Orzeczenie · 2024-02-22

II CSKP 1665/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-02-22
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokanajwyższy
odszkodowaniedecyzje administracyjnewłasnośćnieruchomościSkarb PaństwaSąd Najwyższyprawo rzeczowedekret warszawski

Sprawa wywodzi się z powództwa o zapłatę odszkodowania przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Mazowieckiemu, związanego z utratą prawa do lokali mieszkalnych w wyniku wadliwych decyzji administracyjnych. Sąd Okręgowy w Warszawie umorzył postępowanie w części i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, uznając, że zdarzeniem wyrządzającym szkodę była decyzja odmawiająca ustanowienia prawa własności czasowej, a późniejsze decyzje o sprzedaży lokali nie pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym. Sąd Okręgowy podniósł również zarzut przedawnienia. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie na rzecz powodów, uznając, że wadliwe decyzje administracyjne z lat 60. XX wieku, które nie zostały skutecznie doręczone adresatom, nie wykluczają odpowiedzialności odszkodowawczej za późniejsze decyzje o sprzedaży lokali. Sąd Apelacyjny stwierdził, że te pierwotne decyzje były wadliwe formalnie i nie wywołały skutków prawnych, a zatem to późniejsze decyzje o sprzedaży lokali, uznane za wydane z naruszeniem prawa, stanowiły źródło szkody. Sąd Apelacyjny uznał również, że roszczenia nie były przedawnione. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną Skarbu Państwa, oddalił ją. Sąd Najwyższy potwierdził, że sąd cywilny ma kompetencje do badania, czy decyzja administracyjna jest wadliwa w stopniu powodującym jej nieistnienie prawnie (np. z powodu wadliwości proceduralnych uniemożliwiających skuteczne doręczenie). Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił, iż decyzje z 1969 r. nie zostały skutecznie doręczone i nie wywołały skutków prawnych, co uzasadniało przypisanie odpowiedzialności Skarbowi Państwa za późniejsze decyzje o sprzedaży lokali. Sąd Najwyższy oddalił również zarzuty dotyczące przedawnienia i błędnej oceny związku przyczynowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kontroli sądów cywilnych nad decyzjami administracyjnymi, odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone wadliwymi decyzjami administracyjnymi, kwestie przedawnienia roszczeń odszkodowawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i wadliwymi decyzjami administracyjnymi z tamtego okresu, ale zasady dotyczące wadliwości decyzji i odpowiedzialności odszkodowawczej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wadliwe decyzje administracyjne, które nie zostały skutecznie doręczone adresatom, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa na podstawie art. 160 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe decyzje administracyjne, które nie wywołały skutków prawnych z powodu wad formalnych uniemożliwiających skuteczne doręczenie, mogą być podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej, jeśli późniejsze decyzje oparte na tych wadliwych aktach wyrządziły szkodę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd cywilny ma kompetencje do badania wadliwości decyzji administracyjnych w stopniu powodującym ich nieistnienie prawnie. W tej sprawie decyzje z 1969 r. były wadliwe formalnie (niewłaściwy adresat, brak skutecznego doręczenia), co uniemożliwiło im wywołanie skutków prawnych. W związku z tym, późniejsze decyzje o sprzedaży lokali, uznane za wadliwe, mogły stanowić źródło szkody, a odpowiedzialność Skarbu Państwa była uzasadniona.

Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez wadliwe decyzje administracyjne jest przedawnione, jeśli bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od daty stwierdzenia nieważności pierwotnych decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli źródłem szkody są późniejsze decyzje, a nie pierwotne wadliwe decyzje, które nie wywołały skutków prawnych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od daty stwierdzenia wadliwości tych późniejszych decyzji.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy uznały, że pierwotne decyzje z 1969 r. nie wywołały skutków prawnych, a zatem nie mogły stanowić źródła szkody. Źródłem szkody były późniejsze decyzje o sprzedaży lokali, które zostały uznane za wadliwe w postępowaniu nadzorczym. Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od daty stwierdzenia wadliwości tych późniejszych decyzji, co oznaczało, że roszczenie nie było przedawnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalił skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
P. S. i R. J.

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznapowód
R. J.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Wojewoda Mazowieckiorgan_państwowypozwany

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 160 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 442 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § 4 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 6 i § 20

k.p.a. art. 160 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 120 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 363 § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 359 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 8

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe decyzje administracyjne, które nie zostały skutecznie doręczone adresatom, nie wywołują skutków prawnych i mogą stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej. • Szkoda wyrządzona przez wadliwe decyzje o sprzedaży lokali, a nie przez pierwotne decyzje odmawiające ustanowienia prawa własności czasowej. • Roszczenie odszkodowawcze nie było przedawnione, ponieważ bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od daty stwierdzenia wadliwości decyzji o sprzedaży lokali.

Odrzucone argumenty

Pierwotne decyzje administracyjne z 1969 r. były skuteczne i wywołały skutki prawne, co wykluczało odpowiedzialność odszkodowawczą za późniejsze decyzje. • Roszczenie odszkodowawcze było przedawnione, ponieważ bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od daty stwierdzenia nieważności pierwotnych decyzji z 1969 r. • Sąd cywilny nie ma kompetencji do kwestionowania prawidłowości decyzji administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

sąd cywilny nie jest władny do kwestionowania prawidłowości decyzji administracyjnej, chociażby in meritum uważał ją za błędną • nie dotyczy decyzji dotkniętych bezwzględną nieważnością (decyzji nieistniejących) • wadliwość formalna związana z niewłaściwym określeniem adresata • nie zostały skutecznie doręczone ich adresatom • nie można im było przypisać skutku prawnego i tym samym uznać, iż kształtowały one sytuację prawną w sferze prywatnoprawnej po stronie ich adresatów

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący

Marcin Krajewski

członek

Ewa Stefańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądów cywilnych nad decyzjami administracyjnymi, odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone wadliwymi decyzjami administracyjnymi, kwestie przedawnienia roszczeń odszkodowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i wadliwymi decyzjami administracyjnymi z tamtego okresu, ale zasady dotyczące wadliwości decyzji i odpowiedzialności odszkodowawczej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy historycznych decyzji administracyjnych, które miały długofalowe skutki dla własności nieruchomości i doprowadziły do wieloletniego sporu sądowego. Pokazuje, jak błędy proceduralne organów państwa mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych i prawnych.

Sąd Najwyższy: Błąd w doręczeniu decyzji administracyjnej sprzed dekad kosztuje Skarb Państwa miliony!

Dane finansowe

odszkodowanie: 475 300 PLN

odszkodowanie: 475 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst