Orzeczenie · 2025-01-21

II CSKP 1579/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-01-21
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
wada prawnarękojmiaodstąpienie od umowyzwrot cenyprowizjaskradziony pojazdskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Powód J.W. domagał się od pozwanej E. spółki z o.o. zapłaty 333 332,55 zł i 4 009,07 Euro z odsetkami, tytułem zwrotu ceny zakupu ciągnika siodłowego oraz poniesionych kosztów. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził na rzecz powoda 299 175,39 zł z odsetkami, oddalając pozostałą część powództwa. Ustalono, że powód nabył od pozwanej ciągnik, który wcześniej był przedmiotem kradzieży we Francji i został zwrócony prawowitemu właścicielowi. Sąd Okręgowy uznał, że pojazd miał wadę prawną, a powód skutecznie odstąpił od umowy sprzedaży, zasądzając zwrot ceny zakupu oraz prowizji od pożyczki na zakup pojazdu. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację pozwanej, podzielając ustalenia i rozważania prawne sądu pierwszej instancji. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 327¹ § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. (pozorna analiza apelacji), art. 24 ust. 1 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe (nieustalenie prawa właściwego) oraz art. 574 k.c. (błędne rozliczenie kosztów). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Stwierdził, że zarzut naruszenia art. 327¹ § 1 k.p.c. jest źle skonstruowany i wymagał powołania innych przepisów (art. 378 § 1 lub art. 382 k.p.c.). Zarzut naruszenia Prawa prywatnego międzynarodowego był bezpodstawny, gdyż powołana ustawa z 1965 r. została uchylona przed datą sprzedaży pojazdu. Zarzut naruszenia art. 574 k.c. również uznał za nieuzasadniony, wskazując, że podstawą rozliczenia był art. 494 k.c., a nie art. 574 k.c., a prowizja od pożyczki stanowiła szkodę. Wobec bezzasadności zarzutów, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie odpowiedzialności sprzedawcy za wady prawne rzeczy, w tym pojazdów pochodzących z kradzieży, nawet jeśli działał w dobrej wierze. Ustalenie zakresu roszczeń po odstąpieniu od umowy z powodu wady prawnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy transakcji między przedsiębiorcami lub gdy sprzedawcą jest przedsiębiorca. Interpretacja przepisów k.c. dotyczących rękojmi i odstąpienia od umowy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przedsiębiorca sprzedający pojazd pochodzący z kradzieży odpowiada z tytułu rękojmi wobec kolejnego nabywcy, nawet jeśli sam nabył go w dobrej wierze i nie wiedział o wadzie prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca odpowiada wobec swojego kontrahenta nawet wtedy, gdy pojazd nie może zostać mu wydany, gdyż np. wskutek ustalenia, że został pierwotnie skradziony, zwrócono go właścicielowi.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że przedsiębiorca sprzedający auto pochodzące z kradzieży nie może uwolnić się od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, nawet jeżeli sam nabył je w dobrej wierze i nie wiedział o jego wadzie prawnej. Odpowiedzialność ta obejmuje również sytuację, gdy pojazd nie może zostać wydany nabywcy, ponieważ został zwrócony prawowitemu właścicielowi.

Czy prowizja od pożyczki zaciągniętej na zakup pojazdu z wadą prawną oraz podatek VAT od tej sprzedaży stanowią ujemny interes umowy i podlegają zwrotowi w przypadku odstąpienia od umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prowizja od pożyczki stanowi szkodę poniesioną przez nabywcę w związku z wadą prawną rzeczy i podlega zwrotowi na podstawie art. 494 k.c. w związku z art. 560 § 1 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że główną podstawą rozliczenia stron po odstąpieniu od umowy był art. 494 k.c., a nie art. 574 k.c. Prowizja od pożyczki zaciągniętej na zakup pojazdu z wadą prawną stanowi szkodę, którą powód poniósł, i podlega zwrotowi.

Czy zarzut naruszenia art. 327¹ § 1 k.p.c. przez sąd drugiej instancji jest skuteczny, jeśli nie powołano się na naruszenie art. 378 § 1 lub art. 382 k.p.c. regulujących rozpoznanie sprawy w granicach apelacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest źle skonstruowany i nie może odnieść skutku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skuteczne zarzucenie sądowi odwoławczemu nierozpoznania sprawy w granicach apelacji wymaga powołania w podstawie zarzutu naruszenia art. 378 § 1 lub art. 382 k.p.c., a nie art. 327¹ § 1 k.p.c.

Czy można powoływać się na przepisy uchylonej ustawy Prawo prywatne międzynarodowe z 1965 r. w sprawie, której sprzedaż nastąpiła po dacie jej uchylenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylona ustawa nie może mieć zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa Prawo prywatne międzynarodowe z 1965 r. została uchylona przed datą sprzedaży pojazdu, w związku z czym zarzut naruszenia jej przepisów był bezpodstawny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

Strony

NazwaTypRola
E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkaskarżąca
J.W.osoba_fizycznapowód

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 560 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna odstąpienia od umowy sprzedaży z powodu wady prawnej i żądania zwrotu ceny.

k.c. art. 494

Kodeks cywilny

Skutki odstąpienia od umowy wzajemnej, w tym obowiązek zwrotu świadczeń.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 574

Kodeks cywilny

Roszczenie o naprawienie szkody w razie odstąpienia od umowy wskutek wady prawnej rzeczy sprzedanej.

k.c. art. 169 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Nabycie własności rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe za opóźnienie.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia.

k.p.c. art. 327 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

u.p.p.m. art. 24 § ust. 2

Ustawa - Prawo prywatne międzynarodowe

Ustalenie prawa właściwego dla oceny skutków nabycia rzeczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojazd sprzedany przez pozwaną miał wadę prawną (był skradziony). • Powód skutecznie odstąpił od umowy sprzedaży. • Powód wykazał zasadność roszczenia w zakresie zwrotu ceny sprzedaży i prowizji od pożyczki. • Zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 327¹ § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. • Zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe. • Zarzut naruszenia art. 574 k.c. w zakresie rozliczenia kosztów i prowizji.

Godne uwagi sformułowania

przedsiębiorca, który sprzedaje auto pochodzące z kradzieży nie może uwolnić się od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, nawet, jeżeli sam nabył je w dobrej wierze, i nie wiedział o jego wadzie prawnej • taki przedsiębiorca odpowiada wobec swojego kontrahenta (kolejnego nabywcy) nawet wtedy, gdy pojazd nie może zostać mu wydany, gdyż np. wskutek ustalenia, że pojazd został pierwotnie skradziony, zwrócono go właścicielowi • główną podstawą rozliczenia stron po odstąpieniu od umowy był art. 494 k.c., a nie art. 574 k.c.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

członek

Karol Weitz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności sprzedawcy za wady prawne rzeczy, w tym pojazdów pochodzących z kradzieży, nawet jeśli działał w dobrej wierze. Ustalenie zakresu roszczeń po odstąpieniu od umowy z powodu wady prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy transakcji między przedsiębiorcami lub gdy sprzedawcą jest przedsiębiorca. Interpretacja przepisów k.c. dotyczących rękojmi i odstąpienia od umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zakupu skradzionego pojazdu, co jest sytuacją budzącą zainteresowanie i potencjalnie dotykającą wielu osób. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego precyzuje odpowiedzialność sprzedawcy w takich przypadkach.

Kupiłeś auto, które okazało się kradzione? Sprzedawca odpowiada, nawet jeśli nie wiedział o tym!

Dane finansowe

WPS: 333 332,55 PLN

zwrot ceny sprzedaży: 296 501,2 PLN

prowizja od pożyczki: 2673,19 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst