II CSKP 215/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. S. domagał się od E. Spółki Akcyjnej zapłaty 120 000 zł z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu, utraty zdolności do pracy, pobytu w szpitalu i zwrotu kosztów leczenia, w związku z udarem mózgu, którego doznał 25 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił powództwo, uznając, że udar nie był nieszczęśliwym wypadkiem, a jego przyczyny tkwiły w chorobach układu sercowo-naczyniowego, które były leczone w okresie 24 miesięcy poprzedzających zawarcie umowy ubezpieczenia, co wyłączało odpowiedzialność pozwanej zgodnie z § 6 OWU. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji i uznając, że postanowienia OWU nie były abuzywne. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd apelacyjny nieprawidłowo ocenił zarzut abuzywności klauzul umownych, ograniczając się jedynie do kwestii ich transparentności i nie badając, czy nie kształtują one praw i obowiązków powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście oceny abuzywności klauzul umownych w umowach ubezpieczenia, zwłaszcza w zakresie badania zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszania interesów konsumenta.
Dotyczy specyficznych postanowień OWU dotyczących chorób układu sercowo-naczyniowego i definicji nieszczęśliwego wypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku chorób układu sercowo-naczyniowego leczonych w okresie 24 miesięcy przed zawarciem umowy, a także definicja nieszczęśliwego wypadku, mogą być uznane za abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny nieprawidłowo ocenił zarzut abuzywności, ograniczając się do badania transparentności klauzul i nie badając ich zgodności z dobrymi obyczajami oraz rażącego naruszania interesów konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd drugiej instancji potraktował kwestię oceny abuzywności spornych postanowień OWU powierzchownie, nie dokonując jej zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 385¹ § 1 k.c., pomijając całkowicie zagadnienie kształtowania praw i obowiązków powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy.
Czy udar mózgu, którego przyczyny tkwią w chorobach układu sercowo-naczyniowego, może być zakwalifikowany jako nieszczęśliwy wypadek w rozumieniu definicji zawartej w OWU?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że choroba serca, której źródło tkwi w człowieku, nie może być zakwalifikowana jako nieszczęśliwy wypadek, gdyż definicja wymaga zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na definicji nieszczęśliwego wypadku zawartej w § 2 pkt 4 OWU, która wymagała przyczyny zewnętrznej, a udar mózgu powoda miał swoje źródło w chorobach kardiologicznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| E. Spółka Akcyjna w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Badanie abuzywności postanowień umownych powinno obejmować nie tylko transparentność, ale także zgodność z dobrymi obyczajami i rażące naruszanie interesów konsumenta.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § § 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 815 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 805 § § 1 i 2 pkt 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 829 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 385¹ § 1 k.c. przez nieprawidłową ocenę abuzywności klauzul OWU, która ograniczyła się do badania ich transparentności, a nie zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszania interesów konsumenta.
Odrzucone argumenty
Udar mózgu nie był nieszczęśliwym wypadkiem w rozumieniu OWU. • Choroby układu sercowo-naczyniowego leczone w okresie 24 miesięcy przed zawarciem umowy wyłączały odpowiedzialność ubezpieczyciela. • Postanowienia OWU dotyczące wyłączenia odpowiedzialności nie były abuzywne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji kwestię oceny abuzywności spornych postanowień OWU potraktował w sposób powierzchowny i nie dokonał jej zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 385¹ § 1 k.c., pomijając całkowicie kwestię podniesioną przez skarżącego.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Monika Koba
członek
Karol Weitz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście oceny abuzywności klauzul umownych w umowach ubezpieczenia, zwłaszcza w zakresie badania zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszania interesów konsumenta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych postanowień OWU dotyczących chorób układu sercowo-naczyniowego i definicji nieszczęśliwego wypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia abuzywności klauzul w umowach ubezpieczeniowych, które ma szerokie zastosowanie praktyczne dla konsumentów i prawników. Sąd Najwyższy wskazał na błędy w procedowaniu sądów niższych instancji.
“Sąd Najwyższy: Ubezpieczyciel nie może powierzchownie oceniać abuzywności klauzul umownych!”
Dane finansowe
WPS: 152 340,88 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.