II CSKP 119/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wykonalności nakazu sądowego wydanego na Ukrainie, dotyczącego alimentów. Wnioskodawczyni N.K. domagała się uznania wykonalności nakazu z 22 marca 2021 r. wydanego przez Ordżonkikdzewski Sąd Rejonowy w Charkowie. Do wniosku dołączyła zaświadczenie ukraińskiego sądu wskazujące, że nakaz został wydany bez rozprawy i bez powiadomienia stron. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze oddalił wniosek, opierając się na umowie między Polską a Ukrainą z 1993 r. oraz przepisach k.p.c. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu utrzymał to postanowienie w mocy. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., twierdząc, że sąd drugiej instancji nie rozpoznał merytorycznie zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy wskazał, że sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany do szczegółowego omówienia każdego argumentu apelacji, a wystarczające jest wykazanie, że zostały one rozważone. Podkreślono, że w zażaleniu nie było wywodów kwestionujących ustalenia faktyczne, a jedynie polemika prawna dotycząca stosowania prawa ukraińskiego. Sąd Najwyższy przypomniał, że w przypadku umów międzynarodowych, ich postanowienia wyłączają stosowanie przepisów k.p.c. w zakresie przesłanek wykonalności. Kluczową przesłanką, zgodnie z art. 50 pkt 3 umowy z 24 maja 1993 r., jest brak pozbawienia strony możności obrony jej praw, w tym otrzymanie wezwania na rozprawę we właściwym czasie. Okoliczność braku zawiadomienia dłużnika została wykazana przez samą wnioskodawczynię, co stanowiło wystarczającą podstawę do oddalenia wniosku. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 398¹⁴ k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzania wykonalności orzeczeń zagranicznych w kontekście umów międzynarodowych, dopuszczalność zarzutów w skardze kasacyjnej.
Dotyczy spraw, w których obowiązują umowy międzynarodowe regulujące przesłanki wykonalności orzeczeń zagranicznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, w tym naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na jednolite stanowisko judykatury, zgodnie z którym przepis art. 233 § 1 k.p.c. nie może stanowić podstawy kasacyjnej.
Czy sąd drugiej instancji rozpoznając sprawę w granicach apelacji musi szczegółowo omówić każdy argument strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, z obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji. Wystarczające jest odniesienie się do zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na ich rozważenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalony pogląd judykatury, zgodnie z którym wystarczające jest, aby uzasadnienie orzeczenia wykazywało, że sąd rozważył wszystkie argumenty strony.
Jakie przepisy mają zastosowanie do stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego, gdy obowiązuje umowa międzynarodowa między państwami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku zawarcia dwustronnej umowy międzynarodowej, państwa strony tej umowy określają przesłanki stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego. Przepisy tej umowy wyłączają w całości zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreśla, że umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi w zakresie określonym przez te umowy, a stosowanie przepisów k.p.c. jest wyłączone, jeśli umowa reguluje daną kwestię.
Czy brak zawiadomienia dłużnika o rozprawie przed wydaniem orzeczenia zagranicznego jest podstawą do odmowy stwierdzenia jego wykonalności w Polsce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 50 pkt 3 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą, orzeczenia podlegają uznaniu i wykonaniu, jeżeli strona nie była pozbawiona możności obrony swoich praw, a w szczególności strona, która nie uczestniczyła w postępowaniu, otrzymała wezwanie na rozprawę we właściwym czasie i trybie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazuje, że brak zawiadomienia dłużnika o rozprawie, co zostało wykazane przez samą wnioskodawczynię, stanowi naruszenie prawa do obrony i jest wystarczającą podstawą do odmowy stwierdzenia wykonalności orzeczenia zagranicznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| O. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze | organ_państwowy | uczestnik |
| A. K. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Dz.U. z 1994 r. nr 96, poz. 465 ze zm. art. 49
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych
Określa orzeczenia podlegające uznaniu i wykonaniu.
Dz.U. z 1994 r. nr 96, poz. 465 ze zm. art. 50 § pkt 3
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych
Określa przesłanki uznania i wykonania orzeczeń, w tym wymóg niepozbawienia strony możności obrony praw i otrzymania wezwania na rozprawę.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy zasad oceny dowodów i nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji. Z obowiązku tego nie wynika konieczność osobnego omówienia każdego argumentu apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Może dokonywać własnych ustaleń.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólny przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.c.
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 1145
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1146 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 3 i 4 - przepisy dotyczące stwierdzenia wykonalności orzeczeń zagranicznych, wyłączone przez umowę międzynarodową.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie zarzutów apelacji. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 382 k.p.c. poprzez brak dokonania własnych ustaleń. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przejęcie ustaleń sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej. • Sąd Apelacyjny rozpoznał sprawę w granicach apelacji, a uzasadnienie nie musi zawierać omówienia każdego argumentu. • Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował przepisy umowy międzynarodowej, które wyłączają stosowanie k.p.c. • Brak zawiadomienia dłużnika o rozprawie jest wystarczającą podstawą do odmowy stwierdzenia wykonalności orzeczenia zagranicznego.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 233 § 1 k.p.c. w ogóle nie może stanowić podstawy kasacyjnej • z obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji • jeżeli przesłanki stwierdzenia wykonalności orzeczenia zagranicznego są zawarte w umowie międzynarodowej, to przepisy tej umowy wyłączają w całości zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego • strona, która nie uczestniczyła w postępowaniu, otrzymała wezwanie na rozprawę we właściwym czasie i trybie
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
przewodniczący
Ireneusz Kunicki
sprawozdawca
Marcin Trzebiatowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania wykonalności orzeczeń zagranicznych w kontekście umów międzynarodowych, dopuszczalność zarzutów w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których obowiązują umowy międzynarodowe regulujące przesłanki wykonalności orzeczeń zagranicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wykonalności orzeczeń zagranicznych, zwłaszcza w kontekście umów międzynarodowych i ochrony praw stron. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów prawa prywatnego międzynarodowego.
“Czy polski sąd uzna zagraniczny nakaz alimentacyjny, jeśli dłużnik nie został powiadomiony o rozprawie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.