II CSKP 1953/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną B.R. i D.R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzającego od pozwanych solidarnie na rzecz Banku spółki akcyjnej kwotę 110 990,84 zł z odsetkami. Pozwani kwestionowali skuteczność wypowiedzenia umowy kredytu gotówkowego z 2014 roku oraz sposób naliczania odsetek od prowizji i składek ubezpieczeniowych. Sąd Okręgowy uznał wypowiedzenie za prawidłowe, a postanowienia umowne dotyczące prowizji i ubezpieczenia za niebędące klauzulami niedozwolonymi. Sąd Apelacyjny podzielił te ustalenia. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną, uznał za niezasadne zarzuty dotyczące procedury wypowiedzenia umowy, w tym połączenia wezwania do zapłaty z wypowiedzeniem oraz warunkowego charakteru wypowiedzenia. Stwierdził, że bank prawidłowo poinformował o możliwości restrukturyzacji i że wypowiedzenie było skuteczne. Jednakże, Sąd Najwyższy uznał za częściowo zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 69 Prawa bankowego w zw. z ustawą o kredycie konsumenckim. Wskazał na wątpliwości co do możliwości naliczania odsetek od kosztów kredytu (prowizji, składek ubezpieczeniowych), powołując się na orzecznictwo TSUE i sądów powszechnych. Podkreślił, że ustalenia faktyczne sądów niższych instancji nie pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, co było przedmiotem kredytu, jakie kwoty objęto odsetkami i czy nie doszło do obejścia prawa lub sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na niedostatki ustaleń Sądu Apelacyjnego co do oceny postanowień umownych z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, które sąd powinien był zbadać z urzędu. Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa bankowego i ustawy o kredycie konsumenckim dotyczących naliczania odsetek od kosztów kredytu, procedury wypowiedzenia umowy oraz kontroli postanowień umownych pod kątem ich zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji kredytu konsumenckiego i sposobu naliczania odsetek od jego kosztów. Wymaga dalszego zbadania przez sąd niższej instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wezwanie do zapłaty połączone z oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy kredytu, zawierające pouczenie o możliwości restrukturyzacji, jest zgodne z art. 75c Prawa bankowego?
Odpowiedź sądu
Tak, połączenie wezwania do zapłaty z pouczeniem o restrukturyzacji i wypowiedzeniem umowy jest dopuszczalne i nie czyni postępowania upominawczego iluzorycznym ani wypowiedzenia niejednoznacznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Prawo bankowe nie wymaga, aby wezwanie do zapłaty i wypowiedzenie umowy były odrębnymi czynnościami. Kluczowe jest, aby kredytobiorca został prawidłowo poinformowany o możliwości restrukturyzacji i terminach.
Czy dopuszczalne jest wypowiedzenie umowy kredytowej pod warunkiem rozwiązującym, uzależnionym od niespłacenia zadłużenia lub niezłożenia wniosku o restrukturyzację?
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedzenie umowy kredytowej pod warunkiem potestatywnym, zależnym od zachowania dłużnika (spłata zadłużenia lub złożenie wniosku o restrukturyzację), jest dopuszczalne i zgodne z prawem, o ile treść oświadczenia jest jednoznaczna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym czynności prawne z zastrzeżeniem warunku potestatywnego są dopuszczalne, a dłużnik ma świadomość swojego zachowania i jego skutków.
Czy bank może naliczać odsetki kapitałowe od kosztów kredytu (prowizji, składek ubezpieczeniowych) oprócz kwoty udzielonego kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wątpliwe, wymaga pogłębionego zbadania. Istnieją wątpliwości co do możliwości pobierania odsetek od kosztów kredytu, które są odrębnymi pojęciami od całkowitej kwoty kredytu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wyrok TSUE, zgodnie z którym całkowita kwota kredytu nie może obejmować całkowitego kosztu kredytu. Konieczne jest ustalenie, czy kwoty te zostały faktycznie udostępnione kredytobiorcy i czy nie doszło do obejścia prawa lub sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, w tym stosowania konstrukcji uprawdopodobnienia przy doręczaniu wezwań?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te okazały się niezasadne, ponieważ sądy nie stosowały konstrukcji uprawdopodobnienia, a jedynie oceniły skuteczność doręczenia na podstawie ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżące polemizowały z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji dotyczącymi doręczenia wezwań, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, skarżące nie wykazały, że oświadczenia banku nie zostały im skutecznie doręczone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| D.R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| Bank1 spółka akcyjna | spółka | poprzednik prawny powoda |
Przepisy (9)
Główne
Pr. bank. art. 75c
Prawo bankowe
Procedura wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy kredytu, w tym możliwość restrukturyzacji.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1 i 2
Prawo bankowe
Umowa kredytu.
u.k.k. art. 5 § pkt 10
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja całkowitej kwoty kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 89
Kodeks cywilny
Warunek w czynności prawnej.
Konst. RP art. 76
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona konsumentów.
k.p.c. art. 243
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenia.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalanie faktów.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe naliczanie odsetek od kosztów kredytu (prowizji, składek ubezpieczeniowych). • Niedostateczne zbadanie przez Sąd Apelacyjny kwestii obejścia prawa i sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. • Niedostateczne ustalenia faktyczne co do tego, co stanowiło przedmiot kredytu i jakie kwoty objęto odsetkami.
Odrzucone argumenty
Nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu z powodu naruszenia procedury bankowej (art. 75c Prawa bankowego). • Nieskuteczność wypowiedzenia z powodu jego warunkowego charakteru. • Naruszenie prawa procesowego przez stosowanie konstrukcji uprawdopodobnienia przy doręczaniu wezwań.
Godne uwagi sformułowania
całkowita kwota kredytu nie może obejmować żadnych kwot należących do całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta • odsetki kapitałowe nie mogą być pobierane przez bank od innych opłat niż kwota kredytu • sąd winien był rozważyć z urzędu • nie podjęły jednak próby wykazania, że oświadczenia banku nie zostały im skutecznie doręczone
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Krzysztof Grzesiowski
sprawozdawca
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa bankowego i ustawy o kredycie konsumenckim dotyczących naliczania odsetek od kosztów kredytu, procedury wypowiedzenia umowy oraz kontroli postanowień umownych pod kątem ich zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kredytu konsumenckiego i sposobu naliczania odsetek od jego kosztów. Wymaga dalszego zbadania przez sąd niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i potencjalnie nieuczciwych praktyk bankowych związanych z naliczaniem odsetek od kosztów kredytu, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Czy bank może naliczać odsetki od prowizji? Sąd Najwyższy bada kluczową kwestię w sprawach kredytowych.”
Dane finansowe
WPS: 110 990,84 PLN
zapłata: 110 990,84 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.