II CSKP 204/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. wystąpił z powództwem przeciwko pozwanemu R. o nakazanie opublikowania sprostowania nieprawdziwych informacji zawartych w reportażu telewizyjnym. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że część żądanego sprostowania nie odnosi się do faktów, a druga część jest nierzeczowa. Sąd Okręgowy dopatrzył się również nadużycia prawa podmiotowego przez powoda. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelację powoda, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i uwzględnił powództwo w całości. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie rozdzielił żądanie sprostowania na części i nie dostrzegł różnicy między oceną a faktami. Sąd Apelacyjny podkreślił, że przedmiotem sprostowania są informacje nieprawdziwe, a redaktor naczelny nie ma prawa odmawiać sprostowania tylko dlatego, że według jego oceny fakty są prawdziwe. Sąd Apelacyjny uznał również, że żądanie sprostowania nie stanowiło nadużycia prawa. Pozwany R. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów Prawa prasowego dotyczących sprostowania. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podstawową funkcją sprostowania jest umożliwienie zainteresowanemu przedstawienia własnej wersji zdarzeń, a sąd w postępowaniu o publikację sprostowania kontroluje jedynie zasadność odmowy opublikowania przez redaktora naczelnego w świetle przesłanek z art. 33 Prawa prasowego, nie badając prawdziwości informacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa prasowego dotyczących sprostowania informacji, w szczególności funkcji sprostowania, przesłanek odmowy publikacji oraz zakresu kognicji sądu w postępowaniu o publikację sprostowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji żądania sprostowania w programie telewizyjnym, ale zasady są ogólne dla mediów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żądanie opublikowania sprostowania nieprawdziwej lub nieścisłej wiadomości zawartej w materiale prasowym może być uznane za nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dochodzenie sprostowania nie stanowi nadużycia prawa, nawet jeśli dziennikarz dochował należytej staranności przy gromadzeniu informacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dochodzenie sprostowania jest mechanizmem prawa prasowego służącym umożliwieniu zainteresowanemu przedstawienia własnej wersji zdarzeń i nie może być uznane za nadużycie prawa, nawet jeśli dziennikarz wykazał się należytą starannością.
Jakie są przesłanki odmowy opublikowania sprostowania przez redaktora naczelnego zgodnie z Prawem prasowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Redaktor naczelny może odmówić opublikowania sprostowania, jeżeli jest ono nierzeczowe, nie odnosi się do faktów, zostało złożone po terminie, nie spełnia wymogów formalnych, zawiera treść karalną, podważa fakty prawomocnego orzeczenia, odnosi się do wiadomości już sprostowanej, jest wystosowane przez osobę nieuprawnioną lub zawiera wulgaryzmy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem sprostowania są informacje nieprawdziwe zdaniem wnoszącego, a redaktor naczelny nie ma prawa odmówić sprostowania tylko dlatego, że według jego oceny fakty są prawdziwe. Sąd w postępowaniu o publikację sprostowania kontroluje jedynie zasadność odmowy opublikowania przez redaktora naczelnego w świetle przesłanek z art. 33 Prawa prasowego.
Czy sąd w postępowaniu o nakazanie publikacji sprostowania bada prawdziwość informacji zawartych w materiale prasowym lub w samym sprostowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest upoważniony do badania, czy informacja, która ma być sprostowana, jest prawdziwa lub ścisła, ani czy samo sprostowanie jest prawdziwe i ścisłe.
Uzasadnienie
Zakres kognicji sądu w postępowaniu o publikację sprostowania ogranicza się do kontroli zasadności odmowy opublikowania przez redaktora naczelnego w świetle przesłanek określonych w art. 33 Prawa prasowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. | inne | powód |
| R. | inne | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
pr. pras. art. 31a § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Nakłada obowiązek opublikowania bezpłatnie rzeczowego i odnoszącego się do faktów sprostowania nieścisłej lub nieprawdziwej wiadomości zawartej w materiale prasowym na wniosek zainteresowanej osoby.
pr. pras. art. 33 § pkt 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Określa przesłanki odmowy opublikowania sprostowania, w tym nierzeczowość lub brak odniesienia do faktów.
Pomocnicze
pr. pras. art. 31a § ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Określa termin wniesienia wniosku o sprostowanie.
pr. pras. art. 31a § ust. 4-7
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Określa wymogi formalne tekstu sprostowania.
pr. pras. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
Wymienia przypadki, w których redaktor naczelny może odmówić opublikowania sprostowania.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował art. 31a ust. 1 Prawa prasowego, uznając, że sprostowanie ma na celu umożliwienie zainteresowanemu przedstawienia własnej wersji zdarzeń. • Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że żądanie sprostowania nie stanowi nadużycia prawa. • Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że sprostowanie odnosi się do faktów i jest rzeczowe, mimo podziału na część negującą i argumentującą.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 31a ust. 1 Prawa prasowego, uznając, że pozwala on na publikację informacji nieprawdziwej. • Pierwsza część treści sprostowania nie odnosi się do faktów. • Druga część treści sprostowania jest nierzeczowa. • Żądanie sprostowania stanowi nadużycie prawa podmiotowego.
Godne uwagi sformułowania
zasadniczą funkcją sprostowania jest umożliwienie zainteresowanemu, tj. osobie której dotyczą fakty przytoczone w prostowanym materiale prasowym, przedstawienie własnej wersji zdarzeń. • przedmiotem sprostowania – co wymaga podkreślenia - są informacje (fakty) nieprawdziwe - zdaniem wnoszącego o sprostowanie - co oznacza, że redaktor naczelny nie ma prawa odmówić sprostowania na tej tylko podstawie, ze według jego oceny fakty zawarte w informacji prasowej są prawdziwe. • w postepowaniu tym sąd nie jest upoważniony do badania, czy informacja, która ma być sprostowana jest prawdziwa lub ścisła, ani czy sprostowanie jest prawdziwe i ścisłe.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa prasowego dotyczących sprostowania informacji, w szczególności funkcji sprostowania, przesłanek odmowy publikacji oraz zakresu kognicji sądu w postępowaniu o publikację sprostowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania sprostowania w programie telewizyjnym, ale zasady są ogólne dla mediów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wolności słowa i prawa do rzetelnej informacji w mediach, a także mechanizmów ochrony dobrego imienia w przestrzeni publicznej.
“Czy masz prawo do sprostowania nieprawdy w mediach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.