Orzeczenie · 2024-02-08

II CSKP 1458/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-02-08
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
nieruchomościwspółwłasnośćpodziałzniesienie współwłasnościlokalespłataSąd Najwyższykasacja

Wnioskodawczyni, spółka B. sp. z o.o., wniosła o zniesienie współwłasności nieruchomości, domagając się jej przyznania na swoją rzecz z obowiązkiem spłaty współwłaścicielki M.G. Uczestniczka M.G. również wniosła o przyznanie nieruchomości na jej rzecz z obowiązkiem spłaty wnioskodawczyni. Sąd Rejonowy przyznał nieruchomość uczestniczce, zasądzając od niej spłatę na rzecz wnioskodawczyni. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, podwyższył wartość nieruchomości i kwotę spłaty. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną wnioskodawczyni, uchylił zaskarżone postanowienia obu sądów. Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały pojęcie 'zgodnego wniosku co do sposobu zniesienia współwłasności', co doprowadziło do naruszenia art. 622 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy każdy ze współwłaścicieli żądał przyznania nieruchomości na swoją rzecz, nie można było uznać wniosku za zgodny. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku braku zgodnego wniosku, obowiązkiem sądów było rozważenie możliwości podziału fizycznego nieruchomości, w tym poprzez wyodrębnienie własności lokali, zgodnie z ustawą o własności lokali. Dopiero gdyby taki podział okazał się niemożliwy, należało rozważyć przyznanie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli ze spłatą drugiego. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w zakresie możliwości wyodrębnienia lokali, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'zgodnego wniosku' w sprawach o zniesienie współwłasności oraz wskazanie na preferowaną formę podziału fizycznego nieruchomości poprzez wyodrębnienie lokali.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgodnego wniosku stron i możliwości podziału nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Jak należy interpretować pojęcie 'zgodnego wniosku co do sposobu zniesienia współwłasności' w rozumieniu art. 622 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy każdy ze współwłaścicieli żąda przyznania nieruchomości na swoją własność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodny wniosek o zniesienie współwłasności nie jest wnioskiem, w którym każdy ze współwłaścicieli postuluje zastosowanie w sprawie tego samego sposobu zniesienia współwłasności (podział rzeczy, przyznanie jej na własność, sprzedaż), lecz taki, w którym współwłaściciele akceptują nie tylko sposób zniesienia współwłasności, lecz i szczegóły zadysponowania nią.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stanowisko Sądu Okręgowego było błędne, gdyż przyjęcie, że sytuacja, w której każdy ze współwłaścicieli żąda przyznania nieruchomości na własność, jest zgodnym wnioskiem, stanowi naruszenie art. 622 § 2 k.p.c.

Czy w przypadku braku możliwości podziału fizycznego nieruchomości gruntowej, należy rozważyć podział poprzez wyodrębnienie własności lokali jako preferowany sposób zniesienia współwłasności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku braku możliwości podziału fizycznego nieruchomości gruntowej, należy rozważyć podział poprzez wyodrębnienie własności lokali, zgodnie z ustawą o własności lokali, jako formę fizycznego podziału nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sądy obu instancji nie rozważyły możliwości wyodrębnienia własności lokali, co jest formą fizycznego podziału nieruchomości i powinno być rozważone przed przyznaniem nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli ze spłatą.

Czy obciążenie udziału wnioskodawczyni hipoteką umowną może być okolicznością przemawiającą na jej korzyść w postępowaniu o zniesienie współwłasności?

Odpowiedź sądu

Nie, obciążenie udziału wnioskodawczyni hipoteką umowną zabezpieczającą wierzytelność banku obciąża wnioskodawczynię jako przedsiębiorcę i nie może być okolicznością ważącą na jej korzyść w postępowaniu podziałowym, zwłaszcza że środki z kredytu posłużyły na inne cele niż dotyczące nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obciążenie hipoteczne nie stanowi argumentu przemawiającego za przyznaniem nieruchomości wnioskodawczyni, ponieważ dotyczy jej jako przedsiębiorcy i nie jest bezpośrednio związane z nieruchomością będącą przedmiotem podziału.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowień i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.spółkawnioskodawczyni
M. G.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 210

Kodeks cywilny

k.c. art. 211

Kodeks cywilny

k.c. art. 212 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 622 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.w.l. art. 7 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 11 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 617

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 623

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa interpretacja pojęcia 'zgodnego wniosku' w kontekście art. 622 § 2 k.p.c. • Nierozważenie przez sądy niższych instancji możliwości podziału fizycznego nieruchomości poprzez wyodrębnienie lokali. • Obciążenie hipotecznie udziału wnioskodawczyni nie stanowi okoliczności przemawiającej na jej korzyść.

Odrzucone argumenty

Przyznanie nieruchomości uczestniczce przez Sąd Rejonowy. • Podwyższenie wartości nieruchomości i kwoty spłaty przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Stosunek współwłasności między mającymi tytuł prawny do rzeczy powinien mieć charakter przejściowy, tymczasowy • Zgodnym wnioskiem o zniesienie współwłasności nie jest wniosek, w którym każdy ze współwłaścicieli postuluje zastosowanie w sprawie tego samego sposobu zniesienia współwłasności (...), lecz taki, w którym współwłaściciele akceptują nie tylko sposób zniesienia współwłasności, lecz i szczegóły zadysponowania nią. • Sądy obu instancji nie rozważyły jednak innej możliwej formy fizycznego podziału nieruchomości, a mianowicie wyodrębnienia w niej własności lokali i ich przyznania współwłaścicielom z udziałami w nieruchomości wspólnej (art. 7 ust. 1 u.w.l.).

Skład orzekający

Monika Koba

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zgodnego wniosku' w sprawach o zniesienie współwłasności oraz wskazanie na preferowaną formę podziału fizycznego nieruchomości poprzez wyodrębnienie lokali."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgodnego wniosku stron i możliwości podziału nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu zniesienia współwłasności nieruchomości, z którym styka się wielu właścicieli. Kluczowe jest rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego dotyczące interpretacji 'zgodnego wniosku' i wskazanie na podział przez wyodrębnienie lokali jako preferowaną opcję.

Każdy chce nieruchomości dla siebie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co to znaczy 'zgodny wniosek' w podziale majątku.

Dane finansowe

WPS: 1 486 000 PLN

spłata: 743 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst