II CSKP 2016/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania przez sąd odwoławczy wszystkich zarzutów apelacji dotyczących wpisów w księgach wieczystych.
Miasto stołeczne Warszawa wniosło o odłączenie działki z jednej księgi wieczystej i przyłączenie jej do innej, a także o wpisanie siebie jako użytkownika wieczystego i właściciela budynku. Sąd Rejonowy dokonał częściowych wpisów, ale Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że nie zaskarżył on wszystkich kwestii. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego, wskazując na naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. z powodu nierozpoznania sprawy w granicach apelacji, co dotyczyło również błędnego zarejestrowania lub braku zarejestrowania wniosków dotyczących wpisów w księgach wieczystych.
Sprawa dotyczyła wniosku Miasta stołecznego Warszawy o dokonanie szeregu wpisów w księgach wieczystych, w tym odłączenia działki, przyłączenia jej do innej księgi, wpisania miasta jako użytkownika wieczystego oraz właściciela budynku, a także ujawnienia budynku biurowego. Po orzeczeniu referendarza sądowego, wnioskodawca wniósł skargę, a następnie apelację. Sąd Rejonowy dokonał częściowych wpisów, uwzględniając skargę w pewnym zakresie. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację, uznając, że wnioskodawca nie zaskarżył wszystkich kwestii, a jedynie wpis dotyczący działu II księgi wieczystej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że Sąd Okręgowy naruszył art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji. Wskazał, że apelacja dotyczyła rozstrzygnięcia obejmującego zarówno wniosek zarejestrowany pod jedną sygnaturą, jak i inny, a sąd odwoławczy nie przeprowadził analizy czynności podjętych w związku z żądaniami wnioskodawcy pod kątem ich prawidłowego zarejestrowania i dalszego procedowania. W szczególności, nie ocenił zarzutu dotyczącego bezzasadnego pominięcia żądania uchylenia ponownego wpisu tego samego budynku w dziale I-O księgi wieczystej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy naruszył art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nie przeprowadził analizy czynności podjętych w związku z żądaniami wnioskodawcy pod kątem ich prawidłowego zarejestrowania i dalszego procedowania, w szczególności nie ocenił zarzutu dotyczącego bezzasadnego pominięcia żądania uchylenia ponownego wpisu tego samego budynku w dziale I-O księgi wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Miasto stołeczne Warszawa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto stołeczne Warszawa | organ_państwowy | wnioskodawca |
| M. | inne | wnioskodawca |
| Teatr w W. | instytucja | uczestnik |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji jest związany zakresem zaskarżenia i obowiązany rozpoznać sprawę w granicach apelacji.
k.p.c. art. 626 § 7
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące rejestracji wniosków i wzmianek o wnioskach w księgach wieczystych.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym art. 72 § ust. 1 i 2
Szczegółowe zasady dotyczące rejestracji wniosków i zamieszczania wzmianek w księgach wieczystych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji. Naruszenie § 72 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. oraz art. 626·7 § 1 i 4 k.p.c. przez brak procedowania zgłoszonych wniosków w następstwie ich błędnego zarejestrowania bądź braku zarejestrowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w lakonicznych i niejasnych motywach zaskarżonego postanowienia nie przeprowadził analizy czynności podjętych w związku z żądaniami zgłoszonymi przez wnioskodawcę pod kątem ich prawidłowego zarejestrowania i dalszego procedowania. Sąd Okręgowy, rozpoznając wniesiony środek zaskarżenia albowiem wpisu co do działu I-O dokonano w Kw. [...]3. Skoro apelujący nie negował prawidłowości przedmiotowego wpisu, zaskarżonego apelacją, słusznie podnosząc w uzasadnieniu apelacji, że zasadnie ujawniono w Kw. [...]1 użytkownika wieczystego m. st. Warszawa dokonując wykreślenia poprzedniego użytkownika wieczystego, brak jest podstaw dla postawienia sądowi zarzutu naruszenia art. 626·8 par. 1,2 i 4 k.p.c.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Monika Koba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, zakresu kognicji sądu odwoławczego oraz prawidłowości rejestracji wniosków w księgach wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych z księgami wieczystymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu wieczystoksięgowym, które mają bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i obrót nieruchomościami. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń.
“Błąd w księdze wieczystej? Sąd Najwyższy przypomina o prawidłowym procedowaniu wniosków.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II CSKP 2016/22 POSTANOWIENIE 28 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Monika Koba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 marca 2024 r. w Warszawie skargi kasacyjnej Miasta stołecznego Warszawy od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 3 marca 2021 r., V Ca 2382/20, w sprawie z wniosku M. z udziałem Teatru w W. i Bank spółki akcyjnej w W. o wpis, uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Monika Koba Marta Romańska Grzegorz Misiurek (M.K.) UZASADNIENIE Wnioskodawca m. st. Warszawa wniosło o: 1) odłączenie z Kw. [...] działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem […] i przyłączenie jej do Kw. [...]1, obejmującej działkę nr […]; 2) wpisanie w dziale II Kw. [...]1 m. st. Warszawa jako użytkownika wieczystego gruntu oraz właściciela budynku stanowiącego odrębną nieruchomość oraz 3) ujawnienie w dziale I-O Kw. [...]1 budynku biurowego czterokondygnacyjnego. Wnioskowi oznaczonemu numerem 2 nadano sygnaturę […] a następnie - po wniesieniu skargi na orzeczenie referendarza sądowego - sygnaturę [...]2. Wnioskowi oznaczonemu numerem 3 nadano sygnaturę […], a po wniesieniu skargi – […]. W sprawie ustalono, że wnioskodawca aktem notarialnym z 13 listopada 2019 r. nabył od Bank S.A. w W. oraz od Dyrektora Teatru w W. prawo użytkowania wieczystego działek oznaczonych numerami […] i […]1 wraz z własnością posadowionego na nich budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość przy ul. […]. Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie, uwzględniając skargę na orzeczenie referendarza sądowego, postanowieniem z 5 listopada 2020 r. w księdze wieczystej [...]1 pod sygnaturą [...]2 w dziale II Kw. [...]1 dokonał wpisu wnioskodawcy jako użytkownika wieczystego w miejsce Bank S.A. w W.. Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 3 marca 2021 r. oddalił apelację wnioskodawcy od powyższego postanowienia Sądu Rejonowego, wskazując, że „wnioskodawca zaskarżył przedmiotowy wpis dokonany zgodnie z wnioskiem i skargą wywiedzioną przez wnioskodawcę, negując zaniechania dokonane co do działu I księgi wieczystej w sytuacji gdy przedmiotem rozstrzygnięcia tym wpisem był użytkownik wieczysty i wpis w dziale II Kw. [...]1 W tym zakresie zatem procedował sąd odwoławczy rozpoznając wniesiony środek zaskarżenia albowiem wpisu co do działu I-O dokonano w Kw. […]3. Skoro apelujący nie negował prawidłowości przedmiotowego wpisu, zaskarżonego apelacją, słusznie podnosząc w uzasadnieniu apelacji, że zasadnie ujawniono w Kw. [...]1 użytkownika wieczystego m. st. Warszawa dokonując wykreślenia poprzedniego użytkownika wieczystego, brak jest podstaw dla postawienia sądowi zarzutu naruszenia art. 626 8 par. 1,2 i 4 k.p.c.” W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach określonych w art. 398 3 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., wnioskodawca wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania. Zarzucił naruszenie: § 72 ust. 1 i 2 w związku z § 76 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (Dz. U. 2016, poz. 312 ze zm.) oraz art. 626 7 § 1 i 4 k.p.c. przez brak procedowania zgłoszonych wniosków w następstwie ich błędnego zarejestrowania bądź braku zarejestrowania, a także art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Należy przypomnieć, że złożony w niniejszej sprawie przez m. st. Warszawa wniosek dotyczył trzech żądań tj.: 1) odłączenia z księgi wieczystej KW Nr [...]działki nr […]/1, będącej przedmiotem użytkowania wieczystego z terminem określonym do 5 grudnia 2089 r. wraz ze znajdującym się na niej budynkiem biurowym oraz przyłączenie jej do księgi wieczystej KW Nr [...]1; 2) ujawnienia w dziale I-O księgi wieczystej KW Nr […]3 znajdującego się na gruncie czterokondygnacyjnego budynku biurowego oznaczonego numerem identyfikacyjnym [...] i 3) dokonania w dziale II księgi wieczystej KW Nr [...]1 wpisu wnioskodawcy jako użytkownika wieczystego gruntu oraz właściciela budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie przy wniosku zarejestrowanym pod numerem Dz. KW […]3 w dziale I-O odłączył działkę nr […]/1 z księgi wieczystej [...]i przyłączył ją do KW nr [...]1, w dziale I - Sp zmienił termin użytkowania wieczystego, w dziale II ujawnił m.st. Warszawa jako właściciela (nie jako użytkownika wieczystego gruntu), natomiast przy wniosku oznaczonym numerem: Dz. KW […]3 wpisał w KW [...]1 po raz drugi - ujawniony już w tej księdze - budynek, nie wykreślając go jednocześnie z KW nr […]4 Po wniesieniu przez wnioskodawcę skargi na orzeczenie referendarza sądowego Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie zarejestrował następujące wnioski: […] do księgi wieczystej […], na podstawie którego wykreślono z działu I-O tej księgi wieczystej budynek oraz [...]2 do księgi wieczystej [...]1, na podstawie którego ujawniono m.st. Warszawa jako użytkownika wieczystego nieruchomości; do księgi tej nie zarejestrowano wniosku dotyczącego działu I-O zmierzającego do usunięcia powtórnia ujawnionego przez referendarza sądowego tego samego budynku. Wniesiona przez wnioskodawcę apelacja dotyczyła zmian wprowadzonych w dwóch księgach wieczystych: [...]1 i […]3. Jednocześnie apelujący powołał się na obie sygnatury spraw zarejestrowanych przez Sąd Rejonowy, tj.. […]2 i […]4. Wnioskodawca wniósł o nakazanie Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie wykreślenia z działu I-O księgi wieczystej [...]1 ujawnionego dwa razy tego samego budynku oraz sprostowanie jego oznaczenia, zgodnie z wnioskiem oraz załączoną do niego dokumentacją, a także uaktualnienia opisu w dziale I-SP wskazanej księgi wieczystej. Zgodnie z art. 626 7 k.p.c., wniosek o wpis powinien być w dniu wpływu do sądu zarejestrowany niezwłocznie w dzienniku ksiąg wieczystych i opatrzony kolejnym numerem (§ 1). Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych zamieszcza się w odpowiednim dziale księgi wieczystej informację o wniosku jako wzmiankę o wniosku; wzmianka o wniosku złożonym za pośrednictwem systemu teleinformatycznego umieszczana jest automatycznie z chwilą umieszczenia wniosku w systemie (§ 2). Wzmiankę o skardze wykreśla się z urzędu po dokonaniu wpisu, po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie dokonania wpisu lub o odrzuceniu wniosku albo o umorzeniu postępowania albo po uprawomocnieniu się zarządzenia o zwrocie wniosku (§ 3). W razie wniesienia skargi na wpis w księdze wieczystej dokonany przez referendarza stosuje się odpowiednio przepisy § 1 i § 2, przy czym wzmiankę o skardze wykreśla się z urzędu po rozpoznaniu skargi (§ 4). Stosownie zaś do § 72 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 312 ze zm.), po zarejestrowaniu wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych, z chwilą zarejestrowania żądania wniosku w dziale, którego dotyczy żądanie, odpowiednio w podpolach: 1.1.0.1A, 1.10.0.1A, 2.1.0.1A, 3.1.0.1A, 4.1.0.1A "numer wzmianki" zamieszcza się numer wzmianki o wniosku, o którym mowa w § 71, oraz odpowiednio w podpolach: 1.1.0.1B, 1.10.0.1B, 2.1.0.1B, 3.1.0.1B, 4.1.0.1B "opis wzmianki" zamieszcza się opis wzmianki. Jeżeli wniosek zawiera więcej niż jedno żądanie, zamieszcza się tyle wzmianek i ich opisów, ile żądań zawiera wniosek. W świetle przytoczonych unormowań, skarżący trafnie wskazał na bezpodstawne uznanie przez Okręgowy, że apelacja w niniejszej sprawie została wniesiona tylko w zakresie wniosku zarejestrowanego pod sygnaturą […]3. Wynika z niej bowiem w sposób oczywisty, że została wniesiona co do rozstrzygnięcia obejmującego zarówno ten wniosek, jak i wniosek oznaczony sygnaturą […]4. Sąd Okręgowy w lakonicznych i niejasnych motywach zaskarżonego postanowienia nie przeprowadził analizy czynności podjętych w związku z żądaniami zgłoszonymi przez wnioskodawcę pod kątem ich prawidłowego zarejestrowania i dalszego procedowania. W konsekwencji, nie dokonując oceny zarzutu apelacyjnego wskazującego na bezzasadne pominięcie przez Sąd Rejonowy żądania uchylenia ponownego wpisu tego samego budynku w dziale I-O księgi wieczystej [...]1 z uwagi na rzekomy brak jego zaskarżenia, w sytuacji, gdy takie żądanie do tej księgi nie zostało w ogóle zarejestrowane, naruszył art. 378 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. Monika Koba Marta Romańska Grzegorz Misiurek [SOP] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI