II CSKP 1709/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka R. M. domagała się od Spółdzielni Mieszkaniowej „E.” w W. zasądzenia kwoty 150 000 zł, w tym 142 306,61 zł tytułem wyrównania wartości mieszkania z powodu zaniedbań w remoncie budynku oraz 7 696,39 zł za niewłaściwie działający system centralnego ogrzewania. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził 58 236 zł tytułem szkody w wartości lokalu, uznając zaniedbania spółdzielni w zakresie remontu dachu za przyczynę obniżenia wartości rynkowej mieszkania. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 415 k.c. i uznał, że zaniedbania spółdzielni w konserwacji i remoncie budynku, w tym dachu, doprowadziły do obniżenia wartości lokalu. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok, oddalając powództwo w całości. Sąd odwoławczy uznał, że powódka nie wykazała szkody, a jedynie szkodę ewentualną, która nie podlega naprawieniu, zwłaszcza że nie miała charakteru trwałego i nieodwracalnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, oddalił ją. Sąd Najwyższy zgodził się z Sądem Apelacyjnym co do braku trwałej i nieodwracalnej szkody, która byłaby podstawą do zasądzenia odszkodowania. Podkreślono, że odszkodowanie ma na celu przywrócenie równowagi majątkowej, a nie wzbogacenie poszkodowanego. Uwzględnienie roszczenia mogłoby prowadzić do podwójnego zaspokojenia interesu majątkowego powódki, gdyż spółdzielnia nadal ma obowiązek przeprowadzenia remontów. Sąd Najwyższy skrytykował jednak uzasadnienie Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kwalifikacji szkody jako ewentualnej, wskazując, że zmniejszenie wartości majątku na skutek zaniedbań stanowi szkodę rzeczywistą, ale musi mieć charakter trwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że obniżenie wartości nieruchomości z powodu zaniedbań remontowych, które nie jest trwałe i nieodwracalne, nie stanowi szkody podlegającej naprawieniu, a także kwestia rozróżnienia szkody rzeczywistej od ewentualnej w kontekście odpowiedzialności spółdzielni mieszkaniowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zaniedbań spółdzielni mieszkaniowej i braku trwałej szkody. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie szkoda jest ewidentnie trwała i nieodwracalna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obniżenie wartości rynkowej lokalu mieszkalnego, spowodowane zaniedbaniami spółdzielni w zakresie remontów i konserwacji budynku, stanowi szkodę rzeczywistą podlegającą naprawieniu na drodze odszkodowawczej, nawet jeśli szkoda nie ma charakteru trwałego i nieodwracalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obniżenie wartości rynkowej lokalu, które nie ma charakteru trwałego i nieodwracalnego, nie stanowi szkody podlegającej naprawieniu na drodze odszkodowawczej, zwłaszcza gdy spółdzielnia nadal ma obowiązek przeprowadzenia niezbędnych remontów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odszkodowanie ma na celu przywrócenie równowagi majątkowej, a nie wzbogacenie poszkodowanego. Uwzględnienie roszczenia opartego na nietrwałej szkodzie mogłoby prowadzić do podwójnego zaspokojenia interesu majątkowego powódki, gdyż spółdzielnia nadal jest zobowiązana do wykonania remontów, co z kolei wpłynie na wzrost wartości lokalu.
Czy szkoda ewentualna (lucrum cessans) może być jednocześnie kwalifikowana jako szkoda rzeczywista (damnum emergens)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, szkoda ewentualna, zasadzająca się na szansie uzyskania korzyści, wyklucza możliwość jej jednoczesnego zakwalifikowania jako szkody rzeczywistej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że istota szkody ewentualnej, polegającej na utracie szansy uzyskania korzyści, uniemożliwia jej doprecyzowanie i powiązanie z konkretną korzyścią, pozostając w sferze potencjalności. Szkoda rzeczywista polega na zmniejszeniu majątku poszkodowanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa „E.” w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej za czyn niedozwolony.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Określenie sposobu i zakresu naprawienia szkody.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej obejmujący szkodę rzeczywistą (damnum emergens) oraz utracone korzyści (lucrum cessans).
u.s.m. art. 3 § ust. 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Obowiązek spółdzielni zarządzania nieruchomościami.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
Pomocnicze
u.s.m. art. 4 § ust. 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Obowiązek członków spółdzielni uczestniczenia w pokrywaniu kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości.
u.s.m. art. 6 § ust. 3
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Możliwość tworzenia przez spółdzielnię funduszu na remonty zasobów mieszkaniowych.
u.w.l. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zarząd powierzony w kontekście zarządzania nieruchomościami wspólnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkoda w postaci obniżenia wartości lokalu nie ma charakteru trwałego i nieodwracalnego, co wyklucza możliwość zasądzenia odszkodowania. • Uwzględnienie roszczenia opartego na nietrwałej szkodzie mogłoby prowadzić do wzbogacenia powódki, gdyż spółdzielnia nadal ma obowiązek przeprowadzenia remontów.
Odrzucone argumenty
Zaniedbania spółdzielni w zakresie remontu dachu i konserwacji budynku spowodowały trwałe obniżenie wartości rynkowej lokalu powódki, co stanowi szkodę rzeczywistą. • Szkoda w postaci obniżenia wartości nieruchomości, nawet jeśli nie jest od razu sprzedana, powinna podlegać naprawieniu.
Godne uwagi sformułowania
Szkoda ewentualna nie może jednocześnie stanowić szkody rzeczywistej. • Odszkodowanie ma na celu jedynie przywrócenie równowagi w majątku poszkodowanego i nie może prowadzić do jego wzbogacenia. • Zmniejszenie wartości majątku powódki, na skutek zdarzeń szkodzących, stanowi szkodę rzeczywistą. Jednak szkoda ta nie ma charakteru trwałego i nieodwracalnego.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Piotr Telusiewicz
sprawozdawca
Mariusz Załucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że obniżenie wartości nieruchomości z powodu zaniedbań remontowych, które nie jest trwałe i nieodwracalne, nie stanowi szkody podlegającej naprawieniu, a także kwestia rozróżnienia szkody rzeczywistej od ewentualnej w kontekście odpowiedzialności spółdzielni mieszkaniowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zaniedbań spółdzielni mieszkaniowej i braku trwałej szkody. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie szkoda jest ewidentnie trwała i nieodwracalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaniedbań w budynkach wielorodzinnych i odpowiedzialności spółdzielni, co jest interesujące dla wielu właścicieli mieszkań. Rozstrzygnięcie SN dotyczące trwałości szkody i ryzyka wzbogacenia jest istotne z perspektywy prawnej.
“Czy zaniedbania spółdzielni zawsze oznaczają odszkodowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy szkoda jest 'za mała' na rekompensatę.”
Dane finansowe
WPS: 150 000 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.