II CSKP 121/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną H.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Giżycku o sprostowaniu aktów stanu cywilnego (urodzenia P.S. i małżeństwa P.S. z H.S.). Wnioskodawca, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w G., wnosił o unieważnienie lub sprostowanie tych aktów, wskazując na niezgodność ich treści z dokumentami pierwotnymi. Sąd Rejonowy, po analizie dokumentów, dokonał sprostowania aktów, uznając, że nie było podstaw do ich unieważnienia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, odrzucając argumenty dotyczące niezawieszenia postępowania z powodu toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie unieważnienia jednego z dwóch aktów małżeństwa rejestrujących to samo zdarzenie. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. W pierwszej kolejności rozstrzygnięto kwestię zawieszenia postępowania cywilnego na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił fakultatywność zawieszenia i stwierdził, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły, iż wynik postępowania administracyjnego nie miał wpływu na zasadność wniosku o sprostowanie aktów. Po drugie, Sąd Najwyższy rozważył jurysdykcję sądu powszechnego do sprostowania aktów stanu cywilnego. Stwierdzono, że sąd powszechny ma kompetencje do sprostowania aktu, gdy procedura administracyjna (przez kierownika USC) jest niemożliwa z powodu niespełnienia przesłanek określonych w art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego, a zachodzą przesłanki z art. 36 tej ustawy. W niniejszej sprawie sąd powszechny prawidłowo dokonał sprostowania, ponieważ wymagało to oceny dowodów innych niż dokumenty stanu cywilnego, co wykraczało poza kompetencje kierownika USC. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądów niższych instancji co do kognicji sądu powszechnego i oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie jurysdykcji sądu powszechnego do sprostowania aktów stanu cywilnego w sytuacjach wykraczających poza kompetencje kierownika USC oraz kwestia fakultatywności zawieszenia postępowania cywilnego w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem o aktach stanu cywilnego i procedurą cywilną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd cywilny powinien zawiesić postępowanie o sprostowanie aktu stanu cywilnego, gdy toczy się postępowanie administracyjne dotyczące unieważnienia innego aktu stanu cywilnego stwierdzającego to samo zdarzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie musi zawieszać postępowania, gdyż fakultatywność zawieszenia na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. pozwala na ocenę celowości, a wynik postępowania administracyjnego nie zawsze stanowi konieczny element podstawy rozstrzygnięcia sprawy cywilnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i sąd powinien ocenić, czy rozstrzygnięcie sprawy cywilnej zależy od uprzedniej decyzji administracyjnej. W tej sprawie sądy niższych instancji prawidłowo oceniły, że wynik postępowania administracyjnego nie miał wpływu na zasadność wniosku o sprostowanie aktów.
Czy sąd powszechny ma jurysdykcję do sprostowania aktu stanu cywilnego, gdy kierownik USC nie może tego dokonać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny ma jurysdykcję do sprostowania aktu stanu cywilnego, gdy nie są spełnione przesłanki do sprostowania przez kierownika USC (art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego), a zachodzą przesłanki z art. 36 tej ustawy, w szczególności gdy ustalenie prawidłowej treści aktu wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sądowy tryb sprostowania jest substytutem procedury administracyjnej. Gdy sprostowanie przez kierownika USC jest niemożliwe na podstawie dokumentów, a wymaga oceny innych dowodów lub ustaleń faktycznych, sprawa należy do kognicji sądu powszechnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (w skardze kasacyjnej) |
| Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w G. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| H.S.1 | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (następca prawny) |
| H.Z. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (następca prawny) |
| K.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (następca prawny) |
| P.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (następca prawny) |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowi o fakultatywnym zawieszeniu postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej. Sąd każdorazowo ocenia zasadność zawieszenia, kierując się względami celowości.
p.a.s.c. art. 36 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Określa przypadki, w których sprostowanie aktu stanu cywilnego należy do kognicji sądu powszechnego, gdy jest niemożliwe w trybie administracyjnym.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Określa przesłanki sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika USC.
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza kwestionowanie ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.
k.p.c. art. 398¹´
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.a.s.c. art. 3
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Domniemanie prawdziwości aktów stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 39b
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Podstawa do unieważnienia aktu stanu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd powszechny ma jurysdykcję do sprostowania aktu stanu cywilnego, gdy procedura administracyjna jest niemożliwa. • Niezawieszenie postępowania cywilnego mimo toczącego się postępowania administracyjnego było prawidłowe.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 36 p.a.s.c. wobec braku przesłanek do jego zastosowania i niedopuszczalności drogi sądowej. • Naruszenie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. przez przedwczesne orzekanie i niezawieszenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zauważa ponadto, iż pojęcie prejudycjalności decyzji administracyjnej nie obejmuje jakiegokolwiek wpływu decyzji administracyjnej, która ma być wydana na przedmiot procesu cywilnego, lecz ogranicza się do niemożności rozstrzygnięcia sprawy cywilnej bez danej decyzji administracyjnej. • Aktom stanu cywilnego w prawie polskim została przypisana szczególna moc dowodowa, ponieważ stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. • Sądowy tryb sprostowania aktu stanu cywilnego stanowi swego rodzaju substytut sprostowania tego aktu przez kierownika USC. • W sytuacji gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Robert Stefanicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądu powszechnego do sprostowania aktów stanu cywilnego w sytuacjach wykraczających poza kompetencje kierownika USC oraz kwestia fakultatywności zawieszenia postępowania cywilnego w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem o aktach stanu cywilnego i procedurą cywilną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji sądowej w kontekście aktów stanu cywilnego i ich sprostowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i administracyjnego. Pokazuje złożoność relacji między postępowaniem cywilnym a administracyjnym.
“Kiedy sąd, a kiedy urzędnik prostuje akty stanu cywilnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.