II CSKP 2133/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo dotyczyło zapłaty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomościach Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy Państwowe. Umowa z 2013 r. przewidywała wynagrodzenie odpowiadające wysokości podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe, z możliwością korekty w przypadku zmiany wysokości podatków przez organ podatkowy. Po wydaniu decyzji Wójta Gminy K. określających wyższe zobowiązania podatkowe za lata 2013-2018, Nadleśnictwo K. wystawiło faktury korygujące. Sąd Okręgowy zasądził większość dochodzonej kwoty, uznając roszczenie za zasadne. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uwzględniając częściowo zarzut przedawnienia, wskazując, że wynagrodzenie było wymagalne wcześniej i podlega 3-letniemu przedawnieniu. Sąd Apelacyjny uznał również, że przepisy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych nie mają zastosowania. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że umowa o ustanowienie służebności przesyłu może stanowić transakcję handlową w rozumieniu ustawy, co otwiera drogę do zastosowania przepisów o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom i wpływa na ocenę przedawnienia oraz prawa do rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Sąd Najwyższy zakwestionował również sposób, w jaki Sąd Apelacyjny ocenił bieg terminu przedawnienia, wskazując, że nie można dochodzić świadczenia, które jeszcze nie jest wymagalne, a bieg przedawnienia powinien rozpocząć się od dnia ustalenia nowej wysokości podatku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia transakcji handlowej w kontekście umów o służebność przesyłu, ustalanie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń o wynagrodzenie zależne od przyszłych zdarzeń, wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń sądu drugiej instancji.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową o służebność przesyłu i opodatkowaniem gruntów leśnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa o ustanowienie służebności przesyłu, której przedmiotem jest odpłatne oddanie nieruchomości do czasowego korzystania, może być uznana za transakcję handlową w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o ustanowienie służebności przesyłu, w ramach której świadczenie główne polega na odpłatnym oddaniu nieruchomości do czasowego korzystania, stanowi transakcję handlową prowadzącą do świadczenia usług.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wykładni art. 2 pkt 1 dyrektywy UE 2011/7 oraz art. 4 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wskazując na autonomiczne i szerokie rozumienie pojęć 'dostawa towarów' i 'świadczenie usług' w prawie UE. Stwierdzono, że umowy dotyczące odpłatnego oddania nieruchomości do korzystania mieszczą się w tej definicji.
Jak należy rozumieć bieg terminu przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie za służebność przesyłu, gdy jego wysokość zależy od przyszłej korekty zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie, którego wysokość zależy od przyszłej korekty zobowiązania podatkowego, rozpoczyna się od dnia ustalenia nowej wysokości podatku, a nie od terminu płatności wynikającego z pierwotnej faktury.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nie można dochodzić spełnienia świadczenia, którego dłużnik jeszcze się nie opóźnia. Faktura korygująca obrazuje powstanie dodatkowego roszczenia, a bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne po ustaleniu nowej wysokości podatku.
Czy przepisy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych mają zastosowanie do podmiotów sektora finansów publicznych, takich jak Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te stosuje się również do jednostek sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 4 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, który obejmuje jednostki sektora finansów publicznych.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w zakresie przepisów o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz podstawy faktycznej i prawnej dodatkowego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego nie spełniało standardów, było lakoniczne i nieprecyzyjne, co mogło mieć wpływ na wadliwą interpretację przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było niepełne i nieprecyzyjne, zwłaszcza w zakresie interpretacji przepisów o transakcjach handlowych i podstawy prawnej dodatkowego wynagrodzenia, co uniemożliwiało ocenę prawidłowości zastosowania prawa materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasów Państwowych Nadleśnictwo K. | organ_państwowy | powód |
| T. spółka akcyjna w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia ustalenia nowej wysokości podatku, a nie od terminu płatności wynikającego z pierwotnej faktury.
u.l. art. 39a § ust. 2
Ustawa o lasach
Zasądzenie wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu w wysokości nieodpowiadającej wartości podatków i opłat poniesionych przez Lasy Państwowe.
u.p.n.o.t.h. art. 4 § pkt 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Umowa o ustanowienie służebności przesyłu stanowi transakcję handlową.
u.p.n.o.t.h. art. 7 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Niewłaściwe niezastosowanie przez Sąd Apelacyjny.
u.p.n.o.t.h. art. 10 § ust. 1 i 3
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Niewłaściwe niezastosowanie przez Sąd Apelacyjny.
u.z.n.u.z.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych
Niewłaściwe niezastosowanie przez Sąd Apelacyjny, brak oceny dochodzonych roszczeń przez pryzmat przesłanek nabycia przez wierzyciela uprawnienia do domagania się rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
k.p.c. art. 398^15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny, polegające na błędnej wykładni umowy.
k.c. art. 117 § § 1 i 2 zd. 1
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie co do ustalenia początku biegu i charakteru przedawnienia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie co do ustalenia początku biegu i charakteru przedawnienia.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny.
k.p.c. art. 387 § § 2^1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny.
u.p.g.R.P. art. 32 § ust. 1 i 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o służebność przesyłu jest transakcją handlową. • Przepisy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych mają zastosowanie do Lasów Państwowych. • Bieg przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie zależy od ustalenia nowej wysokości podatku. • Uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wadliwe.
Odrzucone argumenty
Umowa o służebność przesyłu nie jest transakcją handlową. • Przepisy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom nie mają zastosowania. • Roszczenie uległo przedawnieniu w terminach wskazanych przez Sąd Apelacyjny. • Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego.
Godne uwagi sformułowania
nie można dochodzić przed sądem spełnienia świadczenia, którego dłużnik jeszcze się nie opóźnia • pojęcia 'dostawy towarów' i 'świadczenia usług', a także pojęcie 'transakcji handlowych', należy rozumieć szeroko • uzasadnienia orzeczeń sądu drugiej instancji nie muszą, a zwykle wręcz nie powinny zawierać wszystkich elementów typowych dla uzasadnienia judykatu pierwszoinstancyjnego
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
przewodniczący
Dariusz Pawłyszcze
członek
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia transakcji handlowej w kontekście umów o służebność przesyłu, ustalanie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń o wynagrodzenie zależne od przyszłych zdarzeń, wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń sądu drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową o służebność przesyłu i opodatkowaniem gruntów leśnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów o transakcjach handlowych w kontekście umów o służebność przesyłu, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów. Dodatkowo, SN zwraca uwagę na wymogi dotyczące uzasadnień orzeczeń sądów apelacyjnych.
“Służebność przesyłu to transakcja handlowa? Sąd Najwyższy zmienia zasady gry!”
Dane finansowe
WPS: 289 518,08 PLN
wynagrodzenie za służebność przesyłu: 191 102,98 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.