II CSKP 154/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku, które oddaliło wniosek o zasiedzenie części działki leśnej. Sąd Rejonowy pierwotnie stwierdził zasiedzenie na rzecz wnioskodawców L.B. i Z.B., uznając ich za samoistnych posiadaczy w złej wierze przez wymagany okres. Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie, oddalając wniosek, argumentując, że posiadanie nie było samoistne, a wnioskodawcy posiadali nieruchomość w zakresie prawa użytkowania wieczystego sąsiedniej działki, a także że grunty leśne stanowiące własność Skarbu Państwa nie podlegają zasiedzeniu ze względu na ustawę o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów i orzecznictwa, uznał, że zasiedzenie gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa jest dopuszczalne, co czyni zarzut naruszenia prawa materialnego w tym zakresie zasadnym. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownej oceny charakteru posiadania przez wnioskodawców, uwzględniając ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące wcześniejszego objęcia nieruchomości w posiadanie oraz zawarcia umowy użytkowania wieczystego sąsiedniej działki. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności zasiedzenia gruntów leśnych Skarbu Państwa oraz kryteriów oceny posiadania samoistnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o zasobach naturalnych i zasiedzeniu. Kwestia wadliwej obsady składu SN może wpływać na jego stosowanie w przyszłości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieruchomość stanowiąca las państwowy może być przedmiotem zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 2 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju nie wyłącza możliwości zasiedzenia nieruchomości stanowiącej las państwowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie 'przekształcenie własnościowe' w art. 2 u.z.n. nie obejmuje zasiedzenia, które jest pierwotnym sposobem nabycia własności ex lege, a nie formą obrotu prawnego. Celem ustawy jest ochrona strategicznych zasobów, a nie eliminacja zasiedzenia jako mechanizmu porządkującego stosunki własnościowe i eliminującego długotrwałe zaniechania właściciela.
Czy posiadanie nieruchomości w mylnym przekonaniu o przysługiwaniu prawa użytkowania wieczystego sąsiedniej działki może być uznane za posiadanie samoistne prowadzące do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli posiadacz posiada nieruchomość w mylnym przekonaniu, że przysługują mu uprawnienia użytkownika wieczystego, a nie właściciela, nie można uznać tego posiadania za samoistne prowadzące do zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ocena charakteru posiadania musi uwzględniać moment objęcia nieruchomości w posiadanie i świadomość posiadacza co do tytułu prawnego. Posiadanie w zakresie prawa użytkowania wieczystego nie jest posiadaniem samoistnym prowadzącym do zasiedzenia własności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z.B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo G. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia nieruchomości. W złej wierze wymagany jest 30-letni okres.
u.z.n. art. 2
Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
Zakaz przekształceń własnościowych strategicznych zasobów naturalnych kraju. Sąd Najwyższy zinterpretował, że nie wyłącza on zasiedzenia.
u.z.n. art. 1
Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
Definicja strategicznych zasobów naturalnych, w tym lasów państwowych.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemanie posiadania samoistnego.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny art. 10
Przepis przejściowy dotyczący zasiedzenia nieruchomości, których stan prawny uległ zmianie.
Ustawa o lasach art. 38
Określa wypadki i zasady sprzedaży nieruchomości leśnych Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność zasiedzenia gruntów leśnych Skarbu Państwa. • Potrzeba ponownej oceny charakteru posiadania przez wnioskodawców od momentu objęcia nieruchomości w posiadanie.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Okręgowego o braku możliwości zasiedzenia gruntów leśnych. • Argument Sądu Okręgowego o braku posiadania samoistnego.
Godne uwagi sformułowania
zasiedzenie jest specyficznym pierwotnym sposobem nabycia własności, do którego dochodzi ex lege, na skutek upływu czasu, nie jest natomiast formą gospodarowania własnością publiczną lub instrumentem szeroko nawet rozumianego obrotu prawnego, do którego dochodzi z woli właściciela. • pojęcie 'przekształcenie własnościowe' w art. 2 u.z.n. ma wieloznaczny, a zarazem nieostry charakter.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący-sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zasiedzenia gruntów leśnych Skarbu Państwa oraz kryteriów oceny posiadania samoistnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o zasobach naturalnych i zasiedzeniu. Kwestia wadliwej obsady składu SN może wpływać na jego stosowanie w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego zasiedzenia gruntów leśnych Skarbu Państwa, co ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli nieruchomości. Dodatkowo, porusza kwestię wadliwej obsady składu Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy można zasiedzieć las państwowy? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.