II CSKP 131/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki (podwykonawcy) o zapłatę kwoty 115 000 zł od Skarbu Państwa, która została zatrzymana przez generalnego wykonawcę jako zabezpieczenie należytego wykonania umowy o roboty budowlane. Sąd Okręgowy zasądził tę kwotę od pozwanej spółki i Skarbu Państwa solidarnie. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo wobec Skarbu Państwa. Sąd drugiej instancji uznał, że zatrzymana kwota stanowiła kaucję gwarancyjną, a nie wynagrodzenie, co wyłączało solidarną odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647¹ § 5 k.c. Podkreślono, że zatrzymanie części wynagrodzenia na poczet kaucji gwarancyjnej doprowadziło do częściowego wygaśnięcia wierzytelności o zapłatę wynagrodzenia, a w jego miejsce pojawiło się roszczenie o zwrot kaucji na warunkach umownych. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki, uznając, że zatrzymanie części wynagrodzenia na poczet kaucji gwarancyjnej było zgodne z wolą stron wyrażoną w umowie i miało charakter zabezpieczenia, a nie zapłaty wynagrodzenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że decydujące znaczenie mają postanowienia umowy i nadane w nich znaczenie "kaucji gwarancyjnej", a w tym przypadku zatrzymana kwota od początku miała charakter zabezpieczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy w kontekście kaucji gwarancyjnej w umowach o roboty budowlane.
Orzeczenie dotyczy specyficznych postanowień umowy i sposobu utworzenia kaucji gwarancyjnej. Kluczowe jest indywidualne brzmienie umów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zwrot kaucji gwarancyjnej zatrzymanej przez wykonawcę od podwykonawcy na podstawie art. 647¹ § 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zwrot kaucji gwarancyjnej, jeśli jej zatrzymanie stanowiło sposób utworzenia tej kaucji zgodnie z umową, a nie zapłatę wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zatrzymanie części wynagrodzenia na poczet kaucji gwarancyjnej, zgodnie z postanowieniami umowy, doprowadziło do częściowego wygaśnięcia wierzytelności o zapłatę wynagrodzenia, a w jego miejsce pojawiło się roszczenie o zwrot kaucji. Charakter zatrzymanej kwoty wynikał z umowy i miał charakter zabezpieczenia, a nie wynagrodzenia, co wyłączało solidarną odpowiedzialność inwestora.
Jak należy interpretować postanowienia umowy dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy o roboty budowlane, w szczególności w kontekście zatrzymania części wynagrodzenia przez wykonawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować zasady wykładni oświadczeń woli, uwzględniając tekst dokumentu, kontekst, związki treściowe między postanowieniami oraz cel umowy. Zatrzymanie części wynagrodzenia może stanowić sposób utworzenia kaucji gwarancyjnej, jeśli wynika to z umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że decydujące znaczenie mają postanowienia umowy i nadane w nich znaczenie "kaucji gwarancyjnej". Stosując metodę kombinowaną wykładni, sąd uznał, że zatrzymanie części wynagrodzenia przez wykonawcę, w sytuacji gdy podwykonawca nie wniósł zabezpieczenia w formie gotówki lub gwarancji, stanowiło sposób utworzenia kaucji gwarancyjnej, zgodny z wolą stron.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. [...] | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Minister Sportu i Turystyki | organ_państwowy | pozwany |
| A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
| H. (...) S.A. | spółka | wykonawca |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | inna |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 647¹ § § 5
Kodeks cywilny
Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Odpowiedzialność ta nie obejmuje zwrotu kaucji gwarancyjnej, jeśli jej zatrzymanie stanowiło sposób utworzenia tej kaucji zgodnie z umową.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące wykładni oświadczeń woli, zastosowane do interpretacji postanowień umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 506 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odnowienia zobowiązania, błędnie zastosowane przez sąd drugiej instancji, ale nie mające wpływu na trafność rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrzymanie części wynagrodzenia przez wykonawcę stanowiło sposób utworzenia kaucji gwarancyjnej, a nie zapłatę wynagrodzenia. • Charakter zatrzymanej kwoty wynikał z postanowień umowy i miał charakter zabezpieczenia, co wyłączało solidarną odpowiedzialność inwestora na podstawie art. 647¹ § 5 k.c. • Sąd drugiej instancji prawidłowo zinterpretował postanowienia umowy dotyczące zabezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Skarb Państwa jako inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zwrot zatrzymanej kwoty na podstawie art. 647¹ § 5 k.c. • Zastosowanie art. 65 k.c. przez sąd drugiej instancji było wadliwe. • Niezastosowanie art. 647¹ § 5 k.c. przez sąd drugiej instancji było błędne. • Błędna wykładnia i zastosowanie art. 506 § 1 i 2 k.c. przez sąd drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Istota kaucji gwarancyjnej sprowadza się do tego, iż określona kwota zostaje przekazana uprawnionemu w celu zabezpieczenia wierzytelności. • Z chwilą zatrzymania części wynagrodzenia stało się ono bowiem kwotą gwarancji, której status prawny jest całkowicie inny od wynagrodzenia za roboty budowlane. • Przyjęty w tej umowie sposób utworzenia kaucji gwarancyjnej, doprowadził zatem do częściowego odnowienia łączącego strony zobowiązania w rozumieniu art. 506 § 1 i 2 k.c. • Decydujące znaczenie mają postanowienia umowy i nadane w nich znaczenie "kaucji gwarancyjnej". • Zatrzymanie części wynagrodzenia powodowało automatyczne przekształcenie tego świadczenia w kaucję gwarancyjną, co było zgodne z wolą stron kontraktu.
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący-sprawozdawca
Marcin Łochowski
członek
Mariusz Łodko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy w kontekście kaucji gwarancyjnej w umowach o roboty budowlane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych postanowień umowy i sposobu utworzenia kaucji gwarancyjnej. Kluczowe jest indywidualne brzmienie umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności inwestora w procesie budowlanym, które ma praktyczne znaczenie dla wielu firm i prawników. Wyjaśnia subtelne różnice między wynagrodzeniem a kaucją gwarancyjną.
“Czy inwestor zawsze odpowiada za długi podwykonawcy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową rolę kaucji gwarancyjnej.”
Dane finansowe
WPS: 115 000 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.