Orzeczenie · 2025-02-18

II CSKP 1685/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-02-18
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt hipotecznyCHFabuzywnośćklauzule niedozwolonenieważność umowyzwrot świadczeniaSąd Najwyższyprawo bankowe

Powód W. K. pozwał (… …) Bank S.A. w W., domagając się ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego z 29 czerwca 2007 r. oraz zasądzenia kwoty 384 233,23 zł z odsetkami tytułem zwrotu nienależnych świadczeń. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił nieważność umowy, uznając klauzule waloryzacyjne za abuzywne, ale oddalił powództwo w zakresie zapłaty. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok, zasądzając od banku na rzecz powoda kwotę 384 234 zł z odsetkami, podtrzymując ustalenia o abuzywności klauzul i nieważności umowy. Bank złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczących oceny dowodów, interesu prawnego w ustaleniu, klauzul abuzywnych i zasad naliczania odsetek. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym umowa kredytowa z abuzywnymi klauzulami waloryzacyjnymi nie może być utrzymana. Sąd Najwyższy uznał zarzuty banku za bezzasadne, w tym dotyczące naruszenia art. 189 k.p.c. (interes prawny w ustaleniu) oraz art. 278 w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów, niedopuszczalna w postępowaniu kasacyjnym). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 98 § 1 i 11 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398^21 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych i ich konsekwencji dla ważności umowy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych klauzul umownych, ale jego zasady są szeroko stosowane do podobnych umów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF może być utrzymana w obrocie prawnym po stwierdzeniu abuzywności klauzul waloryzacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa taka nie może być utrzymana w obrocie prawnym po stwierdzeniu abuzywności klauzul kształtujących mechanizm waloryzacji lub indeksacji świadczenia kursem waluty obcej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił dominujące stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym stwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych uniemożliwia utrzymanie umowy kredytowej w pierwotnym kształcie.

Czy powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, jeśli przysługuje mu roszczenie o zwrot świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, nawet jeśli przysługuje mu roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie tej umowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, które dopuszcza wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy, nawet przy jednoczesnym istnieniu roszczenia o zwrot świadczeń.

Czy zarzuty dotyczące oceny dowodów są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące oceny dowodów są wykluczone w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazuje na art. 398^3 § 3 k.p.c., który wyklucza możliwość podnoszenia zarzutów dotyczących oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
W. K.

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznapowód
(… …) Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (20)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Utrzymanie interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, nawet przy istnieniu roszczenia o zwrot świadczeń.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Abuzywność klauzul waloryzacyjnych jako podstawa nieważności umowy kredytu.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 11

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie art. 278 w związku z art. 233 § 1 k.p.c. (dotyczące oceny dowodów) jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie art. 278 w związku z art. 233 § 1 k.p.c. (dotyczące oceny dowodów) jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Pr. bank. art. 69 § ust. 3

Prawo bankowe

Pr. bank. art. 75b

Prawo bankowe

Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § ust. 2

Dyrektywa UE

Kontekst abuzywności klauzul umownych.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 1

Dyrektywa UE

Kontekst abuzywności klauzul umownych.

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Pr. bank. art. 111 § ust. 1 pkt 4

Prawo bankowe

Pr. bank. art. 5 § ust. 2 pkt 7

Prawo bankowe

k.c. art. 411 § pkt 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Naruszenie art. 481 § 1 w związku z art. 455 k.c. (dotyczące odsetek) jako zarzut banku.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Naruszenie art. 481 § 1 w związku z art. 455 k.c. (dotyczące odsetek) jako zarzut banku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul waloryzacyjnych umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF. • Nieważność umowy kredytu po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul. • Prawo powoda do zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń. • Istnienie interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów (art. 278 w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.). • Brak interesu prawnego powoda w żądaniu ustalenia nieważności umowy (art. 189 k.p.c.). • Niewłaściwe naliczanie odsetek przez sąd drugiej instancji (art. 481 w zw. z art. 455 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe utrzymanie umowy kredytowej takiej jak zawarta w rozpatrywanej sprawie, w razie stwierdzenia abuzywności jej postanowień kształtujących mechanizm waloryzacji lub indeksacji świadczenia kursem waluty obcej • klauzule walutowe zawarte w spornej w niniejszej sprawie umowie mają charakter postanowień niedozwolonych jest oczywiście trafna i odpowiada utrwalonej już w tym zakresie judykaturze Sądu Najwyższego • w postępowaniu kasacyjnym wykluczone są wszelki zarzuty dotyczące oceny dowodów

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący, sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Roman Trzaskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych i ich konsekwencji dla ważności umowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych klauzul umownych, ale jego zasady są szeroko stosowane do podobnych umów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.

Kredyty CHF: Sąd Najwyższy potwierdza – abuzywne klauzule oznaczają nieważność umowy!

Dane finansowe

WPS: 384 233,23 PLN

zwrot nienależnych świadczeń: 384 234 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst