II CSKP 1279/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda A. S. o zapłatę kwoty 52 582,55 zł z odsetkami z tytułu pakietu startowego, który udostępnił pozwanemu D. M. w ramach zawartej umowy franczyzy. Sąd Rejonowy w Suwałkach zasądził dochodzoną kwotę, uznając umowę za skuteczną i ważną. Sąd Okręgowy w Białymstoku zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że umowa franczyzy, mimo nazwy, nie była umową sprzedaży pakietu startowego, a zastrzeżenie prawa własności do czasu zapłaty było nieważne w świetle art. 589 k.c. w zw. z art. 58 k.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 65 k.c. w związku z art. 353¹ k.c. przez Sąd Okręgowy. Podkreślono, że wykładnia umowy powinna uwzględniać zgodny zamiar stron, cel umowy oraz sposób jej wykonywania, a nie tylko dosłowne brzmienie. Sąd Najwyższy wskazał, że umowa franczyzy jest umową nienazwaną, która może zawierać elementy różnych umów nazwanych, a jej charakter należy oceniać całościowo. Z uwagi na błędy w wykładni umowy przez Sąd Okręgowy, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia umów nienazwanych, w szczególności umowy franczyzy, zasady stosowania art. 65 k.c. oraz art. 353¹ k.c.
Dotyczy specyfiki umowy franczyzy i jej elementów, w tym pakietu startowego.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy dokonać wykładni umowy franczyzy, w szczególności postanowień dotyczących pakietu startowego i zastrzeżenia prawa własności do czasu zapłaty ceny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykładnia umowy powinna uwzględniać zgodny zamiar stron, cel umowy oraz sposób jej wykonywania, a nie tylko dosłowne brzmienie. Umowa franczyzy jest umową nienazwaną, a jej charakter należy oceniać całościowo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na konieczność stosowania kombinowanej metody wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.), uwzględniającej kontekst językowy, sytuacyjny oraz zgodny zamiar stron i cel umowy. Błędna wykładnia przez sąd drugiej instancji, który skupił się jedynie na kwalifikacji umowy jako sprzedaży i nieważności zastrzeżenia własności, stanowiła podstawę do uchylenia wyroku.
Czy zastrzeżenie prawa własności rzeczy sprzedanej do czasu zapłaty ceny (art. 589 k.c.) jest dopuszczalne w umowie franczyzy dotyczącej pakietu startowego?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że zastrzeżenie to jest nieważne w świetle art. 58 k.c., jednak Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na błędach wykładni umowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zastrzeżenie prawa własności za nieważne, co doprowadziło do oddalenia powództwa. Sąd Najwyższy uchylił wyrok z powodu błędnej wykładni umowy, co oznacza, że kwestia ważności zastrzeżenia własności będzie ponownie badana przez sąd drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| D. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 65 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa ogólne zasady dokonywania wykładni oświadczeń woli i umów, przyznając pierwszeństwo znaczeniu, które rzeczywiście nadawały obu stronom, uwzględniając kontekst sytuacyjny i cel umowy.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, pozwalająca stronom na ułożenie stosunku prawnego według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.c. art. 589
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zastrzeżenia prawa własności rzeczy sprzedanej do czasu zapłaty ceny.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza spod kontroli kasacyjnej zarzuty oparte na kwestionowaniu oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nierozpoznania przez sąd istoty sprawy.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Definicja umowy sprzedaży.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 65 k.c. w związku z art. 353¹ k.c. przez nieprawidłową wykładnię umowy franczyzowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c., art.391 par. 1 i 386 § 4 k.p.c. (uznane za niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym lub niezasadne).
Godne uwagi sformułowania
Sednem sporu w rozpoznawanej sprawie było to, czy w świetle zawartej przez strony umowy franczyzowej z 17 grudnia 2013 r., powodowi przysługuje roszczenie o zapłatę dochodzonej pozwem kwoty za udostępnienie pozwanemu pakietu startowego... • Przyjęta na tle art. 65 k.c. tzw. kombinowana metoda wykładni w przypadku oświadczeń woli składanych innej osobie przyznaje pierwszeństwo temu znaczeniu oświadczenia, które rzeczywiście nadawały mu obie strony w chwili jego złożenia (subiektywny wzorzec wykładni). • Umowa franczyzy należy do umów nienazwanych; może zawierać elementy umów takich jak umowa sprzedaży, zlecenia, najmu, dzierżawy praw, licencyjnej lub agencji.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący, sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia umów nienazwanych, w szczególności umowy franczyzy, zasady stosowania art. 65 k.c. oraz art. 353¹ k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umowy franczyzy i jej elementów, w tym pakietu startowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych zasad wykładni umów, co jest istotne dla każdego prawnika zajmującego się kontraktami. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe nazwanie i ukształtowanie umowy, aby uniknąć sporów.
“Sąd Najwyższy przypomina: nazwa umowy to nie wszystko! Kluczowa jest wykładnia zgodna z wolą stron.”
Dane finansowe
WPS: 52 582,55 PLN
zapłata za pakiet startowy: 52 582,55 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.