II CSKP 1617/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Z. S. domagała się od pozwanych B. N. i G. N. zwrotu 90 000 zł tytułem części ceny zapłaconej za nieruchomość z powodu wad budynku, powołując się na przepisy o rękojmi. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że roszczenie wygasło z powodu upływu 3-letniego terminu zawitego z art. 568 § 1 k.c. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok, zasądzając 73 000 zł, ponieważ uznał, że zgłoszenie wady sprzedawcy i żądanie obniżenia ceny wystarcza do zachowania terminu. Sąd Apelacyjny zinterpretował termin z art. 568 § 1 k.c. jako termin przedawnienia, a nie zawity, powołując się na potrzebę ochrony kupującego i odwołując się do orzecznictwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanych, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy podkreślił, że termin z art. 568 § 1 k.c. ma charakter zawity i prekluzyjny, a jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnień z rękojmi. Sąd Najwyższy zakwalifikował żądanie obniżenia ceny jako roszczenie majątkowe, a nie prawo kształtujące. W związku z tym, aby skutecznie dochodzić roszczenia z rękojmi, konieczne jest wystąpienie na drogę sądową przed upływem terminu. Samo zawiadomienie sprzedawcy o wadzie nie jest wystarczające do zachowania tego terminu. Ponieważ nieruchomość została wydana najpóźniej 15 września 2009 r., a powództwo zostało wniesione 5 listopada 2013 r., Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie powódki wygasło z powodu upływu 3-letniego terminu zawitego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu zawitego z art. 568 § 1 k.c. w kontekście rękojmi za wady fizyczne nieruchomości oraz charakteru roszczenia o obniżenie ceny.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy sprzedaży (przed nowelizacją).
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest charakter prawny terminu określonego w art. 568 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin określony w art. 568 § 1 k.c. ma charakter zawity i prekluzyjny, co oznacza, że po jego upływie uprawnienia z tytułu rękojmi wygasają i nie mogą być skutecznie dochodzone przed sądem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym poglądzie doktryny i judykatury, wskazując, że terminy zawite stanowią ostrzejsze ograniczenie czasowe roszczeń, które po ich upływie wygasają. W przeciwieństwie do terminu przedawnienia, termin zawity sąd bierze pod uwagę z urzędu. Samo zawiadomienie sprzedawcy o wadzie nie jest wystarczające do zachowania tego terminu.
Czy żądanie obniżenia ceny rzeczy wadliwej jest roszczeniem majątkowym, czy prawem kształtującym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Żądanie obniżenia ceny rzeczy wadliwej jest roszczeniem majątkowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, podzielając pogląd wyrażony w uchwale III CZP 39/02, uznał, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie „żądanie” dla określenia uprawnienia kupującego potwierdza jego roszczeniowy charakter. Taka interpretacja zapewnia większą pewność obrotu.
Czy zgłoszenie sprzedawcy wady budynku i żądanie obniżenia ceny przed upływem terminu z art. 568 § 1 k.c. jest wystarczające do zachowania uprawnień z rękojmi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zgłoszenie sprzedawcy wady i żądanie obniżenia ceny nie jest wystarczające do zachowania uprawnień z rękojmi. Konieczne jest wystąpienie na drogę sądową przed upływem terminu zawitego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgłoszenie wady sprzedawcy przed upływem terminu otwiera jedynie możliwość obrony kupującego przed ewentualnymi roszczeniami sprzedawcy. Po upływie terminu kupujący nie może realizować uprawnień z tytułu rękojmi. Powództwo musi być wniesione przed upływem terminu zawitego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. M. | osoba_fizyczna | mąż powódki (współuczestnik umowy przedwstępnej) |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 568 § § 1
Kodeks cywilny
Termin do wykonania uprawnień z rękojmi ma charakter zawity i prekluzyjny. Po jego upływie uprawnienia wygasają i nie mogą być skutecznie dochodzone przed sądem. Dla zachowania terminu konieczne jest wystąpienie na drogę sądową.
Pomocnicze
k.c. art. 560 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Dotyczy uprawnienia kupującego do żądania obniżenia ceny.
k.c. art. 561
Kodeks cywilny
Dotyczy uprawnienia kupującego do żądania usunięcia wady.
k.c. art. 344 § § 2
Kodeks cywilny
Przywołany dla porównania reżimu wygaśnięcia roszczeń z tytułu ochrony naruszonego posiadania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowanie zasad współżycia społecznego.
k.c. art. 233 § § 1
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia zasad oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki o obniżenie ceny wygasło z powodu upływu 3-letniego terminu zawitego z art. 568 § 1 k.c. • Termin z art. 568 § 1 k.c. jest terminem zawitym, a nie terminem przedawnienia. • Samo zawiadomienie sprzedawcy o wadzie i żądanie obniżenia ceny nie jest wystarczające do zachowania terminu z art. 568 § 1 k.c.; konieczne jest wystąpienie na drogę sądową.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował art. 568 k.c. i uznał, że zgłoszenie wady sprzedawcy wystarcza do zachowania terminu. • Termin z art. 568 § 1 k.c. jest terminem przedawnienia, a nie zawitym.
Godne uwagi sformułowania
Termin z art. 568 § 1 k.c. ma charakter zawity i prekluzyjny. • Po upływie terminu z art. 568 § 1 k.c., uprawnienia z rękojmi wygasają i nie mogą być skutecznie dochodzone przed sądem. • Żądanie obniżenia ceny rzeczy wadliwej to roszczenie majątkowe. • Niedostateczne dla przerwania terminu określonego w art. 568 § 1 jest tym samym wyłącznie zgłoszenie swoich roszczeń w piśmie skierowanym do sprzedawcy, czy podjęcie innych działań, nie zmierzających bezpośrednio do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący
Jacek Grela
członek
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego z art. 568 § 1 k.c. w kontekście rękojmi za wady fizyczne nieruchomości oraz charakteru roszczenia o obniżenie ceny."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy sprzedaży (przed nowelizacją).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wad nieruchomości i interpretacji przepisów o rękojmi, co jest istotne dla wielu właścicieli i kupujących. Wyrok Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne.
“Kupiłeś wadliwy dom? Uważaj na terminy! Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy roszczenie z rękojmi wygasa.”
Dane finansowe
WPS: 90 000 PLN
część ceny: 73 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.