II CSKP 1598/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Gminy P. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy zasądzający od Gminy na rzecz K. spółki z o.o. kwotę 156 154,85 zł z odsetkami. Sprawa dotyczyła zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez konsorcjum spółek S. w A. i S.2. (lider) na rzecz Gminy P. Gmina podnosiła zarzuty przedawnienia roszczenia oraz skuteczności potrącenia kary umownej. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, iż K. spółka z o.o., jako następca prawny lidera konsorcjum, miała legitymację czynną do dochodzenia należności. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyrok Sądu Apelacyjnego z 30 maja 2019 r., który uchylił wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stał się prawomocny i wiążący. Oddalono również zarzuty dotyczące powagi rzeczy osądzonej oraz naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 353¹ k.c. i art. 5 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących konsorcjów w zamówieniach publicznych, legitymacji czynnej członków konsorcjum, skuteczności potrącenia kary umownej oraz mocy wiążącej orzeczeń sądowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i treści umowy konsorcjum.
Zagadnienia prawne (4)
Czy spółka będąca członkiem konsorcjum, która nie była liderem, ma legitymację czynną do dochodzenia wynagrodzenia za roboty budowlane, jeśli umowa konsorcjum nie reguluje tej kwestii w sposób szczególny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa konsorcjum lub umowa z zamawiającym nie stanowi inaczej, każdy członek konsorcjum może dochodzić samodzielnie części wynagrodzenia przypadającej na niego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w braku szczególnych postanowień umownych, członek konsorcjum (w tym przypadku następca prawny lidera) ma legitymację do samodzielnego dochodzenia wynagrodzenia za wykonane prace.
Czy zarzut potrącenia kary umownej przez zamawiającego wobec wykonawcy jest skuteczny, jeśli nie został prawidłowo zgłoszony lub wierzytelność nie była wymagalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli potrącenie nie spełnia wymogów prawnych, w szczególności dotyczących wymagalności wierzytelności lub formy oświadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizował skuteczność potrącenia kary umownej, wskazując na brak wymagalności wierzytelności po stronie zamawiającego oraz na brak odpowiednich postanowień umownych regulujących potrącenie.
Czy prawomocny wyrok w sprawie o zapłatę kary umownej, w której uwzględniono zarzut potrącenia, wywołuje powagę rzeczy osądzonej w odniesieniu do roszczenia o wynagrodzenie objętego potrąceniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia jako środek obrony nie wywołuje powagi rzeczy osądzonej w zakresie roszczenia objętego potrąceniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że procesowy zarzut potrącenia nie jest formą dochodzenia roszczeń i nie wywołuje stanu powagi rzeczy osądzonej, co pozwala na późniejsze dochodzenie wierzytelności.
Czy wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest wiążący dla sądu pierwszej instancji, nawet jeśli nie został zaskarżony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezaskarżony wyrok sądu drugiej instancji jest wiążący dla sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że niezaskarżony wyrok sądu odwoławczy uchylający wyrok sądu pierwszej instancji jest prawomocny i wiążący, a jego skuteczność nie może być podważana w późniejszym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina P. | instytucja | pozwana |
| S. w A. (Finlandia) | spółka | powód |
| K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powód |
Przepisy (31)
Główne
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Analiza granic swobody umów w kontekście potrącenia.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Analiza oświadczeń woli, w tym dorozumianych, w kontekście potrącenia.
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Dotyczy odstąpienia od umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 636 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wad wykonania robót budowlanych.
k.c. art. 656 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy stosowania przepisów o umowie o dzieło do umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 452
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu spełnienia świadczenia, gdy nie oznaczono terminu ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Analiza nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w przypadku ogłoszenia upadłości.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie pozwu w przypadku powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku niedopuszczalności dalszego prowadzenia sprawy.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 378 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 379 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku orzekania o roszczeniu już osądzonym.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 386 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 386 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiąże sąd, któremu sprawa została przekazana.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 394¹ § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
pr. up. art. 93 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Dopuszczalność potrącenia wierzytelności upadłego z wierzytelnością wierzyciela.
pr. up. art. 96
Ustawa Prawo upadłościowe
Zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
pr. up. art. 245
Ustawa Prawo upadłościowe
Zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
pr. up. art. 317 § ust. 2 zd. 2
Ustawa Prawo upadłościowe
Nabywca przedsiębiorstwa upadłego wstępuje w prawa i obowiązki.
pr. up. art. 317 § ust. 3
Ustawa Prawo upadłościowe
Nabywca przedsiębiorstwa upadłego wstępuje w prawa i obowiązki.
p.z.p. art. 23 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Definicja konsorcjum w zamówieniach publicznych.
p.z.p. art. 23 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Definicja konsorcjum w zamówieniach publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Legitymacja czynna K. spółki z o.o. do dochodzenia wynagrodzenia. • Nieskuteczność zarzutu potrącenia kary umownej przez Gminę P. • Brak powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do roszczenia o wynagrodzenie. • Wiążący charakter wyroku Sądu Apelacyjnego uchylającego wyrok Sądu Okręgowego.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie roszczenia. • Skuteczność potrącenia kary umownej. • Powaga rzeczy osądzonej. • Naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy podziela pogląd Sądu Apelacyjnego, iż skoro w umowie konsorcjum z 14 maja 2010 r. w § 7 konsorcjanci przewidzieli, że S.1. zobowiązała się jedynie do dostawy i instalacji nawierzchni syntetycznej boiska piłkarskiego, zaś S.2. do wykonania pozostałych prac budowlanych i wykończeniowych, to S.2., a obecnie jej następca prawny K.1. uprawniona jest do dochodzenia w imieniu własnym i na swoją rzecz wynagrodzenia za roboty budowlane objęte fakturą VAT nr 37/2011 wystawioną przez S.2. w dniu 6 czerwca 2011 r. • Wyrok uchylający otwiera na nowo drogę do rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji. • Niezaskarżenie wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 30 maja 2019 r. skutkowało jego skutecznością, a w konsekwencji związaniem zarówno Sądu Okręgowego w Legnicy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jak również Sądów w postępowaniu odwoławczym, w tym Sądu Najwyższego rozpoznającego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Krzysztof Wesołowski
członek
Kamil Zaradkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących konsorcjów w zamówieniach publicznych, legitymacji czynnej członków konsorcjum, skuteczności potrącenia kary umownej oraz mocy wiążącej orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i treści umowy konsorcjum.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń po dużym projekcie budowlanym (Orlik 2012) i porusza złożone kwestie prawne związane z konsorcjami, potrąceniami i prawomocnością orzeczeń, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i procesowym.
“Gmina P. przegrywa w Sądzie Najwyższym spór o zapłatę za budowę boiska Orlik 2012.”
Dane finansowe
WPS: 156 154,85 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 156 154,85 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.