Orzeczenie · 2023-07-04

II CSKP 1773/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-07-04
SNCywilneprawo restrukturyzacyjneWysokanajwyższy
restrukturyzacjamasa sanacyjnazarządcabankzajęcie rachunkulegitymacja procesowaodpowiedzialność odszkodowawczaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej zarządcy masy sanacyjnej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo-Produkcyjnego „G.” spółki jawnej w restrukturyzacji przeciwko Bankowi w M. o zapłatę kwoty 4 677 678,42 zł. Powód domagał się zwrotu środków, które wpłynęły na zajęty rachunek bankowy dłużnika w okresie od stycznia 2017 r. do kwietnia 2018 r., a których bank nie przekazał komornikowi. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, wskazując m.in. na brak legitymacji procesowej zarządcy oraz brak wykazania szkody po stronie dłużnika. Sąd Najwyższy, odrzucając skargę kasacyjną w części dotyczącej kosztów i oddalając ją w pozostałej części, potwierdził stanowisko sądów niższych instancji. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że zgodnie z art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego, zarządca masy sanacyjnej działa wyłącznie na rzecz dłużnika i w jego imieniu, a nie na rzecz wierzycieli. Sąd Najwyższy podkreślił, że językowa wykładnia przepisu jest jednoznaczna i nie ma podstaw do rozszerzenia legitymacji zarządcy na działania w interesie wierzycieli. Wskazano również, że masa sanacyjna nie jest podmiotem poszkodowanym, a zarządca działa na rachunek dłużnika. Sąd Najwyższy uznał, że argumenty skarżącego miały charakter postulatów de lege ferenda, a zarzut naruszenia prawa procesowego był niezasadny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu legitymacji procesowej zarządcy masy sanacyjnej w postępowaniu restrukturyzacyjnym, zwłaszcza w kontekście dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zarządcy masy sanacyjnej i jego relacji z bankiem w kontekście zajęcia rachunku bankowego dłużnika.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarządca masy sanacyjnej posiada legitymację procesową do dochodzenia od banku kwot, które wpłynęły na zajęty rachunek bankowy dłużnika w okresie zajęcia, a których bank nie przekazał komornikowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarządca masy sanacyjnej nie posiada legitymacji procesowej do dochodzenia takich kwot, gdyż działa wyłącznie na rzecz dłużnika, a nie na rzecz wierzycieli.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego, zarządca działa w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Językowa wykładnia przepisu jest jednoznaczna i nie pozwala na rozszerzenie legitymacji zarządcy do działań na rzecz wierzycieli. Masa sanacyjna nie jest podmiotem poszkodowanym, a zarządca działa na rachunek dłużnika.

Czy naruszenie przez bank obowiązków wynikających z zajęcia rachunku bankowego i zaliczenie wpłat na poczet spłaty kredytu powoduje powstanie szkody po stronie masy sanacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można przyjąć, że w przypadku bezprawnego odmówienia przez bank wykonania zajęcia, poszkodowany mógłby być zarządca masy sanacyjnej. Zarządca działa na rachunek dłużnika, a masa sanacyjna nie jest podmiotem poszkodowanym.

Uzasadnienie

Masa sanacyjna nie jest podmiotem prawa, a jedynie konglomeratem praw majątkowych dłużnika. Zarządca działa na jego rachunek. Dłużnik zachowuje zdolność prawną i do czynności prawnych, a jedynie traci prawo zarządu majątkiem. Zarządca nie może być sam poszkodowany w miejsce dłużnika.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej w części dotyczącej kosztów i oddalenie w pozostałej części.
Strona wygrywająca
Bank w M.

Strony

NazwaTypRola
zarządca masy sanacyjnej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo-Produkcyjnego „G.” spółki jawnej w restrukturyzacjiinnepowód
Bank w M. (poprzednio Bank w S.)spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

p.r. art. 311 § 1

Prawo restrukturyzacyjne

Zarządca masy sanacyjnej prowadzi postępowania dotyczące masy sanacyjnej wyłącznie na rzecz dłużnika.

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia powoda, jednakże uznana za nieuzasadnioną z uwagi na brak legitymacji procesowej zarządcy.

k.p.c. art. 743 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 889 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.r. art. 312 § 3

Prawo restrukturyzacyjne

Reguluje postępowanie z sumami uzyskanymi w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym po otwarciu postępowania sanacyjnego, nie może stanowić podstawy do żądań co do kwot nieuzyskanych przed otwarciem postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządca masy sanacyjnej działa wyłącznie na rzecz dłużnika i nie posiada legitymacji do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w imieniu wierzycieli. • Masa sanacyjna nie jest podmiotem poszkodowanym, a zarządca działa na rachunek dłużnika. • Językowa wykładnia art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego jest jednoznaczna i nie pozwala na rozszerzenie legitymacji zarządcy.

Odrzucone argumenty

Zarządca masy sanacyjnej posiada legitymację do dochodzenia od banku kwot, które wpłynęły na zajęty rachunek bankowy dłużnika, gdyż działa również w interesie wierzycieli. • Naruszenie przez bank obowiązków wynikających z zajęcia rachunku bankowego i zaliczenie wpłat na poczet spłaty kredytu powoduje powstanie szkody po stronie masy sanacyjnej. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 316 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Zarządca masy sanacyjnej nie jest jednak typowym zastępcą pośrednim dłużnika, który w przeciwieństwie do typowego zastępcy pośredniego staje się zastępcą z mocy samego prawa, niezależnie od woli dłużnika, który nie ma również wpływu na zakończenie bytu prawnego zastępcy oraz podejmuje czynności, które wykraczają poza zakres kompetencji typowego zastępcy. • Masa sanacyjna nie jest bowiem podmiotem prawa, a jedynie konglomeratem praw majątkowych dłużnika, przymusowo zarządzanym przez jej zarządcę w imieniu własnym, lecz na rachunek dłużnika. • Argumentacja skarżącego w tym zakresie uznać należy bardziej za uwagi de lege ferenda aniżeli za zarzuty naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa materialnego.

Skład orzekający

Joanna Misztal-Konecka

przewodniczący

Oktawian Nawrot

sprawozdawca

Marcin Krajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu legitymacji procesowej zarządcy masy sanacyjnej w postępowaniu restrukturyzacyjnym, zwłaszcza w kontekście dochodzenia roszczeń odszkodowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarządcy masy sanacyjnej i jego relacji z bankiem w kontekście zajęcia rachunku bankowego dłużnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa restrukturyzacyjnego i bankowego. Wyjaśnia granice działania zarządcy.

Czy zarządca restrukturyzacyjny może odzyskać pieniądze od banku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice jego działania.

Dane finansowe

WPS: 4 677 678,42 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst