II CSKP 1448/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną M. spółka z o.o. sp. k. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i zasądził od pozwanej na rzecz powoda J. K. kwotę 77 275 zł. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej punktu wyroku Sądu Apelacyjnego, w którym powództwo zostało oddalone, uznając brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu tej części. Jednocześnie Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem uwzględnionym przez Sąd Najwyższy było naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 321 § 1 k.p.c. (związanie sądu żądaniem pozwu i jego podstawą faktyczną). Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny, uwzględniając powództwo o zapłatę kwoty 77 275 zł, oparł je na innej podstawie faktycznej (zapłata ceny sprzedaży) niż pierwotnie wskazana przez powoda w pozwie (odszkodowanie za szkodę wynikłą z nieodebrania towaru i jego przeterminowania). Zmiana podstawy faktycznej nastąpiła dopiero w apelacji, co było sprzeczne z art. 383 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił natomiast zarzut naruszenia granic apelacji, uznając, że sąd drugiej instancji był uprawniony do odmiennej oceny dowodów w zakresie wezwania do odbioru towaru.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że sąd nie może zmieniać podstawy faktycznej powództwa w apelacji, a wyjście ponad żądanie pozwu jest niedopuszczalne.
Dotyczy spraw, w których dochodzi do zmiany podstawy faktycznej powództwa w toku postępowania apelacyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji, uwzględniając powództwo o zapłatę, może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda w pozwie, jeśli zmiana nastąpiła dopiero w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie może oprzeć rozstrzygnięcia na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda w pozwie, jeśli zmiana nastąpiła dopiero w apelacji, gdyż narusza to art. 321 § 1 k.p.c. i art. 383 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że granice sporu wyznacza nie tylko petitum, ale i causa petendi (podstawa faktyczna). Zmiana podstawy faktycznej powództwa w apelacji, bez modyfikacji w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, jest niedopuszczalna i stanowi naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. oraz art. 383 k.p.c.
Czy sąd drugiej instancji jest związany ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji w zakresie oceny dowodów, jeśli skarżący podnosi zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących tej oceny w apelacji?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji jest uprawniony do dokonania odmiennej oceny dowodów i ustalenia stanu faktycznego, jeśli w apelacji został podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w apelacji uprawniał Sąd Apelacyjny do dokonania odmiennej oceny dowodów i ustalenia, że pozwana została skutecznie wezwana do odbioru towarów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej we W. | spółka | skarżąca |
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg dokładnego określenia żądania i wskazania faktów, na których powód opiera swoje żądanie.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Związanie sądu granicami żądania obejmuje treść wniosku i podstawę faktyczną.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może ograniczyć lub rozszerzyć powództwo albo je cofnąć. Zmiana podstawy faktycznej powództwa w apelacji jest niedopuszczalna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny naruszył art. 321 § 1 k.p.c. i art. 383 k.p.c. poprzez uwzględnienie powództwa na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda w pozwie, co nastąpiło dopiero w apelacji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i oceny dowodów, które nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. • Zarzut naruszenia granic apelacji w zakresie odmiennej oceny dowodów przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może zasądzać czegoś innego (aliud) ani więcej (super), gdyż zawsze związany jest wolą powoda. • Granice sporu wyznacza zatem nie tylko treść żądania pozwu (petitum), ale i podstawa faktyczna powództwa (causa petendi). • Podstawa faktyczna powództwa rozumiana jako zespół faktów przytoczonych przez powoda dla uzasadnienia dochodzonego pozwem żądania.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący, sprawozdawca
Marcin Łochowski
członek
Ewa Stefańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sąd nie może zmieniać podstawy faktycznej powództwa w apelacji, a wyjście ponad żądanie pozwu jest niedopuszczalne."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których dochodzi do zmiany podstawy faktycznej powództwa w toku postępowania apelacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady procesowej związania sądu granicami żądania i podstawą faktyczną pozwu, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie żądań i argumentów od początku postępowania.
“Sąd Najwyższy: Apelacja to nie miejsce na zmianę podstawy faktycznej pozwu!”
Dane finansowe
WPS: 77 275 PLN
zapłata ceny sprzedaży: 77 275 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.