II CSKP 21/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną W.K. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie, które oddaliło zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie o odrzuceniu pozwu. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, uznając, że strony zawarły ważny zapis na sąd polubowny, co wyłącza jurysdykcję sądów państwowych. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko, uznając, że powód powoływał się na umowę, która zawierała zapis na sąd polubowny, a także że pozwany komplementariusz potwierdził treść umowy. Sąd Najwyższy uznał jednak skargę kasacyjną za uzasadnioną. Wskazał, że Sąd Apelacyjny zaniechał dokonania własnych ustaleń faktycznych i wyjaśnienia, czy uznaje ustalenia Sądu Okręgowego za własne, co jest naruszeniem art. 327¹ § 1 k.p.c. Brak było ustaleń co do następstwa prawnego między spółką niemiecką a pozwaną spółką, a także co do tego, czy pozwana spółka była stroną umowy od początku. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia zapisu na sąd polubowny powinna być ścisła, a domniemanie jego istnienia jest niedopuszczalne. Ponadto, Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił podstawy prawnej odrzucenia pozwu wobec pozwanego komplementariusza, który nie był bezpośrednio stroną umowy z 2000 r. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zapisu na sąd polubowny, wymogów formalnych i materialnych jego skuteczności, a także obowiązków sądu drugiej instancji w zakresie ustaleń faktycznych i prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji następstwa prawnego między spółkami i interpretacji podpisu komplementariusza.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił istnienie i zakres zapisu na sąd polubowny, nie dokonując własnych ustaleń faktycznych i prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji zaniechał dokonania własnych ustaleń faktycznych i wyjaśnienia podstawy prawnej, co stanowiło podstawę do uchylenia jego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd apelacyjny nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia podstawy faktycznej i prawnej swojego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie oceny istnienia zapisu na sąd polubowny, następstwa prawnego między spółkami oraz odpowiedzialności komplementariusza.
Czy podpis komplementariusza na umowie zawartej pierwotnie z inną spółką, potwierdzający jej treść, skutkuje związaniem go zapisem na sąd polubowny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownej analizy przez sąd drugiej instancji, w szczególności w kontekście braku wyraźnego oświadczenia woli komplementariusza o związaniu się zapisem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że podpis P.D. na umowie nie towarzyszyło odrębne oświadczenie woli dotyczące jego związania zapisem na sąd polubowny, co wymaga oceny, czy i na jakiej podstawie zapis ten wiąże go jako komplementariusza.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił pozew wobec komplementariusza, który nie był bezpośrednio stroną umowy pierwotnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej takiej decyzji, w szczególności w kontekście braku wskazania go jako strony umowy lub beneficjenta zapisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak było podstaw do odrzucenia pozwu wobec komplementariusza bez analizy jego ewentualnej odpowiedzialności lub związania zapisem na sąd polubowny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.K. | osoba_fizyczna | powód |
| W. spółka komandytowa w W. | spółka | pozwany |
| P.D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 1161 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wymaga umowy stron, w której należy wskazać przedmiot sporu lub stosunek prawny, z którego spór wyniknął lub może wyniknąć.
k.p.c. art. 1165 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wniesienia do sądu sprawy dotyczącej sporu objętego zapisem na sąd polubowny, sąd odrzuca pozew lub wniosek o wszczęcie postępowania, jeżeli pozwany albo uczestnik postępowania nieprocesowego podniósł zarzut zapisu na sąd polubowny przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 327¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (ustalenie faktów, dowody, przyczyny odmowy wiarygodności) oraz wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Oświadczenia woli należy interpretować tak, jak tego wymagają ze względu na [...] zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.
k.c. art. 1162 § § 1
Kodeks cywilny
Zapis na sąd polubowny powinien być sporządzony na piśmie pod rygorem nieważności, chyba że strony postanowią inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny zaniechał dokonania własnych ustaleń faktycznych i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • Brak było wystarczających ustaleń co do następstwa prawnego między spółkami. • Nie wyjaśniono podstawy prawnej odrzucenia pozwu wobec komplementariusza. • Wykładnia zapisu na sąd polubowny powinna być ścisła, a domniemanie jego istnienia jest niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia zapisu na sąd polubowny powinna być ścisła, bowiem wkracza w sferę gwarancji konstytucyjnego prawa do sądu. • Nie można domniemywać, iż strony w braku wyraźnego postanowienia umownego, postanowiły poddać spory pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący, sprawozdawca
Krzysztof Grzesiowski
członek
Mariusz Załucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zapisu na sąd polubowny, wymogów formalnych i materialnych jego skuteczności, a także obowiązków sądu drugiej instancji w zakresie ustaleń faktycznych i prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji następstwa prawnego między spółkami i interpretacji podpisu komplementariusza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i rygorystycznej wykładni zapisu na sąd polubowny, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stron i zakresu umowy arbitrażowej.
“Czy zapis na sąd polubowny zawsze wyłącza drogę do sądu? SN wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.