I CSK 618/20

Sąd Najwyższy2021-01-28
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
hipoteka przymusowaksięgi wieczystepostępowanie wieczystoksięgoweskarga kasacyjnadopuszczalnośćzabezpieczenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia o wpisie hipoteki przymusowej, uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego apelację dotyczącą wpisu hipoteki przymusowej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519¹ § 1 k.p.c. i dominujący pogląd orzeczniczy, uznał, że postanowienia o wpisie hipoteki przymusowej w celu zabezpieczenia nie są postanowieniami co do istoty sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym, a zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W konsekwencji, skargę odrzucono.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez wnioskodawcę od postanowienia Sądu Okręgowego w W., które oddaliło apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. w przedmiocie wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Wnioskodawca domagał się wpisu hipoteki przymusowej na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, odwołał się do art. 519¹ § 1 k.p.c., który określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, iż postanowienia sądu drugiej instancji dotyczące wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia nie są postanowieniami co do istoty sprawy. Uzasadniono to tym, że wpis taki pełni jedynie rolę zabezpieczającą i nie kończy postępowania w zakresie praw podmiotowych. W związku z tym, postanowienia o wpisie hipoteki przymusowej, której podstawą jest postanowienie o zabezpieczeniu, nie są traktowane jako postanowienia co do istoty sprawy, a skarga kasacyjna od nich jest niedopuszczalna. W niniejszej sprawie, skoro wpis hipoteki przymusowej służył wykonaniu postanowienia o zabezpieczeniu, skarga kasacyjna została uznana za niedopuszczalną i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398⁶ § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej, dokonanego w związku z realizacją zabezpieczenia, ponieważ nie jest to postanowienie co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Postanowienia o wpisie hipoteki przymusowej w celu zabezpieczenia nie kończą postępowania wieczystoksięgowego w sposób, który uzasadniałby dopuszczalność skargi kasacyjnej. Postępowanie to stanowi element stadium wykonawczego postępowania zabezpieczającego, a nie samodzielne postępowanie nieprocesowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odrzucenie skargi)

Strony

NazwaTypRola
"P." Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe S.A.spółkawnioskodawca
L. B.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń co do istoty sprawy oraz innych postanowień kończących postępowanie. Przepis ten ma zastosowanie do skarg kasacyjnych wnoszonych od orzeczeń wydawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym. Jednakże, postanowienia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia nie należą do postanowień co do istoty sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o wpisie hipoteki przymusowej w celu zabezpieczenia nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym. Postępowanie wieczystoksięgowe w związku z zabezpieczeniem jest elementem stadium wykonawczego, a nie samodzielnym postępowaniem nieprocesowym.

Godne uwagi sformułowania

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że do kręgu postanowień co do istoty sprawy nie należą postanowienia sądu drugiej instancji wydawane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia. Postanowienia o wpisie hipoteki przymusowej, którego podstawą jest postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia nie są postanowieniami co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c., a zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

Skład orzekający

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach wieczystoksięgowych dotyczących zabezpieczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki przymusowej w ramach postępowania zabezpieczającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w specyficznym kontekście postępowań wieczystoksięgowych związanych z zabezpieczeniami, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie hipoteki przymusowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 618/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc
w sprawie z wniosku "P." Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego S.A.
‎
z siedzibą w W.
‎
przy uczestnictwie L. B.
‎
o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej KW nr (…),
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt V Ca (…),
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
W sprawie o wpis hipoteki przymusowej wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w W. oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W..
Zgodnie z art. 519
1
§ 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń co do istoty sprawy oraz wymienionych w tym przepisie innych postanowień kończących postępowanie w sprawie. Przepis ten ma zastosowanie również do skarg kasacyjnych wnoszonych od orzeczeń wydawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, wobec czego skarga kasacyjna jest też dopuszczalna od postanowień kończących to postępowanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że do kręgu postanowień co do istoty sprawy nie należą postanowienia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia. Stanowisko to uzasadniane jest argumentami, że w takim przypadku wpis pełni tylko rolę zabezpieczającą, lub że postanowienia takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14, nie publ., z dnia 14 czerwca 2018 r., V CSK 362/17, nie publ., z dnia 26 listopada 2019 r., V CSK 169/19, nie publ.).
Gdy wpis do księgi wieczystej, którego podstawą jest sądowe postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego lecz jest elementem stadium wykonawczego postępowania zabezpieczającego i podlega właściwym dla niego zasadom włącznie z kwestią zaskarżalności. Postanowienia o wpisie hipoteki przymusowej, którego podstawą jest postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia nie są postanowieniami co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519
1
§ 1 k.p.c., a zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.
W niniejszej sprawie wnioskodawca domagał się wpisania w dziale IV księgi wieczystej hipoteki przymusowej dołączając do wniosku postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 marca 2019 r., sygn. II Co (…) w przedmiocie zabezpieczenia.
Wobec powyższych rozważań skarga kasacyjna jest niedopuszczalna
i podlega odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c.
ke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI