarnie za jej zwrot, podczas gdy w przypadku zatrzymanego wynagrodzenia, odpowiedzialność inwestora może być utrzymana.
Jakie dowody mogą być przedstawione przez podwykonawcę w celu wykazania rozliczenia z dalszymi podwykonawcami, aby uzasadnić wymagalność roszczenia wobec inwestora na podstawie art. 143a ust. 1 Prawa zamówień publicznych i art. 647¹ § 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podwykonawca może wykazać dokonanie zapłaty swoim podwykonawcom za pomocą wszelkich środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu sądowym, w tym dokumentów świadczących o potrąceniu wierzytelności oraz zeznań stron.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 143a Prawa zamówień publicznych nie wprowadza ograniczeń dowodowych w postępowaniu sądowym dotyczącym zapłaty wynagrodzenia przez inwestora na rzecz podwykonawcy na podstawie art. 647¹ k.c. Dlatego też, podwykonawca może wykazać rozliczenie z dalszymi podwykonawcami za pomocą wszelkich dopuszczalnych dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| R. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Centrum Onkologii w W. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 647 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.
p.z.p. art. 143a § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Warunki zapłaty wynagrodzenia wykonawcy przez zamawiającego.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasady wykładni umowy.
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Potrącenie wzajemnych wierzytelności.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu drugiej instancji ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Rozkład ciężaru dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja § 19 umowy jako ustanowienie kaucji gwarancyjnej, a nie wynagrodzenia z odroczonym terminem płatności. • Brak solidarnej odpowiedzialności inwestora za zwrot kaucji gwarancyjnej. • Możliwość wykazywania rozliczenia z podwykonawcami za pomocą wszelkich środków dowodowych.
Odrzucone argumenty
Zatrzymana część wynagrodzenia jako wynagrodzenie z odroczonym terminem płatności. • Solidarna odpowiedzialność inwestora za zapłatę zatrzymanej kwoty. • Niewykazanie przez powodów rozliczenia z dalszymi podwykonawcami jako podstawa do odmowy zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
„z chwilą zatrzymania części wynagrodzenia stało się ono kwotą, której status prawny jest całkowicie inny niż wynagrodzenia za roboty budowlane a o tym czy zostanie zwrócona decyduje już odrębny reżim prawny wynikający z umowy kaucji” • „Sąd Apelacyjny zasadnie przyjął, że te sformułowania wskazują na wolę stron ustanowienia kaucji gwarancyjnej.” • „Z tych względów konieczne było dokonanie przez Sąd Najwyższy rozpoznający skargę kasacyjną ponownie oceny, czy zachodziły wskazane w art. 398⁹ k.p.c. przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.”
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący, sprawozdawca
Władysław Pawlak
członek
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umownych dotyczących kaucji gwarancyjnej w umowach o roboty budowlane oraz odpowiedzialności inwestora."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych postanowień umownych i może wymagać analizy konkretnych zapisów w innych umowach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w branży budowlanej – rozróżnienia między kaucją gwarancyjną a zatrzymanym wynagrodzeniem, co ma istotne implikacje finansowe i prawne dla wykonawców i inwestorów.
“Kaucja gwarancyjna czy odroczone wynagrodzenie? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór w branży budowlanej.”
Dane finansowe
WPS: 1 170 870,14 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 914 675,74 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3240 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.