II CSKP 1952/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną M. spółki z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanych spółek na rzecz powoda ponad 1,6 mln zł odszkodowania, ale oddalił powództwo w zakresie utraconych korzyści i zwrotu czynszu dzierżawy. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny popełnił zasadniczy błąd w rozumowaniu przy ustalaniu utraconych korzyści, nie rozważając wystarczająco, czy w hipotetycznym przebiegu zdarzeń linia energetyczna zostałaby zmodernizowana. Ponadto, SN uznał za uzasadnione zarzuty dotyczące zwrotu czynszu dzierżawy, wskazując, że powód nie może jednocześnie domagać się zwrotu czynszu i odszkodowania za utracone korzyści. Trafny okazał się również zarzut dotyczący wydatków na umowę partycypacyjną z gminą. Sąd Najwyższy uznał także za uzasadniony zarzut naruszenia art. 299 § 1 k.s.h., wskazując, że oddalenie powództwa wobec członków zarządu z powodu braku tytułu egzekucyjnego wobec spółki było przedwczesne w specyficznych okolicznościach procesowych sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej pozwanych S. sp. z o.o., R. sp. z o.o., M. sp. z o.o., M.K. i P.B. i przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie utraconych korzyści w sprawach o odszkodowanie, odpowiedzialność za niewykonanie umowy dzierżawy, zwrot czynszu dzierżawy, odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki, bieg odsetek za opóźnienie.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i procesowych, zwłaszcza w zakresie odpowiedzialności członków zarządu.
Zagadnienia prawne (5)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ustalił rozmiar szkody w zakresie utraconych korzyści, uwzględniając brak modernizacji linii energetycznej jako przeszkodę w ich osiągnięciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny popełnił zasadniczy błąd w rozumowaniu, nie rozważając wystarczająco, czy w hipotetycznym przebiegu zdarzeń linia energetyczna zostałaby zmodernizowana, co warunkowałoby przychody z farmy wiatrowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przy ustalaniu utraconych korzyści należy porównać stan majątku poszkodowanego w wyniku zdarzenia szkodzącego z hipotetycznym stanem, gdyby zdarzenia takiego nie było. Brak modernizacji linii energetycznej nie przesądza o braku utraconych korzyści, jeśli sama inwestycja (farma wiatrowa) zostałaby ukończona.
Czy powód może domagać się zwrotu zapłaconego z góry czynszu dzierżawy, jeśli wydzierżawiający uniemożliwił korzystanie z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale nie może jednocześnie domagać się zwrotu czynszu i odszkodowania za utracone korzyści.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji uniemożliwienia korzystania z nieruchomości dochodzi do nienależytego wykonania zobowiązania, co uzasadnia roszczenie odszkodowawcze obejmujące uiszczony czynsz. Jednakże, czynsz dzierżawy w hipotetycznym przebiegu zdarzeń stanowiłby koszt uzyskania przychodów, dlatego nie można dochodzić obu roszczeń jednocześnie.
Czy wydatek na umowę partycypacyjną z gminą stanowi szkodę podlegającą naprawieniu, jeśli nie można jednoznacznie wykazać jego bezpośredniego związku z projektem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie ma innych przyczyn zawarcia umowy partycypacyjnej niezwiązanych z projektem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował stanowisko Sądu Apelacyjnego, wskazując, że brak jest innych przyczyn, dla których powód miałby zawierać umowę partycypacyjną z gminą, co potwierdza związek przyczynowy między budową farmy a poniesionymi wydatkami.
Czy odsetki za opóźnienie od szkody powinny być naliczane od daty rezygnacji powoda z inwestycji, czy od wcześniejszego momentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że powiązanie początku opóźnienia z decyzją powoda było błędne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że opóźnienie dłużnika następuje z chwilą, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu, a nie w momencie podjęcia przez wierzyciela decyzji o rezygnacji z inwestycji.
Czy wierzyciel może pozwać członka zarządu spółki na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. bez uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce, gdy postępowanie toczy się jednocześnie przeciwko spółce i członkom zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnych okolicznościach procesowych, gdy proces toczy się jednocześnie przeciwko spółce i członkom zarządu, oddalenie powództwa wobec członków zarządu z powodu braku tytułu egzekucyjnego wobec spółki może być przedwczesne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć generalnie wymagany jest tytuł egzekucyjny przeciwko spółce, to w sytuacji jednoczesnego procesu przeciwko spółce i członkom zarządu, gdzie sąd może wydać wiążące rozstrzygnięcie co do zobowiązania spółki, brak takiego tytułu nie stanowi przeszkody do dochodzenia roszczenia od członków zarządu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | powód |
| S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. | spółka | pozwany |
| R. - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. | spółka | pozwany |
| M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
| J.B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P.B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (26)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 693 § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
u.z.n.k. art. 12 § 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz ustawy - Kodeks cywilny
k.s.h. art. 299 § 1
Kodeks spółek handlowych
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 356 § 2
Kodeks cywilny
u.d.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 72 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 361 k.c. w zakresie ustalania utraconych korzyści. • Niewłaściwe zastosowanie art. 471 i 411 k.c. w kwestii zwrotu czynszu dzierżawy. • Przedwczesne oddalenie powództwa wobec członków zarządu z powodu braku tytułu egzekucyjnego wobec spółki w specyficznych okolicznościach procesowych. • Błędne ustalenie początku biegu odsetek za opóźnienie. • Niewłaściwe zakwestionowanie związku wydatku na umowę partycypacyjną z gminą z projektem.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 322 k.p.c. w zw. z art. 361 § 1 i 2 k.c. przez odmowę zasądzenia odszkodowania za wydatki, których ścisłe powiązanie z projektem było niemożliwe. • Naruszenie art. 387 § 2¹ k.p.c. przez pominięcie dowodów zgłoszonych w apelacji. • Naruszenie art. 361 § 1 i 2 k.c. przez przyjęcie, że przyczyną szkody w zakresie utraconych korzyści było działanie innego podmiotu. • Naruszenie art. 361 § 1 i 2 i art. 356 § 2 k.c. przez przyjęcie, że elementem szkody nie jest kwota 1,68 mln euro. • Naruszenie art. 471 w zw. z art. 361 § 1 i 2 w zw. z art. 693 § 1 k.c. przez błędne przyjęcie, że zapłacony czynsz dzierżawny nie jest elementem szkody.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny powinien jednak rozważyć, czy w hipotetycznym przebiegu zdarzeń ta linia energetyczna zostałaby zmodernizowana, a farma wiatrowa do niej przyłączona. • Nie można bowiem pominąć tego, że linia ta nie powstała przede wszystkim dlatego, że nie została wybudowana farma wiatrowa, z której energia elektryczna za pośrednictwem linii energetycznej miała być odbierana. • Powód nie może domagać się jednocześnie zwrotu uiszczonego czynszu dzierżawnego i odszkodowania obejmującego utracone korzyści. • Wymaga jednak podkreślenia, że powód nie może domagać się jednocześnie zwrotu uiszczonego czynszu dzierżawnego i odszkodowania obejmującego utracone korzyści. • Nie powinno jednak ulegać wątpliwości, że wszczęcie postępowania w jednej sprawie zarówno przeciwko spółce, jak i przeciwko członkom zarządu tej spółki, którzy mieliby ponosić odpowiedzialność za zobowiązania spółki jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Joanna Misztal-Konecka
członek
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie utraconych korzyści w sprawach o odszkodowanie, odpowiedzialność za niewykonanie umowy dzierżawy, zwrot czynszu dzierżawy, odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki, bieg odsetek za opóźnienie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i procesowych, zwłaszcza w zakresie odpowiedzialności członków zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy dużej inwestycji w farmę wiatrową i wielomilionowego odszkodowania, a także złożonych kwestii odpowiedzialności zarządu spółki, co czyni ją interesującą dla prawników i przedsiębiorców.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok w sprawie farmy wiatrowej: kluczowe błędy w ocenie utraconych korzyści i odpowiedzialności zarządu.”
Dane finansowe
WPS: 112 000 000 PLN
odszkodowanie: 1 003 620,13 PLN
odszkodowanie: 1 630 882,72 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.