II CSKP 2001/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa R.B. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w którym kwestionowano ważność umowy sprzedaży nieruchomości zawartej z M.K. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, opierając się na stanowisku, że nieruchomość, której 56% powierzchni było przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolnicze, nie jest nieruchomością rolną w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (u.k.u.r.). Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uznał, że błędna jest wykładnia przepisów u.k.u.r. przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.k.u.r., nieruchomość rolną wyłącza z reżimu ustawy jedynie jej przeznaczenie w całości na cele inne niż rolne w planie zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji, gdy tylko część nieruchomości (56%) miała takie przeznaczenie, a pozostała część (44%) nie była objęta planem zagospodarowania przestrzennego, nieruchomość ta nadal powinna być traktowana jako rolna. W konsekwencji, sprzedaż takiej nieruchomości wymagała zawiadomienia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) o prawie pierwokupu, zgodnie z art. 3 ust. 4 u.k.u.r. Brak takiego zawiadomienia, przy braku dzierżawcy, skutkował bezwzględną nieważnością umowy sprzedaży na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.k.u.r. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczących definicji nieruchomości rolnej oraz prawa pierwokupu KOWR w przypadku nieruchomości o mieszanym przeznaczeniu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie część nieruchomości była objęta planem zagospodarowania przestrzennego na cele nierolne, a część nie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieruchomość, której część (56%) jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolnicze, jest nieruchomością rolną w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieruchomość, która nie jest przeznaczona w planach zagospodarowania przestrzennego w całości na cele inne niż rolne, jest nieruchomością rolną w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Uzasadnienie
Językowa wykładnia art. 2 ust. 1 u.k.u.r. prowadzi do wniosku, że jedynie przeznaczenie nieruchomości w całości na cele inne niż rolne w planie zagospodarowania przestrzennego wyłącza ją spod reżimu ustawy. Nieruchomości o mieszanym przeznaczeniu, gdzie część ma charakter rolny, a część nierolny, należy w całości uznawać za nieruchomości rolne.
Jaka jest sankcja za nabycie nieruchomości rolnej bez zawiadomienia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) o przysługującym mu prawie pierwokupu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabycie nieruchomości rolnej bez zawiadomienia KOWR o prawie pierwokupu, gdy prawo to przysługuje, jest nieważne.
Uzasadnienie
Artykuł 9 ust. 1 pkt 1 u.k.u.r. wprowadza sankcję bezwzględnej nieważności czynności prawnej dokonanej bez zawiadomienia uprawnionego do prawa pierwokupu, w tym KOWR. W przypadku zbycia nieruchomości rolnej, która nie była wydzierżawiona, prawo pierwokupu przysługuje KOWR.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.B. | osoba_fizyczna | powód |
| M.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.k.u.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Nieruchomość rolną w rozumieniu ustawy stanowi nieruchomość, która nie jest przeznaczona w planach zagospodarowania przestrzennego w całości na cele inne niż rolne. Nieruchomości o mieszanym przeznaczeniu należy traktować jako rolne.
u.k.u.r. art. 3 § ust. 4
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Prawo pierwokupu nieruchomości rolnej przysługuje KOWR, działającemu na rzecz Skarbu Państwa, w przypadku braku uprawnionego do pierwokupu dzierżawcy lub niewykonania przez niego tego prawa.
u.k.u.r. art. 9 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Czynność prawna nabycia nieruchomości rolnej dokonana bez zawiadomienia uprawnionego do prawa pierwokupu (w tym KOWR) jest nieważna.
Pomocnicze
k.c. art. 46 § 1
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości rolnej.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia pojęcia 'nieruchomości rolnej' w kontekście ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. • Nieruchomość z częściowym przeznaczeniem na cele nierolne nadal podlega przepisom ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. • Brak zawiadomienia KOWR o prawie pierwokupu skutkuje bezwzględną nieważnością umowy sprzedaży.
Godne uwagi sformułowania
językowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że jego hipoteza obejmuje również nieruchomości o mieszanym przeznaczeniu • jedynie przeznaczenie nieruchomości w całości na cele inne niż rolne w planie zagospodarowania przestrzennego wyłącza ją spod reżimu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego • nieruchomości o przeznaczeniu mieszanym należy zawsze uznawać w całości za nieruchomości rolne • sankcję bezwzględnej nieważności w przypadku zbycia nieruchomości rolnej bez uprzedniego zawiadomienia KOWR o przysługującym mu prawie pierwokupu
Skład orzekający
Marcin Łochowski
przewodniczący
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
sprawozdawca
Maciej Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczących definicji nieruchomości rolnej oraz prawa pierwokupu KOWR w przypadku nieruchomości o mieszanym przeznaczeniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie część nieruchomości była objęta planem zagospodarowania przestrzennego na cele nierolne, a część nie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących obrotu nieruchomościami rolnymi, co ma znaczenie dla wielu transakcji i inwestycji.
“Sprzedaż nieruchomości rolnej z częściowym przeznaczeniem na cele nierolne? Uważaj na prawo pierwokupu KOWR!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.