II CSKP 1917/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną P. spółki akcyjnej w Ł. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie o zapłatę z umów leasingowych. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie art. 118 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i obliczenie trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powód argumentował, że zgodnie z nowelizacją Kodeksu cywilnego z 2018 roku, termin przedawnienia powinien kończyć się z ostatnim dniem roku kalendarzowego, co w tym przypadku oznaczałoby 31 grudnia 2020 r., a zatem roszczenie nie uległo przedawnieniu, gdyż pozew został złożony 28 września 2020 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały III CZP 46/22, stwierdził, że Sąd Apelacyjny pominął przepisy przejściowe ustawy nowelizującej i błędnie zastosował przepisy dotyczące przedawnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 118 zd. 2 k.c. (termin kończący się z końcem roku kalendarzowego) ma zastosowanie do roszczeń powstałych przed wejściem w życie nowelizacji, jeśli nie nastąpiło przedawnienie. W przypadku trzyletniego terminu przedawnienia, który nie uległ skróceniu, koniec terminu przypadał na koniec 2020 roku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej przedawnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2018 roku, w szczególności stosowanie art. 118 k.c. i jego wpływu na terminy przedawnienia roszczeń przedsiębiorców.
Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej z nowelizacją przepisów o przedawnieniu z 2018 roku.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy stosować przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z 2018 roku do terminów przedawnienia roszczeń powstałych przed jej wejściem w życie, w szczególności w kontekście art. 118 k.c. i jego nowego brzmienia dotyczącego końca terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że art. 118 zd. 2 k.c. (termin przedawnienia kończący się z końcem roku kalendarzowego) ma zastosowanie do roszczeń powstałych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej i w tym dniu nieprzedawnionych, jeśli termin przedawnienia nie jest krótszy niż 2 lata. Przepis art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej, dotyczący skrócenia terminu przedawnienia, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy termin przedawnienia (jak trzyletni termin dla przedsiębiorców) nie uległ skróceniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale III CZP 46/22, wskazując, że zasada stosowania nowego prawa (art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej) obejmuje również nowy sposób liczenia końca terminu przedawnienia (art. 118 zd. 2 k.c.). Wyjątek z art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej dotyczy sytuacji skrócenia terminu przedawnienia, co nie miało miejsca w przypadku trzyletniego terminu dla przedsiębiorców. Dlatego też, bieg trzyletniego terminu przedawnienia zakończył się z końcem 2020 roku.
Czy postanowienie o karze umownej za zwłokę w wykonaniu zobowiązania, określone jako procent ustalonego wynagrodzenia za każdy dzień zwłoki, jest ważne, nawet jeśli nie określono końcowego terminu naliczania kary ani jej kwoty maksymalnej?
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej za zwłokę w wykonaniu zobowiązania w postaci określonego procentu ustalonego wynagrodzenia umownego za każdy dzień zwłoki, nawet jeżeli nie określono końcowego terminu naliczania kary umownej ani jej kwoty maksymalnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę SN z 9 grudnia 2021 r., III CZP 15/21, która potwierdza dopuszczalność takiego ukształtowania kary umownej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. spółki akcyjnej w Ł. | spółka | powód |
| P.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis regulujący terminy przedawnienia, w tym 3-letni termin dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z końcem terminu przypadającym na ostatni dzień roku kalendarzowego. Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej z 2018 r. w kontekście stosowania nowego brzmienia art. 118 k.c. do roszczeń powstałych przed jej wejściem w życie.
Pomocnicze
ustawa nowelizująca art. 5 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia jej w życie przepisy kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym tą ustawą.
ustawa nowelizująca art. 5 § ust. 2
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Jeżeli zgodnie z kodeksem cywilnym, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie tej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Sąd Najwyższy uznał, że ten przepis dotyczy sytuacji skrócenia terminu przedawnienia, a nie jego wydłużenia lub pozostawienia bez zmian.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do pozostawienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z 2018 r. przez Sąd Apelacyjny, w szczególności w zakresie stosowania art. 118 k.c. i jego nowego brzmienia dotyczącego końca terminu przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą. • Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z nowym brzmieniem art. 118 k.c. i przepisami przejściowymi, powinien być liczony w taki sposób, że jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, co w tym przypadku oznaczało koniec 2020 roku, a zatem roszczenie nie uległo przedawnieniu przed datą wniesienia pozwu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja pozwanego o oddaleniu skargi kasacyjnej. • Stanowisko Sądu Apelacyjnego o przedawnieniu części roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej – jako przepis o charakterze wyjątkowym – nie podlega wykładni rozszerzającej • Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej wynika, że celem zmiany było przede wszystkim skrócenie podstawowych terminów przedawnienia • W przypadku umowy nr […] nie była przedawniona kara umowna za okres 28 września – 12 października 2017 r. w kwocie 8 034 zł, zaś umowy nr […] – kara umowna za okres 28 września – 16 listopada 2017 r. w kwocie 25 927,50 zł.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący-sprawozdawca
Maciej Kowalski
członek
Krzysztof Wesołowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2018 roku, w szczególności stosowanie art. 118 k.c. i jego wpływu na terminy przedawnienia roszczeń przedsiębiorców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji intertemporalnej związanej z nowelizacją przepisów o przedawnieniu z 2018 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia roszczeń w kontekście zmian prawnych, co jest niezwykle istotne dla praktyki prawniczej i biznesowej. Wyjaśnienie zawiłości przepisów przejściowych stanowi cenną wiedzę.
“Zmiany w Kodeksie cywilnym: Jak nowe przepisy o przedawnieniu ratują roszczenia przedsiębiorców?”
Dane finansowe
zapłata: 33 961,5 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.