Orzeczenie · 2024-11-08

II CSKP 1385/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-11-08
SNnieruchomościużytkowanie wieczysteWysokanajwyższy
nieruchomościużytkowanie wieczysteopłatybonifikatazabytkigospodarka nieruchomościamiSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Powód, Skarb Państwa - Starosta Ostrowski, domagał się zasądzenia od pozwanego K. D. kwoty 378 466,70 zł z odsetkami z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie nieruchomości. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu zasądził całą kwotę. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zmienił wyrok, zasądzając niższą kwotę (295 815,20 zł) po uwzględnieniu proporcjonalnego naliczenia opłaty za 2016 r. z uwagi na zbycie części nieruchomości oraz zastosowaniu 50% bonifikaty za okres, gdy nieruchomość była wpisana do rejestru zabytków. Sąd Apelacyjny uznał, że bonifikata przysługuje, gdy wpis dotyczy fragmentu nieruchomości, a także że opłatę za 2016 r. należy naliczyć proporcjonalnie do daty zbycia części nieruchomości. Skarga kasacyjna powoda dotyczyła naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 71 ust. 7, art. 73 ust. 4) oraz Kodeksu cywilnego (art. 238). Sąd Najwyższy uznał skargę za uzasadnioną, wskazując, że art. 71 ust. 7 ustawy ma zastosowanie również do opłat wymagalnych przed jego wejściem w życie. Ponadto, Sąd Najwyższy zakwestionował wykładnię Sądu Apelacyjnego dotyczącą bonifikaty, stwierdzając, że wpisanie do rejestru zabytków samego budynku wraz z gruntem pod nim nie jest równoznaczne z wpisem całej nieruchomości gruntowej, co może uprawniać do bonifikaty. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozliczenia opłat i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opłat za użytkowanie wieczyste, stosowania przepisów przejściowych, bonifikat za nieruchomości zabytkowe oraz zakresu wpisu do rejestru zabytków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o ochronie zabytków.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przepis art. 71 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wprowadzający zasadę proporcjonalnego naliczania opłat rocznych za użytkowanie wieczyste w przypadku zmiany użytkownika, ma zastosowanie do opłat, które stały się wymagalne przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy uznał, że art. 71 ust. 7 ustawy ma zastosowanie także do opłat wymagalnych przed jego wprowadzeniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wcześniejszym orzecznictwie, zgodnie z którym nowe przepisy dotyczące opłat mogą mieć zastosowanie retroaktywne, jeśli nie naruszają praw nabytych.

Czy wpisanie do rejestru zabytków budynku wraz z gruntem pod nim, stanowiącego część nieruchomości, uprawnia do 50% bonifikaty od opłaty za użytkowanie wieczyste na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam wpis budynku wraz z gruntem pod nim nie jest równoznaczny z wpisem całej nieruchomości gruntowej do rejestru zabytków w rozumieniu art. 73 ust. 4 ustawy, co może ograniczać prawo do bonifikaty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że o prawie do bonifikaty decyduje zakres ograniczeń w korzystaniu z pozostałej części nieruchomości wynikających z wpisu, a Sąd Apelacyjny nie poczynił w tym zakresie wystarczających ustaleń.

Jak należy naliczać opłatę roczną za użytkowanie wieczyste w przypadku zbycia części nieruchomości w trakcie roku kalendarzowego?

Odpowiedź sądu

Opłatę należy naliczać proporcjonalnie do okresu trwania użytkowania wieczystego przez danego użytkownika, uwzględniając datę zbycia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny przyjął zasadę proporcjonalnego naliczania opłat, opierając się na wcześniejszej wykładni Sądu Najwyższego oraz celu opłaty jako wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.

Czy wpis do rejestru zabytków fragmentu nieruchomości gruntowej spełnia przesłanki zastosowania art. 73 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami?

Odpowiedź sądu

Tak, wpis do rejestru nawet fragmentu nieruchomości gruntowej może spełniać przesłanki zastosowania bonifikaty, jednak wymaga to oceny zakresu ograniczeń.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że przepis nie uzależnia bonifikaty od tego, czy cała nieruchomość, czy tylko jej fragment jest objęty wpisem, ale Sąd Najwyższy zakwestionował brak dalszych ustaleń co do zakresu ograniczeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Starosta Ostrowski

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Starosta Ostrowskiorgan_państwowypowód
K. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 71 § ust. 7

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ma zastosowanie także do opłat wymagalnych przed jego wprowadzeniem.

u.g.n. art. 73 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Bonifikata przysługuje, gdy nieruchomość gruntowa wpisana jest do rejestru zabytków. Sąd Najwyższy zakwestionował wykładnię Sądu Apelacyjnego co do zakresu wpisu.

Pomocnicze

k.c. art. 238

Kodeks cywilny

Użytkownik wieczysty uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną.

k.c. art. 46 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości gruntowej i budynkowej.

u.o.z. art. 9 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.g.n. art. 71 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 71 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 4 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 71 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami do opłat wymagalnych przed jego wejściem w życie. • Błędna wykładnia pojęcia nieruchomości gruntowej wpisanej do rejestru zabytków przez Sąd Apelacyjny w kontekście prawa do bonifikaty.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanego dotyczące bonifikaty za 2015 r. (częściowo uznane przez SA, ale zakwestionowane przez SN w kontekście zakresu wpisu). • Argumenty pozwanego dotyczące proporcjonalnego naliczania opłat za 2016 r. (przyjęte przez SA, ale poddane wątpliwościom SN w kontekście daty zbycia i bonifikaty).

Godne uwagi sformułowania

fakt wpisania do rejestru zabytków budynku wraz z gruntem pod nim stanowiącym jakąkolwiek część nieruchomości objętej użytkowaniem wieczystym nie może być utożsamiany z wpisem całej nieruchomości gruntowej do tego rejestru w rozumieniu art. 73 ust. 4 ustawy.

Skład orzekający

Monika Koba

przewodniczący

Dariusz Dończyk

członek

Karol Weitz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za użytkowanie wieczyste, stosowania przepisów przejściowych, bonifikat za nieruchomości zabytkowe oraz zakresu wpisu do rejestru zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o ochronie zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów opłat za użytkowanie wieczyste, bonifikat i interpretacji przepisów dotyczących zabytków, co jest istotne dla profesjonalistów z branży nieruchomości i prawników.

Czy wpis zabytku na działce oznacza bonifikatę od opłaty za wieczyste użytkowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 378 466,7 PLN

opłata za użytkowanie wieczyste: 295 815,2 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst