II CSKP 1657/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia odszkodowawczego powodów przeciwko Miastu Poznań, wynikającego z ograniczenia możliwości zabudowy ich nieruchomości po uchwaleniu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Powodowie twierdzili, że nowy plan, który przeznaczył ich nieruchomość na teren zieleni otwartej lub infrastruktury technicznej, istotnie ograniczył możliwość korzystania z niej w porównaniu do poprzednich planów, które dopuszczały zabudowę mieszkaniową. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, uznając, że wysokość odszkodowania powinna być obliczana z uwzględnieniem faktycznego lub potencjalnego korzystania z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, które wynikało z planu ogólnego z 1994 r. Sąd Apelacyjny pominął okres luki planistycznej między 2004 a 2013 rokiem. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną Miasta Poznań, uznał, że wykładnia Sądu Apelacyjnego była błędna. Podkreślono, że ocena ograniczenia korzystania z nieruchomości powinna uwzględniać rzeczywisty sposób korzystania oraz potencjalne, realne możliwości wykorzystania gruntu w okresie luki planistycznej, a nie tylko porównanie dwóch planów zagospodarowania przestrzennego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia przesłanek roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości w związku z planowaniem przestrzennym, zwłaszcza w kontekście luk planistycznych i oceny rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwalenia planu miejscowego po okresie luki planistycznej i oceny roszczeń właścicieli nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy ocenić ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji wystąpienia luki planistycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena ograniczenia możliwości korzystania z nieruchomości powinna uwzględniać rzeczywisty sposób korzystania oraz potencjalne, realne możliwości wykorzystania gruntu w okresie luki planistycznej, a nie tylko porównanie dwóch planów zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że poprzedni plan utracił moc, a nowy plan został uchwalony po okresie luki planistycznej. W związku z tym, ocena skutków uchwalenia nowego planu powinna opierać się na porównaniu stanu sprzed uchwalenia planu (uwzględniając faktyczne i potencjalne sposoby korzystania z nieruchomości) ze stanem po jego wprowadzeniu, a nie na porównaniu dwóch następujących po sobie planów, pomijając okres luki.
Czy dla ustalenia prawa do odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości wystarczające jest porównanie przeznaczenia gruntu w dwóch następujących po sobie planach zagospodarowania przestrzennego, z pominięciem okresu luki planistycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to wystarczające. Należy uwzględnić rzeczywisty sposób korzystania z nieruchomości oraz potencjalne możliwości jej wykorzystania w okresie luki planistycznej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga oceny skutków uchwalenia planu w odniesieniu do stanu istniejącego przed jego wprowadzeniem, uwzględniając faktyczne i potencjalne sposoby korzystania z nieruchomości, a nie tylko porównanie dwóch planów, zwłaszcza gdy między nimi wystąpiła luka planistyczna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L.P. | osoba_fizyczna | powód |
| M.P. | osoba_fizyczna | powód |
| Z.P. | osoba_fizyczna | powód |
| Miasto Poznań | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przewiduje przyznanie właścicielowi nieruchomości odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, jeżeli korzystanie z tej nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Właściciel może, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Akty prawa miejscowego wyznaczają granice treści prawa własności.
u.p.z.p. art. 37 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W związku z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. - dotyczy oceny przeznaczenia nieruchomości w kontekście przesłanek z art. 36 ust. 1 pkt 1.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa uchwalania aktów prawa miejscowego (planów zagospodarowania przestrzennego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 36 ust. 1 u.p.z.p. przez Sąd Apelacyjny, który pominął okres luki planistycznej i porównał jedynie dwa plany zagospodarowania przestrzennego. • Niewłaściwa ocena przesłanek powstania roszczenia odszkodowawczego, polegająca na pominięciu rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości i potencjalnych możliwości w okresie luki planistycznej.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok jest prawomocny z chwilą wydania. • W związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone. • Różnica wartości nieruchomości powodów ocenianej z perspektywy funkcji wynikających z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. oraz sposobu korzystania wynikającego z aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynosi 630 828 zł. • Skutki ograniczenia treści prawa własności stanowią tzw. wywłaszczenie faktyczne, objęte normą konstytucyjną o obowiązku słusznego odszkodowania. • Określenie znaczenia pojęć korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób i zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, a następnie odniesienie do tego znaczenia ustaleń sprawy co do rzeczywistego przeznaczenia i sposobu korzystania z nieruchomości.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Dariusz Pawłyszcze
członek
Beata Janiszewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości w związku z planowaniem przestrzennym, zwłaszcza w kontekście luk planistycznych i oceny rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwalenia planu miejscowego po okresie luki planistycznej i oceny roszczeń właścicieli nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem własności i planowaniem przestrzennym, które ma praktyczne znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia, jak oceniać szkody wynikające z planów miejscowych, szczególnie w trudnych sytuacjach luk planistycznych.
“Luka planistyczna a odszkodowanie: Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak liczyć straty właścicieli nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 630 828 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.