II CSKP 1400/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił i uchylił własne postanowienie z 2023 r. z uwagi na wadliwe powołanie sędziów, stwierdzając ich wyłączenie z mocy ustawy.
Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, zawiesił i uchylił własne wcześniejsze postanowienie z 2023 r. z urzędu, powołując się na wadliwe procedury powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa, które naruszają normy konstytucyjne. Sąd stwierdził również wyłączenie sędziów X.Y. i Y.Y. z mocy ustawy, uznając, że sąd z ich udziałem nie stanowi niezależnego sądu. Dodatkowo, uznano czynność z 8 czerwca 2022 r. za pozorną.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną R.K. i W.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie o zapłatę przeciwko G. spółce akcyjnej, podjął szereg istotnych rozstrzygnięć proceduralnych. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie z urzędu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c., a następnie uchylić własne postanowienie z dnia 29 sierpnia 2023 r. (sygn. II CSKP 1400/22). Uzasadnieniem tej decyzji były okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, które zdaniem Sądu, naruszały podstawowe normy konstytucyjne, w tym procedury przed Krajową Radą Sądownictwa. Sąd powołał się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego (m.in. SK 43/06, SK 57/06, K 5/17, U 2/20) i uznał, że konieczne jest pominięcie czynności dokonanej przez tak powołaną osobę. Ponadto, Sąd stwierdził z urzędu wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.), argumentując, że sąd z jego udziałem nie stanowi sądu niezależnego zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE. Podobnie stwierdzono wyłączenie sędziego Y.Y. z mocy ustawy. Sąd wezwał również do udziału w sprawie syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej. W dalszej kolejności, Sąd Najwyższy podjął postępowanie kasacyjne i stwierdził z urzędu, że czynność oznaczona jako postanowienie Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2022 r. (sygn. II CSKP 1400/22) jest czynnością pozorną, dokonaną przez osobę, której powołanie budzi wątpliwości konstytucyjne. Na koniec, pismo „Wniosek i Oświadczenie” z 19 maja 2022 r. pozostawiono w aktach sprawy bez dalszych czynności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe procedury powołania sędziów, naruszające normy konstytucyjne, skutkują koniecznością pominięcia czynności dokonanej przez tak powołanego sędziego, a także wyłączeniem go z mocy ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na liczne wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące wadliwości procedury powoływania sędziów, w tym postępowania przed KRS i po powołaniu. Stwierdzono, że takie okoliczności powodują, iż sąd z udziałem takiego sędziego nie stanowi sądu niezależnego, co jest sprzeczne z Konstytucją RP i Kartą Praw Podstawowych UE. W konsekwencji, uchylono wcześniejsze postanowienie i stwierdzono wyłączenie sędziów z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia, stwierdzenie wyłączenia sędziego, wezwanie syndyka, podjęcie postępowania kasacyjnego, uznanie czynności za pozorną
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.K. | osoba_fizyczna | powód |
| W.K. | osoba_fizyczna | powód |
| G. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| syndyk masy upadłości G. spółki akcyjnej w W. | inne | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Stwierdzenie wyłączenia sędziego z mocy ustawy z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu, skutkujące brakiem niezależności sądu.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, w tym prawo do niezależnego i niezawisłego sądu.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc prawna orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Pomocnicze
u.SN art. 29 § § 4 a contrario
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Kontekst prawny dla stwierdzenia wyłączenia sędziego i pominięcia czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość procedury powołania sędziów przez KRS narusza normy konstytucyjne. Sąd z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze nie jest sądem niezależnym. Czynność procesowa dokonana przez takiego sędziego może być uznana za pozorną.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych sąd Najwyższy z jej udziałem nie stanowi sądu niezależnego czynność oznaczona jako postanowienie Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2022 r., II CSKP 1400/22, jest czynnością pozorną
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z mocy ustawy w przypadku wadliwej procedury powołania, uznanie czynności procesowych za pozorne w kontekście naruszenia konstytucyjnych standardów niezależności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości procedury powoływania sędziów w Polsce, odwołuje się do konkretnych orzeczeń TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i konstytucyjnych standardów powoływania sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy uchyla własne postanowienie z powodu wadliwego powołania sędziego – przełom w orzecznictwie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II CSKP 1400/22 POSTANOWIENIE 12 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 12 stycznia 2024 r. w Warszawie na skutek skargi kasacyjnej R.K. i W.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2020 r., VI ACa 67/20, w sprawie z powództwa R.K. i W.K. przeciwko G. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, 1. zawieszając postępowanie z urzędu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2023 r., II CSKP 1400/22, wydane przez osobę, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 29 listopada 2007 r., SK 43/06; z 27 maja 2008 r., SK 57/06; z 20 czerwca 2017 r., K 5/17), a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20) skutkują koniecznością pominięcia dokonanej przez tę osobę czynności (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 29 § 4 a contrario ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), 2. stwierdza z urzędu, że sędzia Sądu Najwyższego X.Y. jest wyłączony od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) jako osoba, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 27 maja 2008 r., SK 57/06; z 20 czerwca 2017 r., K 5/17), a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20) powodują, że Sąd Najwyższy z jej udziałem nie stanowi sądu niezależnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w zw. z art. 29 § 4 a contrario ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), 3. wzywa do udziału w sprawie syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w W. 4. podejmuje postępowanie kasacyjne, 5. stwierdza z urzędu, że sędzia Sądu Najwyższego Y.Y. jest wyłączona w niniejszej sprawie z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c.) jako osoba, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych, a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20), powodują, iż sąd z jej udziałem nie stanowi sądu niezależnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej), 6. stwierdza z urzędu, że czynność oznaczona jako postanowienie Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2022 r., II CSKP 1400/22, jest czynnością pozorną (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 12 lipca 2022 r., SK 13/20; z 2 czerwca 2020 r., P 13/19), dokonaną przez osobę, w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące powołaniu, tj. postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych norm konstytucyjnych, a także postępowanie po powołaniu (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20) skutkują koniecznością pominięcia dokonanej przez tę osobę czynności (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 29 § 4 a contrario ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), 7. pozostawia pismo „Wniosek i Oświadczenie” z 19 maja 2022 r. w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI