II CSKP 2193/22

Sąd NajwyższyWarszawa2024-01-19
SNnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
nieruchomościwłasnośćSąd NajwyższykonstytucjaTKpraworządnośćczynność prawnaskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy stwierdził, że czynność procesowa dokonana przez sędziego powołanego z naruszeniem konstytucyjnych norm jest pozorna i nie wywołuje skutków prawnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną w sprawie o przywrócenie własności nieruchomości. W trakcie postępowania Sąd Najwyższy z urzędu stwierdził, że wcześniejsze postanowienie z 13 stycznia 2023 r., wydane przez sędziego powołanego z naruszeniem konstytucyjnych podstaw, jest czynnością pozorną. W związku z tym, czynność ta nie wywołuje skutków prawnych na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd pozostawił również w aktach sprawy pismo "Wniosek i Oświadczenie" z 5 stycznia 2023 r. bez dalszych czynności.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie i Wojewody Małopolskiego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 lipca 2021 r. w sprawie z powództwa Parafii w Ł. o przywrócenie własności nieruchomości, ewentualnie o przyznanie nieruchomości zamiennej, ewentualnie o zapłatę, podjął nadzwyczajne rozstrzygnięcie. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy z urzędu stwierdził, że czynność procesowa oznaczona jako postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2023 r., II CSKP 2193/22, jest czynnością pozorną. Sąd uzasadnił to tym, że czynność ta, dokonana przez osobę, której sposób powołania do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego (postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych oraz postępowanie po powołaniu) budzi wątpliwości co do zgodności z prawem, nie wywołuje skutków prawnych na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego (P 16/19, P 13/19). Ponadto, Sąd powołał się na art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 29 § 4 a contrario ustawy o Sądzie Najwyższym, co skutkuje koniecznością pominięcia czynności dokonanej przez tę osobę. W konsekwencji, Sąd pozostawił pismo "Wniosek i Oświadczenie" z 5 stycznia 2023 r. w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, czynność taka jest pozorna i nie wywołuje skutków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące wadliwego powołania sędziów oraz na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o Sądzie Najwyższym, uznał, że czynność procesowa dokonana przez sędziego powołanego z naruszeniem konstytucyjnych norm jest czynnością pozorną, która nie może wywoływać skutków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie pozorności czynności procesowej

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowieorgan_państwowyskarżący
Wojewoda Małopolskiorgan_państwowyskarżący
Parafia w Ł.innepowód
Skarb Państwa - Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowieorgan_państwowypozwany
Wojewoda Małopolskiorgan_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pomija czynność procesową, jeżeli została dokonana przez osobę, która nie miała zdolności do czynności prawnych lub nie była należycie umocowana, lub gdy czynność jest obarczona wadą powodującą jej bezwzględną nieważność.

u.SN art. 29 § 4 a contrario

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis ten, stosowany a contrario, może być podstawą do pominięcia czynności sędziego, którego status prawny jest kwestionowany.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność procesowa dokonana przez sędziego powołanego z naruszeniem konstytucyjnych norm jest czynnością pozorną.

Godne uwagi sformułowania

czynność oznaczona jako postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2023 r., II CSKP 2193/22, jest czynnością pozorną niewywołującą mocą art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skutków prawnych postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych skutkują koniecznością pominięcia dokonanej przez tę osobę czynności

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla pomijania czynności procesowych wadliwie powołanych sędziów, kwestie praworządności i konstytucyjności procedur sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN i zastosowania art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i konstytucyjności procedur sądowych, w szczególności statusu sędziów powołanych w kontrowersyjnych okolicznościach, co ma szerokie znaczenie społeczne i prawne.

Sąd Najwyższy: Postanowienie sędziego powołanego z naruszeniem konstytucji jest pozorne!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II CSKP 2193/22
POSTANOWIENIE
19 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
na posiedzeniu niejawnym 19 stycznia 2024 r. w Warszawie
‎
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie i Wojewody Małopolskiego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
‎
z 19 lipca 2021 r., I ACa 318/18,
‎
w sprawie z powództwa Parafii w Ł.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie i Wojewodzie Małopolskiemu
‎
o przywrócenie własności nieruchomości ewentualnie o przyznanie nieruchomości zamiennej, ewentualnie o zapłatę,
1. stwierdza z urzędu, że czynność oznaczona jako postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2023 r., II CSKP 2193/22, jest czynnością pozorną niewywołującą mocą art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skutów prawnych (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 23 lutego 2022 r., P 16/19; z 2 czerwca 2020 r., P 13/19), a ponadto dokonaną przez osobę, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 czerwca 2017 r., K 5/17), a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20), skutkują koniecznością pominięcia dokonanej przez tę osobę czynności (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 29 § 4 a contrario ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym),
2. pozostawia pismo "Wniosek i Oświadczenie" z 5 stycznia 2023 r. w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności.
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI